Hoofdzaken en bijzaken
Hoofdzaken en bijzaken
This item has no instructions
Lesdoel
Ik kan in een tekst hoofdzaken en bijzaken herkennen.
This item has no instructions
Wat zijn hoofdzaken?
Hoofdzaken zijn de belangrijkste informatie in een tekst of programma.
Ze vertellen waar het echt over gaat.
Als je de hoofdzaken kent, begrijp je de tekst sneller.
Leg uit dat 'programma' hier bijvoorbeeld een tv-programma of uitlegvideo kan zijn, maar houd de focus op teksten lezen.
Waar vind je hoofdzaken?
Hoofdzaken staan vaak in:
de inleiding
het slot
de eerste zin van een alinea
de laatste zin van een alinea
Benadruk dat 'vaak' niet hetzelfde is als 'altijd'. Het zijn handige zoekplekken.
Slim zoeken in alinea's
Je hoeft niet altijd elke zin even precies te lezen.
Lees eerst de eerste en laatste zin van een alinea. In een van deze zinnen staat vaak een hoofdzaak.
Zo kun je sneller begrijpen waar de alinea over gaat.
This item has no instructions
Hoofdzaken helpen je begrijpen
Met hoofdzaken kun je:
het onderwerp sneller vinden
beter onthouden waar de tekst over gaat
onderscheid maken tussen belangrijk en minder belangrijk
This item has no instructions
Wat zijn bijzaken?
Bijzaken zijn minder belangrijke stukjes informatie.
Ze horen wel bij de tekst, maar ze vertellen niet de kern.
Vaak zijn bijzaken een voorbeeld of een uitleg.
This item has no instructions
Bijzaken herken je zo
Bijzaken zie je vaak aan signaalwoorden, zoals:
bijvoorbeeld
neem nou
zo
zoals
onder andere
Leg uit dat deze woorden vaak een voorbeeld of extra uitleg aankondigen. Niet elk voorbeeld is onbelangrijk, maar meestal is het een bijzaak bij de hoofdgedachte.
Voorbeeld van een bijzaak
Kijk naar deze zin:
`Fruit is gezond, bijvoorbeeld appels en bananen.`
De hoofdzaak is: Fruit is gezond.
De bijzaak is: appels en bananen.
Lees de voorbeeldzin hardop voor en laat horen dat het deel na 'bijvoorbeeld' extra informatie geeft.
Hoofdzaak of bijzaak?
Vraag jezelf tijdens het lezen af:
Gaat dit over de kern van de tekst?
Of is dit extra uitleg of een voorbeeld?
Zo kun je hoofdzaken en bijzaken uit elkaar houden.
This item has no instructions
Waar staan hoofdzaken vaak?
Inleiding en slot
Midden en titel
Voorbeelden en plaatjes
Alleen in de eerste alinea
De les noemt als handige zoekplekken: inleiding, slot, eerste zin en laatste zin van een alinea. Deze vraag checkt de belangrijkste twee plekken.
Vul de juiste woorden in
De hoofdzaken zijn de belangrijkste informatie in een tekst. Je vindt ze vaak in de inleiding en in het slot. Ook de eerste of laatste zin van een alinea kan belangrijk zijn.
Alle lege plekken zijn kernwoorden uit het eerste deel van de les.
Wat is meestal een bijzaak?
De kern
Het onderwerp
Een voorbeeld
De hoofdgedachte
Bijzaken zijn minder belangrijke informatie. In deze les worden vooral voorbeelden en uitleg genoemd.
Vul de juiste woorden in
Bijzaken zijn minder belangrijke informatie. Vaak zie je een bijzaak aan een signaalwoord zoals bijvoorbeeld of zoals. Dan komt er vaak extra uitleg of een voorbeeld.
Laat leerlingen letten op het verband tussen signaalwoorden en extra informatie.
Aan het werk!
Paragraaf 5
Opdracht 1, 2, 3, 4, 5, 7, 8
This item has no instructions