BEDRIJFSECONOMIE
BEDRIJFSECONOMIE
5 Leerdoelen
Oefenopgave
Oefenopgave
Gegeven:
Movendix bv schaft een inpakmachine aan.
De aanschafprijs van deze inpakmachine is € 52.800.
De installatiekosten zijn € 7.200.
De economische gebruiksduur is bepaald op 4 jaar.
De leiding verwacht de inpakmachine aan het einde van deze gebruiksduur te verkopen voor € 6.800.
De sloopkosten bij verwijdering zijn € 800.
Gevraagd:
Bereken de aanschafwaarde.
Bereken de restwaarde.
Bereken het af te schrijven bedrag.
Oplossing:
a,. De aanschafwaarde bestaat uit de aanschafprijs en de installatiekosten. Dat is dus
€ 52.900 + € 7.200 = € 60.000
b. De restwaarde is het verschil tussen de opbrengst bij verkoop en de sloopkosten. Dat is:
€ 6.800 - € 800 = € 6.000
c. Het af te schrijven bedrag is het verschil tussen de aanschafwaarde en de restwaarde:
€ 60.000 - € 6.000 = € 54.000
Oefenopgave
Gegeven:
Rodi bv, een onderneming dat hondenvoer maakt, schaft een nieuwe productiemachine aan.
De aanschafprijs van deze inpakmachine is € 165.500.
De installatiekosten zijn € 30.000
De economische gebruiksduur is bepaald op 8 jaar.
De leiding verwacht de inpakmachine aan het einde van deze gebruiksduur te verkopen voor € 55.000.
De kosten bij verwijdering zijn € 15.000.
Gevraagd:
Bereken de aanschafwaarde.
Bereken de restwaarde.
Bereken het af te schrijven bedrag.
Oplossing:
a,. De aanschafwaarde bestaat uit de aanschafprijs en de installatiekosten. Dat is dus
€ 165.500 + € 30.000 = € 195.500.
b. De restwaarde is het verschil tussen de opbrengst bij verkoop en de (sloop)kosten. Dat is:
€ 55.000 - € 15.000 = € 40.000.
c. Het af te schrijven bedrag is het verschil tussen de aanschafwaarde en de restwaarde:
€ 195.500 - € 40.000 = € 155.500
Vragen?
HUISWERK
15
16
17
18
19
Aanschafwaarde: Dit is de prijs exclusief BTW die je hebt betaald voor het duurzame productiemiddel (DPM).
Boekwaarde: De waarde van het productiemiddel op dat moment. (aanschafwaarde minus de afschrijvingen)
Restwaarde: Waarde die je krijgt voor het DPM op het moment dat je het verkoopt.
Af te schrijven bedrag: Bedrag dat je in totaal gaat afschrijven. (aanschafwaarde - restwaarde)
Afschrijvingskosten: De kosten van het afschrijven per jaar.
Economische levensduur: De periode dat het DPM rendabel is voor het bedrijf. (hoe lang het product mee gaat in het bedrijf)
Technische levensduur: De tijd dat het product nog kan produceren.
Termen bij afschrijvingen:
Bij het afschrijven met een percentage van de aanschafwaarde zijn de jaarlijkse af te schrijven bedragen ieder jaar hetzelfde. Je schrijft dan af met een vast bedrag per jaar.
Men noemt dit ook wel Lineair afschrijven
5.3.1 Afschrijven met een percentage van de aanschafwaarde
Ieder jaar (totaal 4 jaar) zijn de af te schrijven bedragen gelijk: € 13.500 p/jr (totaal: € 54.000,-)
Restwaarde: € 6.000,-
€13.500 / €60.000 x 100% = 22,5%
Lineair
Vast percentage van de Aanschafwaarde
(-Restwaarde)!
De boekhoudwetgeving heeft eigenlijk geen vaste percentages voorzien. Toch zijn er enkele richtlijnen die je in je achterhoofd moet houden:
Een gebouw heeft een afschrijvingspercentage van ongeveer 5% = 20 jaar
Voor machines is dit eerder 10%, afhankelijk van het type
Voor smartphones wordt 50% = 2 jaar aanvaard
Voor computers rekent men 20% – 25%
Voor meubilair wordt 7% – 10% genomen
26
Restaurant Het Gulden Bord koopt een nieuwe keuken.
Aanschafwaarde: € 18.000
De keuken wordt afgeschreven over een periode van 12 jaar.
De restwaarde van de keuken wordt dan geschat op 12 % van de aanschafprijs.
⇒ Bereken de maandelijkse afschrijving van de keuken.
(Afronden op hele euro’s.)
Aanschafwaarde = € 18.000
Restwaarde = € 2.160 (12 % van 18.000)
De totale kosten zijn dus: € 15.840
Die verdeeld moeten worden over 144 maanden
Dat betekent een afschrijving van € 110 per maand.
Opgave
Oplossing
Oefenopgave
27
Alex begint een eigen bedrijfje. Hij gaat websites bouwen voor klanten.
Daarvoor koop hij dure computerapparatuur. Hij schrijft de apparatuur af in 3 jaar. Elke maand komt dat neer op € 200.
Alex rekent erop dat de apparatuur over 3 jaar nog een restwaarde heeft van € 800.
⇒ Wat was de aanschafprijs van de computerapparatuur?
In 3 jaar schrijft hij in totaal af: 3 × 12 × 200 = € 7.200
De restwaarde is nog € 800
Blijkbaar kostte de apparatuur € 8.000 (7.200+800)
Opgave
Oplossing
Oefenopgave
28
Forshan B.V. heeft een bedrijfsauto gekocht ter waarde van
€ 20.000-,.De economische levensduur is 10 jaar, de technische levensduur 12 jaar. Men schrijft lineair af.
Men verwacht dat de auto een restwaarde heeft van € 1.500,-
Bereken voor welke waarde de auto aan het begin van jaar 5 in de boekhouding staat.
De waardevermindering is € 20.000 - € 1.500 = € 18.500
Per jaar schrijft men dus € 18.500 : 10 = € 1.850,- af.
Na 4 jaar, en dus begin 5 jaar, is er dus 4 x € 1.850 = € 7.400
afgeschreven. De restwaarde ( boekwaarde) is dan
€ 20.000 - € 7.400 = € 12.600,-
Opgave
Oplossing
Oefenopgave
Boekwaarde
30
Onthoudt:
Onder boekwaarde verstaan we de aanschafwaarde
(inc. installatiekosten) min alle voorgaande afschrijvingen.
31
Tetent B.V. heeft ook een bedrijfsauto gekocht ter waarde van
€ 20.000-,. Tetent B.V. schrijft af met een vast percentage van de boekwaarde. Het afschrijfpercentage is 30%
Wat schrijft Tetent B.V. in het eerste, tweede en derde jaar af op basis van de boekwaardemethode?
De aanschafwaarde is € 20.000
In het eerste jaar schrijft Tetent € 20.000 x 0,30 = € 6.000 af.
In het tweede jaar (€ 20.000 - € 6.000) x 0,30 = € 4.200,- af.
In het derde jaar (€ 20.000 - € 6.000 - € 4.200) x 0,30 = €2.940
Opgave
Oplossing
Oefenopgave
32
De aanschaffingsprijs van een duurzaam productiemiddel bedraagt € 60.000,-.
Wat is de boekwaarde in begin jaar 5 indien de afschrijving 10 % van de aanschafprijs is.
Opgave
Oplossing
Oefenopgave
33
De aanschaffingsprijs van een duurzaam productiemiddel bedraagt € 60.000,-.
Wat is de boekwaarde in begin jaar 5 indien de afschrijving 20 % van de boekwaarde is.
Opgave
Oplossing
Oefenopgave
34
Op rekenmachine: € 60.000 x 0,8˄4
35
De aanschafprijs van een duurzaam productiemiddel bedraagt € 40.000,-
Bereken de boekwaarde per jaar.
Opgave
Oefenopgave
36
De aanschafprijs van een duurzaam productiemiddel bedraagt € 40.000,-.
Oplossing
Oefenopgave
De koekjesmachine:
Koekjesmachine ‘Cookie Monster’ heeft een aanschafprijs van € 45.000,-. De restwaarde na 4 jaar stelt men op € 6.000,-.
Met behulp van deze machine zullen naar verwachting de volgende eenheden koekjes worden geproduceerd:
1e jr : 20.000 eenheden, 2e jr : 17.500 eenheden,
3e jr : 15.000 eenheden,4e jr : 12.500 eenheden
a) Bereken de afschrijving op deze machine per eenheid.
b) Bereken de boekwaarde van de machine na 3 jr.
Opgave
Oefenopgave
a) Bereken de afschrijving op deze machine per eenheid.
(45.000 – 6.000) / (20.000+17.500+15.000+12.500)
= 39.000 / 65.000 = € 0,60 per eenheid
Oplossing
b) Bereken de boekwaarde van de machine na 3 jr.
Boekwaarde = Aanschafwaarde – afschrijvingen
45.000 – ((20.000+17.500+15.000) x 0,6) =
45.000 – 31.500 = € 13.500,-
Oefenopgave
Bodemwaarderegeling:
De afschrijvingen op het bedrijfsgebouw stoppen tijdens de levensduur als een bepaalde boekwaarde wordt bereikt.
Dit staat bekend als de fiscale bodemwaarderegeling.
Voor 2023 op 50% van WOZ
Belastingplan 2024: bodemwaarde gebouwen in eigen gebruik wordt 100 %
HUISWERK
45
46
47
48
49
50
51
52
53
54
55
56
Wist je dat…?
Je schrijft af op:
Alleen vaste activa
Gebouwen
Machines
Auto’s
Inventaris
❌ Niet op:
Voorraden
Contant geld
Vorderingen
Grond (slijt niet)
Wist je dat…?
Koop je een activum halverwege het jaar?
→ Dan schrijf je alleen af over die periode.
Bijv. 1 juli gekocht → half jaar afschrijving.
Schade? → meestal kosten
Verkoop vóór einde levensduur? →
boekwinst of boekverlies
Total loss? → afboeken resterende boekwaarde
Gegevens
Aanschaf machine: € 20.000
Restwaarde: € 0
Levensduur: 5 jaar
Afschrijving: lineair → € 4.000 per jaar
Na 3 jaar wordt de machine verkocht voor € 9.000
Berekening
Cumulatieve afschrijving na 3 jaar:
3 × €4.000 = €12.000
Boekwaarde:
€20.000 − €12.000 = €8.000
Resultaat
Verkoopopbrengst: €9.000
Boekwaarde: €8.000
Boekwinst = €1.000
Dit komt in de winst-en-verliesrekening als opbrengst.
Gegevens
Aanschaf auto: € 25.000
Restwaarde: € 5.000
Levensduur: 5 jaar
Afschrijving
Afschrijvingsbasis: € 25.000 − € 5.000 = € 20.000
Jaarlijkse afschrijving: € 4.000
Na 2 jaar raakt de auto total loss. Verzekering keert €14.000 uit.
Afschrijving na 2 jaar:
2 × €4.000 = €8.000
Boekwaarde:
€25.000 − €8.000 = €17.000
Resultaat
Opbrengst verzekering: €14.000
Boekwaarde: €17.000
Boekverlies = €3.000
Dit is kosten op de winst-en-verliesrekening.
61
Afschrijvingsjaren = 5
kostprijs = € 10.000,-
Bereken de afschrijvingen per jaar met een restwaarde van € 0,-
Afschrijving:
Jaar 1: € 10,000 * 5 / 15 = € 3,333,33
Jaar 2: € 10,000 * 4 / 15 = € 2,666,67
Jaar 3: € 10,000 * 3 / 15 = € 2,000,00
Jaar 4: € 10,000 * 2 / 15 = € 1,333,33
Jaar 5: € 10,000 * 1 / 15 = € 666,67
Totaal €10.000,00
Voorbeeld
+
62
Afschrijvingsjaren = 8
kostprijs = € 20.000,-
Bereken de afschrijving met de Sum of the Year methode in jaar 1 wanneer de restwaarde € 0 is.
Afschrijving:
Jaar 1: € 20,000 * 8 / 36 = € 4.444,44
+
Opgave
Oplossing
Oefenopgave
63
Economische levensduur is 4 jaar.
kostprijs = € 50.000,-
Restwaarde € 10.000,-
Bereken de afschrijving in jaar 1.
Afschrijving:
Jaar 1: € 40.000 * 4 / 10 = € 16.000,-
+
Opgave
Oplossing
Oefenopgave
64
Economische levensduur is 4 jaar.
kostprijs = € 50.000,-
Restwaarde € 10.000,-
Bereken de afschrijving in jaar 2, jaar 3 en jaar 4.
Afschrijving:
Jaar 2: € 40.000 * 3 / 10 = € 12.000,-
+
Opgave
Oplossing
Oefenopgave
65
Economische levensduur is 4 jaar.
kostprijs = € 50.000,-
Restwaarde € 10.000,-
jaar 3.
Afschrijving:
Jaar 3: € 40.000 * 2 / 10 = € 8.000,-
+
Opgave
Oplossing
Oefenopgave
66
Economische levensduur is 4 jaar.
kostprijs = € 50.000,-
Restwaarde € 10.000,-
jaar 4.
Afschrijving:
Jaar 4: € 40.000 * 1 / 10 = € 4.000,-
+
Opgave
Oplossing
Oefenopgave
67
Ter controle:
Tel afschrijvingskosten bij elkaar op:
€ 16.000 + € 12.000 + € 8.000 + € 4.000 = € 40.000,-
Dit is gelijk aan de aanschafwaarde minus de restwaarde!
(€ 50.000 - € 10.000)
68
De aanschaffingsprijs van een duurzaam productiemiddel bedraagt € 40.000,-.
Restwaarde is € 16.000,-
Afschrijvingsmethode: Sum of the year Digits, 5 jaar
Jaar 1: € 24.000 * 5 / 15 = € 8.000
Jaar 2: € 24.000 * 4 / 15 = € 6.400
Jaar 3: € 24.000 * 3 / 15 = € 4.800
Jaar 4: € 24.000 * 2 / 15 = € 3.200
Jaar 5: € 24.000 * 1 / 15 = € 1.600
Opgave
Oplossing
Oefenopgave
69
De aanschaffingsprijs van een duurzaam productiemiddel bedraagt € 40.000,-.
Opgave
Oefenopgave
70
De aanschaffingsprijs van een duurzaam productiemiddel bedraagt € 40.000,-.
Oplossing
72
Samenvattend:
Lineair afschrijven: elke periode hetzelfde bedrag.
Boekwaardemethode: percentage van de boekwaarde.
Sum of the year: afschrijven met een factor
Gegeven:
Movendix bv hanteert de volgende gegevens:
De aanschafwaarde van de inpakmachine is € 60.000,-
De economische gebruiksduur is bepaald op 4 jaar.
De restwaarde aan het eind van de economische levensduur is € 6.000
Movendix bv wil afschrijven op basis van een vast percentage van de boekwaarde. Het percentage is berekend en vastgesteld op 44% ( afgerond naar boven)
Gevraagd:
Bereken de jaarlijkse afschrijvingen ( rond af op hele euro’s)
Laat schematisch de afschrijvingsbedragen en de boekwaarde zien.
Opgave
Het totaal af te schrijven bedrag is € 60.000 - € 6.000 = € 54.000
De boekwaarde aan het begin van jaar 1 is € 60.000.
In het eerste jaar bedraagt de afschrijving 44% van € 60.000 = € 26.400.
De boekwaarde aan het begin jaar 2 is € 60.000 - € 26.400 = € 33.600
In het tweede jaar bedraagt de afschrijving 44% van € 33.600 = € 14.684
Enz.
Oplossing
Gegeven:
Movendix bx hanteert de volgende gegevens:
De aanschafwaarde van de inpakmachine is € 60.000,-
De economische gebruiksduur is bepaald op 4 jaar.
De restwaarde aan het eind van de economische levensduur is € 6.000
Movendix bv wil afschrijven op basis van de sum of the year digits.
Gevraagd:
Bereken de jaarlijkse afschrijvingen
Laat schematisch de afschrijvingen en boekwaarde zien.
Opgave
Het totaal af te schrijven bedrag is € 60.000 - € 6.000 = € 54.000
De boekwaarde aan het begin van jaar 1 is € 60.000.
De som van de jaargetallen = 4 + 3 + 2 + 1 = 10
In het eerste jaar bedraagt de afschrijving 4/10 van € 54.000 = € 21.600.
In het eerste jaar bedraagt de afschrijving 3/10 van € 54.000 = € 16.200.
Oplossing
77
Wintersportwinkel Witte Pistes in Frankrijk verhuurt zijn boards, ski’s en toebehoren aan toeristen. De materialen zijn 8 jaar geleden gekocht en moeten worden vervangen. De nieuwe materialen worden ingekocht voor € 80.000, de restwaarde is € 20.000. De afschrijving is lineair.
Bereken de boekwaarde voor de jaren 1 t/m 8.
Opgave
Oplossing
78
Wintersportwinkel Witte Pistes in Frankrijk verhuurt zijn boards, ski’s en toebehoren aan toeristen. De materialen zijn 8 jaar geleden gekocht en moeten worden vervangen. De nieuwe materialen worden ingekocht voor € 80.000, de restwaarde is € 20.000. De afschrijving is lineair. Bereken de boekwaarde voor de jaren 1 t/m 8.
Voor service en onderhoud wordt in het eerste jaar 5% van de aanschafwaarde betaald. Dit bedrag stijgt de volgende jaren met 2%.
Bereken de totale kosten van de jaren 1 ten 2
Opgave
Oplossing
79
Wintersportwinkel De Kromme Schaats schrijft met 15% van de aanschafwaarde af. Ook hier is de aanschafwaarde € 80.000,-
Bereken de boekwaarde in jaar 8.
Oplossing
Opgave
80
VRAGEN
HUISWERK
81
Een onderneming schaft op 1 januari een machine aan voor € 100.000.
De restwaarde wordt geschat op € 10.000.
De machine wordt bedrijfseconomisch afgeschreven volgens de boekwaardemethode met een vast percentage.
Verder gelden de volgende gegevens:
Afschrijvingspercentage: 20% per jaar van de boekwaarde.
Complementaire kosten: € 8.000 per jaar
Interestpercentage: 6% per jaar, berekend over de gemiddelde boekwaarde van het jaar. ( begin boekwaarde + eind boekwaarde) / 2
Gevraagd:
Bereken voor elk jaar:
beginboekwaarde
afschrijving
eindboekwaarde
interestkosten
totale kosten per jaar
Bepaal in of binnen 6 jaar economische levensduur van de machine
ten einde is.
Oefenopgave
UITWERKING
Stap 1: boekwaardemethode (20%)
interestkosten (6% over gemiddelde boekwaarde)
Gemiddelde boekwaarde =
(begin + eind) ÷ 2
totale kosten per jaar
Totale kosten = afschrijving + complementaire kosten + interest
De economische levensduur eindigt in het jaar waarin de totale kosten per jaar niet verder dalen, maar juist weer gaan stijgen.
In deze opgave dalen de kosten elk jaar.
Dat betekent dat de economische levensduur nog niet is bereikt binnen deze jaren.
Vragen?
HUISWERK
92
93
94
95