Stomazorg

• Verpleegkunde
• Hoger onderwijs
• Graduaat
• Studiejaar 1

Stomazorg

Waar denk je aan bij het woord 'stoma'?

Wat is een stoma?

• Kunstmatige uitgang in de buikwand voor verwijderen van urine en stoelgang, niet noodzakelijk permanent
• Rood en vochtig (slijmvlies binnenkant mond)
• Geen zenuwuiteinden -> geen gevoel 
• Veel kleine bloedvaatjes

Soorten stoma's

1. links op het lichaam, vastere stoelgang
2. rechts op het lichaam, meer lopende stoelgang
3.  op de urinewegen, urine

houdt de randen van de huidplaat op zijn plaats

Vormt een afdichting tussen stoma en huidplaat 

vult grote en kleine huidplooien en zorgt ervoor dat de stoma nauw aansluit op het opvangmateriaal

Zorgt voor eenvoudige verwijdering

Zorgt voor bescherming tegen ontlasting en huidplaat

Houdt de huid droog en vermindert irritatie

Houdt de huidplaat op zijn plaats

Voeding en stoma

Colostoma

• Werkt meestal als een 'normale' dikke darm -> voeding heeft minder invloed.
• Vezels geleidelijk aan opbouwen
• Gasvorming door: kool, ui, bonen, koolzuurhoudende dranken en bier.

Ileostoma

• Meer kans op veel en dunne stoelgang -> kans op uitdroging
• Eten goed kauwen om verstopping te voorkomen
• 5 kleine maaltijden is beter dan 1 grote en een paar kleinere

Urostoma

• Drink minstens 2L
• Cranberrysap helpt soms tegen geur en blaasontstekingen (CAVE nierproblemen)
• Vermijd te veel eiwitrijke voeding bij nierproblemen

Voeding die stg dunner kan maken

• Grote hoeveelheden koffie
• Alcohol
• Sommige vruchtensappen
• Zeer vette maaltijden
• Pittige gerechten

Voeding die stg dikker kan maken

• Witte rijst
• Bananen
• Aardappelen
• Pasta
• Wit brood

Voeding die geur kan beïnvloeden

• Eieren
• Vis
• Sommige koolsoorten
• Uien
• Knoflook

Voedingsmiddelen om mee op te letten

• Maïs, pinda's, noten, kokos, rauwe groenten kunnen verstopping veroorzaken
• Scherpe kruiden kunnen de huid rond de stoma irriteren
• Alcohol en cafeïne stimuleren de darmbeweging

Omgaan met psychosociale aspecten

• Lekkage/loskomen van de zak of plaat
  Geen garanties, doel = drempel verlagen
• Zelfstandigheid bewaren
  Vraag wat de patiënt zelf kan en wil doen
• Privacy en eigen regie
  Ook bij mensen die hulp nodig hebben
• Communicatie
  Open, rustig en zonder oordeel 

Voorbeeldzinnen

• Wat vindt u op dit moment het moeilijke aan het hebben van een stoma?
• Zijn er dingen waar u zich zorgen om maakt?
• Wat gaat er juist goed of makkelijker dan verwacht?
• Hoe gaat het voor u om te leven met een stoma?
• Zijn er dingen die u lastig vindt in de verzorging of het gebruik van de stoma?
• Hoe lukt het om om te gaan met reacties van anderen?

• Gebruik open vragen, laat stiltes toe en erken emoties ('ik hoor dat het soms zwaar voor u is')
• Vermijd te snel advies te geven, tenzij de patiënt er expliciet om vraagt
• Pas je taalgebruik aan (bvb. zakje ipv stoma of andersom) 

Wat is belangrijk bij stoma verzorging?

1. Altijd een riem dragen.
2. Ongeveer eens per jaar controleren.
3. Hygiëne en huidbescherming.
4. Geen water gebruiken.

Hoe vaak moet een stoma worden geleegd?

1. Elke 5 minuten.
2. Een keer per maand.
3. Afhankelijk van de persoon en de voeding.
4. Alleen 's nachts.

Kan je zwemmen met een stoma?

1. Ja
2. Neen

Hoe plak je een nieuwe huidplaat?

1. Van boven naar onder
2. Met de klok mee
3. Van onder naar boven
4. Tegen de klok in

Wat doe je niet bij huidirritaties?

1. De huid goed droog föhnen
2. Barrière crème gebruiken
3. De huid reinigen met lauwwarm water
4. De opening van de huidplaat passend aan de stoma maken

Urostoma

Colostoma

Ileostoma

Verpleegkundige verwittigen

Verpleegkundige niet nodig

Schrijf 1 vraag op over iets dat je nog niet zo goed begrepen hebt

Schrijf 1 ding op waar je graag meer over zou willen weten