Platentektoniek en vulkanisme (Aardrijkskunde havo), les 3: Terugblik quiz
AARDE · PLATENTEKTONIEK
Quiz
Terugblik: Platentektoniek en vulkanisme
Lesson duration is: 30 minIntroduction
Items in this lesson
AARDE · PLATENTEKTONIEK
Quiz
Terugblik: Platentektoniek en vulkanisme
Les 3 van 3. Leerlingen beantwoorden individueel; bespreek na elke paar vragen kort de antwoorden. Image credit: Olga Ernst / Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0
Wat zegt het actualiteitsprincipe?
Platen bewegen nu sneller dan vroeger
Gesteenten worden jonger naar beneden
Vulkanen barsten steeds vaker uit
Processen werkten vroeger net zo als nu
Letterlijk uit de syllabus. Met dit principe verklaar je oude gesteenten met processen van nu.
Hoe is de mantel onder de aardkorst?
Vast gesteente dat langzaam kan vervormen
Vloeibaar gesteente waar platen op drijven
Een laag van gas en gesmolten metaal
Vast gesteente dat nooit kan bewegen
De mantel is vast, maar vervormt heel langzaam. Verwachte fout: de mantel vloeibaar noemen.
Vul in: de motor van de platen
Platen bewegen vooral door slab pull bij een subductiezone en minder door ridge push vanaf de oceanische rug.
Convectie is het oude begrip dat de syllabus niet meer gebruikt. De trog ligt bij subductie, niet bij de rug.
Wat gebeurt er bij een divergente plaatgrens?
Platen botsen en er ontstaat een gebergte
Platen schuiven langs elkaar zonder vulkanen
Platen gaan uit elkaar en er ontstaat nieuwe korst
Een plaat duikt onder en er ontstaat een trog
Voorbeelden: Midden-Atlantische Rug, IJsland, Oost-Afrikaanse slenk.
Waar vind je een diepe trog in de oceaanbodem?
Midden op een oceanische rug
Boven een hotspot midden op een plaat
Waar oceanische korst onderduikt
Waar twee continenten botsen
De trog is de plek waar de plaat naar beneden buigt bij subductie.
Zet de tijdperken op volgorde, van oud naar jong
De geologische tijdschaal. Het Kenozoïcum is het tijdperk waarin we nu leven.
Hoe ontstaat een plooiingsgebergte als de Himalaya?
Door compressie bij botsende continenten
Door rek bij platen die uit elkaar gaan
Door lava van een hotspot midden op een plaat
Door platen die langs elkaar schuiven
Rek geeft horsten en slenken, geen plooiingsgebergte.
Wat is een slenk?
Een blok dat door rek tussen breuken hoog blijft
Een diepe geul waar een plaat onderduikt
Een kuil die ontstaat na een vulkaanuitbarsting
Een blok dat door rek tussen breuken is gezakt
Het hoge blok is een horst, de geul bij subductie een trog, de ingestorte vulkaan een caldera.
Welk magma geeft een effusieve eruptie?
Stroperig magma met hoge viscositeit
Dun vloeibaar magma met lage viscositeit
Stroperig magma met veel gassen
Koud magma dat in de krater stolt
Effusief: gassen ontsnappen makkelijk, lava stroomt uit. Hoort bij ruggen en hotspots.
Wat is een caldera?
Een ingestorte krater boven een lege magmakamer
Een steile kegel van lagen as en lava
Een brede vulkaan met flauwe hellingen
Een rij vulkanen boven een hotspot
Voorbeelden: Crater Lake en Yellowstone. De andere opties zijn stratovulkaan, schildvulkaan en hotspotketen.
Met welke schaal meet je de kracht van een aardbeving?
De schaal van Köppen
De schaal van Beaufort
De momentmagnitudeschaal
De geologische tijdschaal
De syllabus gebruikt de momentmagnitudeschaal; de schaal van Richter is verouderd. Beaufort is voor wind.
Leg uit hoe een zeebeving bij een subductiezone een tsunami veroorzaakt.
Goed: bij de beving verschuift de zeebodem plots omhoog of omlaag; daardoor wordt de hele waterkolom erboven verplaatst; die beweging plant zich voort als een snelle golf die bij de kust hoog oploopt. Verwachte fout: de tsunami toeschrijven aan wind of storm.
Hoe zeker voel je je over platentektoniek en vulkanisme?
Heel zeker
Redelijk zeker
Niet zo zeker
Helemaal niet zeker
Gebruik de uitslag om te bepalen of je een onderdeel herhaalt.
AARDE · PLATENTEKTONIEK
Goed gedaan!
Kijk de vragen na die je fout had en zoek het onderdeel op in les 1: de motor van de platen, de plaatgrenzen of vulkanen en aardbevingen.
This item has no instructions
