Hechtingsstoornis

P1_BBL_ Hechting

BBL LJ1 

Ontwikkelingspsychologie

1 / 32
next
Slide 1: Slide
New lesson editordoelgroepenMBOStudiejaar 2

This lesson contains 32 slides, with interactive quizzes and text slides.

time-iconLesson duration is: 60 min
Report this lesson

Items in this lesson

P1_BBL_ Hechting

BBL LJ1 

Ontwikkelingspsychologie

Lesdoelen

Aan het einde van de les:

  • Kun je 2 voorwaarden voor een veilige hechting benoemen;

  • Kun je 3 kenmerken van een hechtingsstoornis benoemen;

  • Kun je benoemen wat veilige hechting is;

  • Kun je begrijpen hoe de hechting verloopt gedurende het eerste jaar;

  • Kun je benoemen wat een onveilige hechting inhoudt.

Bron

Boek: Ontwikkelingspsychologie
H3: Hechting

https://www.nji.nl/hechting-en-hechtingsproblemen

Planning

1. Terugblik vorige week 

2. Theorie & interactie (incl. filmpje)

3. Lesdoelen evalueren

4. Tips en tops


Vorige Week

Ontwikkelingspsychologie:
Ontwikkeling van de baby


Opdrachten Boomdigitaal:

-Boek: Ontwikkelingspsychologie hoofdstuk 2’’een veilig pedagogisch klimaat’’ Opdracht 3 en 4


-Boek: Ontwikkelingspsychologie hoofdstuk 4’’Baby en dreumes (0-2 jaar)’’
Opdracht 4


Filmpje





¡Eerst een stukje film, voor thuis, babybrein van Charles Groenhuijsen https://www.uitzendinggemist.net/aflevering/37215/Breingeheim.html  (van 0.50 tot 6.30 min)



Start met lezen (7 min)

¡Lees H3 Hechting in het boek ontwikkelingspsychologie.

Hechtingsstoornis?

Wat is hechting?

Hechting is het verlangen, de behoefte van een mens, een jong kind in dit geval om de nabijheid te zoeken van een of meerdere specifieke personen. Baby’s zijn er van nature op ingesteld een hechte liefdevolle relatie aan te gaan met tenminste een persoon.



Veilige hechting

  • Een kind/jongere die veilig gehecht is heeft tijdens de kinderjaren ervaren dat tenminste één van zijn verzorgers er onvoorwaardelijk voor hem/haar is. 


  • Een goede gehechtheid tussen ouders en kinderen vormt de basis voor een kind om te groeien in zijn ontwikkeling.


Voorwaarden voor veilige hechting

  1. Sensitief reageren: ouder staat open voor signalen van het kind, begrijpt de signalen en reageert snel en adequaat. 

  2. Continuïteit: er is continuïteit in de aanwezigheid van de gehechtheidspersoon nodig. 

  3. Mentaliseren: ouder verplaatst zich in het perspectief van het kind en verwoordt dat ook. 

  • mentale gezondheid van de moeder

  • geschiedenis van de eigen kindertijd van de moeder

  • geplande zwangerschap

  • hoeveelheid zwangerschappen

  • geven van borstvoeding

  • samen slapen

  • leeftijd van de moeder

  • opleidingsniveau van de moeder

  • samenstelling van hormonen

  • temperament van de baby

  • afwezigheid van vroeggeboorte

  • kwaliteit van de partnerrelatie

  • grootte van het gezin

  • werksituatie

  • aanwezigheid van opvoedstress

  • voorstelling van moeder komt overeen met de daadwerkelijke bevalling en kraamtijd

Factoren hechtingsproces

Er is door de Universiteit Utrecht onderzoek (z.d.) gedaan naar de factoren die van invloed zijn op het hechtingsproces in de eerste 1001 dagen van westerse kinderen. Hieruit kwamen zestien factoren naar voren die invloed hebben op het ontstaan van een veilige hechting.



Wat gaat hier mis?

Noem een voorbeeld van wat een ouder moet doen om een veilige hechting te stimuleren.

John Bowlby’s hechtingstheorie

De eerste wetenschapper die onderzoek deed naar de hechting bij mensen is John Bowlby. Volgens hem heeft ieder kind een aangeboren behoefte aan veiligheid en zekerheid. Vanuit evolutionair perspectief komt dit doordat we vijanden en gevaar willen ontwijken. Een baby laat gedrag zien dat de ouder uitlokt om hem te beschermen, verzorgen en in de buurt te blijven, bijvoorbeeld door te huilen.

vier verschillende typen hechting

Gehechtheidsrelaties zijn manieren waarop een pasgeborene en de vaste zorgfiguur (meestal de ouder) een band opbouwen met elkaar. Op grond van gedragsobservaties kunnen deze gehechtheidsrelaties worden onderverdeeld in vier categorieën:



Toelichting typen hechting

1. veilig:

Het kind zoekt direct de nabijheid of het contact met de gehechtheidspersoon en laat zich troosten.
2.onveilig vermijdend:

Het kind zoekt weinig nabijheid en contact met de gehechtheidspersoon en wendt de aandacht van deze persoon af.
3. onveilig ambivalent:

Het kind reageert passief of boos op de gehechtheidspersoon.
4.gedesorganiseerd:

Het kind vertoont angstig of conflicterend gedrag richting de gehechtheidspersoon.

Verloop hechtingsproces

Er zijn vier fasen waarin het hechtingsproces zich ontwikkelt:

0-3 maanden: voorhechting

3-7 maanden: beginnende voorkeur

7-12 maanden: sterke voorkeur en scheidingsangst

12-48 maanden: afnemende scheidingsangst.



Opdracht:

Wat:

1. Zoek de kenmerken van een onveilige hechting op. 

 

Hoe:  Je maakt een tweetal en schrijft de antwoorden op een blaadje en levert dit in bij de docent als je klaar bent. 


Hulp: Ontwikkelingspsychologie H 3.3 onveilige hechting


Tijd: 10 minuten


Uitkomst: kennis


Klaar? Lees H3 Hechting verder






10

minute

00

second

Kenmerken onveilige hechting


  1. Angstig vermijdend gehechte kinderen ervaren de wereld als onveilig. Deze kinderen ervaren een groot gevoel van leegte, en de afwezigheid van emoties is kenmerkend.

  2. Angstig ambivalent gehechte kinderen zijn juist het tegenovergestelde van de angstig vermijdend gehechte kinderen. Het woord ambivalent staat dan ook voor ‘niet kunnen kiezen’, waardoor deze kinderen altijd anderen nodig hebben om hen bij hun keuzes te helpen.

  3. Gedesorganiseerd/verstoord gehechte kinderen laten gedragingen zien van zowel angstig vermijdend gehechte kinderen als van angstig ambivalent gehechte kinderen. Gedesorganiseerd/verstoord gehechte kinderen zoeken toenadering tot hun opvoeder, ook al levert dit voor hen de nodige stress op.

Risicofactoren kind

- Het kind is ongewenst.

- Het kind is te vroeg geboren.

- Het kind heeft een verstandelijke (geestelijke) of lichamelijke handicap.

- Het kind heeft een moeilijk temperament, hij is bijvoorbeeld snel boos of huilerig.


Risicofactoren bij ouders

- Als de ouders zelf onveilig zijn gehecht kunnen ze dit overdragen op hun eigen kind door hun manier van benaderen.

- De ouders mishandelen of verwaarlozen het kind.

- Als de ouders psychische problemen hebben, zoals verslaving of depressie.

- Als de ouders met onverwerkt verdriet zitten.


Beschermende factoren tijdens het hechtingsproces

Welke beschermende factoren waren er aanwezig in jouw jeugd?

Begeleiding van kinderen/jongeren met hechtingsstoornis

Het bieden van veiligheid staat centraal.


Kinderen/jongeren missen hun vertrouwen in zichzelf en de wereld.

Waar kun je aan denken?

  • Vertrouwen opbouwen

  • Grenzen stellen

  • Wees jezelf, doe niet "nep"

  • Voorspelbaarheid

  • Structuur

  • Voorbeeldfunctie

  • Sensitief en responsief reageren

  • Inspelen op behoeften van het kind/jongere

Belangrijke begrippen 'hechting'

¡Aanraakspellen
Spellen waarbij kinderen door middel van fysiek contact ontdekken wat ze prettig vinden en hoe de ander dit ervaart.

¡Angstig ambivalent gehechte kinderen
Onveilig gehechte kinderen die veel steun zoeken bij anderen.

¡Angstig vermijdend gehechte kinderen
Onveilig gehechte kinderen, die de wereld als onveilig ervaren. Deze kinderen ervaren een groot gevoel van leegte en de afwezigheid van emoties is kenmerkend.

¡Beginnende voorkeur
Een kind heeft voor bepaalde mensen in de omgeving voorkeur.

¡Charles Darwin
De grondlegger van de evolutietheorie.

¡Cirkel van veiligheid
Een model dat drie kernbehoeften voor een veilige hechting in beeld brengt.

¡Eenkennigheid
Sterke voorkeur voor bepaalde opvoeder.

¡Evolutionair perspectief
De aangeboren overlevingsstrategie van een baby om bescherming en contact met de opvoeder te maken.

¡Gedesorganiseerd/verstoord-gehechte kinderen
Deze onveilig gehechte kinderen laten gedragingen zien van zowel vermijdend als afhankelijk naar de opvoeder toe.

Belangrijke begrippen 'hechting'

¡Gehechtsheidsrelaties
Manieren waarop een pasgeborene en de vaste zorgfiguur (meestal de ouder) een band opbouwen met elkaar.

¡John Bowlby
De eerste wetenschapper die onderzoek deed naar de hechting bij mensen.

¡Onveilige hechting
Het kind heeft geen stabiele relatie opgebouwd met ouders of opvoeders. Als gevolg hiervan wantrouwt het kind anderen en de wereld.

¡Risicofactoren bij de opvoeder
Factoren die zorgen dat de opvoeder het lastig vindt om sensitief op het kind te reageren. Denk aan karaktereigenschappen van de opvoeder of een lagere intelligentie.

¡Scheidingsangst
Angst van een kind om gescheiden van de opvoeder te worden.

¡Veilige hechting
Het kind heeft er vertrouwen in dat de opvoeder beschikbaar is.

¡Verlatingsangst
De angst om gescheiden te worden van de ouder(s).

¡Voorhechting
De eerste drie maanden van een pasgeborene, voordat de baby opvoeders gaat herkennen.

Lesdoelen

Aan het einde van de les:

Kun je 2 voorwaarden voor een veilige hechting benoemen;

Kun je 3 kenmerken van een hechtingsstoornis benoemen;

Kun je benoemen wat veilige hechting is;

Kun je begrijpen hoe de hechting verloopt gedurende het eerste jaar;

Kun je benoemen wat een onveilige hechting inhoudt.

Heb je nog vragen?

1

Ja

2

Nee

Tips en Tops

Schrijf op de Post- it een Tip en een Top voor:


De docent

De les