PPT thema - Problemen in de opvoeding

• New lesson editor
• Pedagogie
• Secundair onderwijs

Thema:
problemen in de opvoeding

4MWW

Opdrachten in duo’s

Toelichting bij de casussen

De voorbeelden in de casussen gaan over gezonde kinderen.

Ze hebben geen mentale of fysieke beperking of leerproblemen.

MAAR…

Toch is er iets aan de hand!

Ouders en/of kinderen ervaren problemen bij het opvoeden.

• presentatietitel

3

• presentatietitel

4

Opvoeden is…

…het samenleven van opvoeders

en hun kinderen

en de interactie tussen beiden.

Lijden is…

…ouders en/of kinderen hebben last van de huidige problemen. Ze maken zich zorgen over de toekomst.

• De interactie tussen ouders en kinderen is eerder problematisch.

• Ze zien het niet meer zo goed zitten.

• De vanzelfsprekendheid van opvoeden is weg…

• Perspectief is weg, het is uitzichtloos

• Opvoeden op eigen kracht lukt niet meer, ontwikkeling van het kind wordt bedreigd.

• Het is een verontrustende opvoedingssituatie (VOS)

• presentatietitel

5

Verontrustende opvoedingssituatie

Hulp is nodig voor ouders en kind. Risico op het ontwikkelen van gedragsproblemen.

• presentatietitel

7

Hoe kunnen opvoedingsproblemen opgemerkt worden?

• De ouders: ze weten geen raad en vragen zich af wat er met het kind aan de hand is.

• Het kind zelf: neemt iemand in vertrouwen en vertelt rechtstreeks wat er moeilijk loop thuis of toont het op een indirecte manier (gedrag).

• Leerkrachten: brengen veel tijd door met leerlingen en kunnen soms merken dat er iets aan de hand is.

• Andere mensen: buren, huisartsen, leiding van jeugdbeweging, …merken soms dat het bij iemand thuis niet goed gaat.

Pedagogische ondersteuning nodig

Voor ouders met kinderen met beperking of leerprobleem

‘anders zijn’

aanvaarden

Opvoedingsproblemen iPV gedragsproblemen

Probleem bij de interactie leggen

We mogen het probleem niet enkel bij het kind leggen

Het zit tussen

ouder en kind

Opvoedingsproblemen

9

https://youtu.be/bx-a2c7-aao

Oorzaken van problemen
in het gezin
filmpje

Oordelen van buitenstaanders

• Andere mensen staan vaak klaar met een oordeel over het gezin met problemen

• Ouders pakken het slecht aan

• Kinderen zijn druk, gestoord of gek en abnormaal

• De problemen zijn veel complexer, want het zit in de interactie!!!

• Er spelen veel factoren mee + deze kunnen inwerken op elkaar.

• 20XX

• presentatietitel

10

Kennen jullie een voorbeeld?

Factoren die elkaar versterken in een

gezin en de oorzaak kunnen zijn.

Mogelijke verklaringen van opvoedings - problemen

• Individuele kindproblematiek

• Individuele ouderproblematiek

• Opvoederstekorten

• Verstoorde gezinspatronen

• Contextuele problemen

13

Individuele kindproblematiek

• Soms hebben kinderen het extra moeilijk met zichzelf

• Hechtingsproblemen

• Trauma

• Leer – en ontwikkelingsproblemen: dyscalculie, dyslexie, AD(H)D, ASS, …

• Normale ontwikkeling van kinderen en jongeren wordt verstoord

• Kind blijft achter op leeftijdsgenoten. Ouders hebben het erg moeilijk => speciale aanpak nodig/zoeken

• Professionele hulp: het probleem begrijpen en laten begeleiden (hele gezin)

• 20XX

• presentatietitel

14

Individuele ouderproblematiek

• De stemming van ouders heeft impact op het pedagogisch handelen

• Hoe ouders met hun kinderen omgaan en wat ouders accepteren van hun kinderen, heeft te maken met hoe ouders zich voelen

• Persoonlijkheid van ouders speelt een rol: soms kunnen ouders niet veel verdragen van hun kinderen (ze hebben dit niet in hun karakter) = intolerant.

• Psychische stoornis: sommige ouders hebben last van een stoornis

• KOPP kinderen: kinderen van ouders met psychische problemen

• KOV kinderen: kinderen van ouders met een verslavingsprobleem

Signalen van KOPP/KOV problematiek

• Parentificatie: kind zorgt voor de ouder (rolomkering)

• Geen vriendjes mee naar huis

• Schaamte en schuldgevoelens bij het kind

• Kind cijfert zichzelf weg

• Coping: Kind heeft beperkte sociaal-emotionele vaardigheden

• Kind verzuimt school

• Separatieangst: het kind is bang om weggenomen te worden van zijn/haar ouders.

• 20XX

• presentatietitel

15

Facebook/messenger voor Kopp/KOV kinderen

• 20XX

• presentatietitel

16

opvoederstekorten

PRIMAIR OPVOEDINGSPROBLEEM

Het probleem ligt in de pedagogische interactie tussen ouder en kind en niet aan andere factoren.

• Ouders met onvoldoende pedagogisch inzicht

• Ouders met onvoldoende pedagogische vaardigheden

• Ouders met een problematische houding t.o.v. het kind

• Discongruentie tussen pedagogische vraag en aanbod

17

Onvoldoende pedagogisch inzicht

• Ouders hebben weinig ervaring (gemiddeld 1,8 kdn/gezin)

• Komen ook zelf uit een klein gezin en weten soms niet wat te doen als papa en mama

• Regels en normen zijn ook vaak veranderd en minder duidelijk in vergelijking met hun eigen jeugd.

+ voorbeelden p 10

18

Onvoldoende pedagogische vaardigheden

Soms missen ouders vaardigheden => problemen stapelen op!

VB

Hoe krijg je een kind van 3 jaar in bed?

Wat als je kind alleen maar cola wil drinken?

Wat als je dochter van 15 jaar uitgaat wanneer ze zelf wil?

19

Problematische houding
t.o.v. het kind

• Door omstandigheden kunnen ouders een negatieve houding ontwikkelen tegenover (één van) de kinderen.

• Ouders hebben vaak dromen en verwachtingen naar hun kinderen toe => als dit niet uitkomt => teleurstellingen bij ouders

• Dit verziekt de ouder-kindrelatie!

Vb Ouders verlangen naar een dochter, maar krijgen een zoon.

20

21

Discongruentie tussen pedagogische vraag en aanbod

• Er kan een combinatie zijn van alle eerdere factoren

• Elk kind maakt via zijn/haar gedrag duidelijk wat het nodig heeft => elk kind zendt signalen uit via zijn/haar gedrag over hoe de ouder moet handelen:

PEDAGOGISCHE VRAAG EN PEDAGOGISCH AANBOD

Wanneer ouders niet te weten komen wat de juiste aanpak is voor een bepaald gedrag van hun kind is hun pedagogisch handelen niet afgestemd en spreken we over discongruentie tussen pedagogische vraag en aanbod.

=> Wanneer ouders zich niet kunnen aanpassen: opvoedingsproblemen!

+ voorbeeld p 11

Verstoorde gezinspatronen

• Extreme gezinssituaties

• Sterke coalities

• Parentificatie

23

Extreme gezinssituaties

Sterke coalities

Er kan in een gezin een coalitie (samenspannen/samenwerken) bestaan tegen één van de ouder met één van de kinderen tegen de rest.

Voorbeeld zie p 13

24

25

Parentificatie

• Ouders en kinderen wisselen van rol.

• Kind gaat de ouderrol vervullen en moet eigen verlangens gevoelens opzij schuiven.

• De eisen van de ouders komen in botsing met de behoeften van het kind dat overbelast wordt, waardoor er opvoedingsproblemen ontstaan.

Voorbeelden p 13

Contextuele problemen

• Veel problemen in 1 gezin of context die samenkomen

• VOS (verontrustende opvoedingssituatie)

• Multiprobleemgezin: langdurige geschiedenis van veel en aanslepende problemen en negatieve gebeurtenissen: mishandeling, uithuisplaatsing, verslaving, financiële problemen, conflicten, ziekte, psychische problemen bij ouders en/of kinderen.

=> veelvoudig, complex, transgenerationeel, weerbarstig

=> problemen bij opvoeden, huishouden, werk/opleiding, partnerrelatie en individueel functioneren van ouders/kinderen.

26

• https://youtu.be/Omxp2X0SZSA

27

Filmpje