H6.4 Infrarode en ultraviolette straling

• Natuurkunde / Scheikunde
• Middelbare school
• mavo
• Leerjaar 2

H6.4 Infrarode en ultraviolette straling

Infrarood en het kleuren spectrum

Infraroodstraling valt net naast de kleur rood. 

Infraroodstraling kun je niet zien! Maar je kan wel de warmte voelen. 

Infrarood betekent letterlijk:  vóór het rood!

In het spectrum vind je het infrarood vóór het rood.

Infrarode straling

Infrarood straling is overal om je heen. Alle voorwerpen om je heen zenden deze vorm van straling uit. 

Hoe hoger de temperatuur van het voorwerp, des te meer straling het uitzendt.

Infrarode straling

Infra = voor                     IR-straling = warmte

hetklokhuis.nl

Toepassingen van Infrarode Straling

Infrarode straling wordt gebruikt in afstandsbedieningen, beveiligingssystemen en in communicatieapparatuur zoals mobiele telefoons.

Geef enkele voorbeelden van apparaten die infrarode straling gebruiken en hoe ze werken.

Infrarode straling

Warmtelampen

Warmte lampen zenden roodlicht uit, maar vooral Infraroodstraling

Wordt gebruikt voor:

• Warmhouden van dieren.
• Wie kan er nog een voorbeeld noemen? 

Pasgeboren kuikens onder de warmtelamp.

Infrarood  = 'vóór het rood

Infrarode straling

Tekst

infrarood straling

Ultraviolette straling

1.In het spectrum van een uv-lamp vind je ultraviolette straling naast het violet. 

2. Dat kun je aantonen met een fluorescerende stof. Zo’n stof kan zelf licht geven als er ultraviolette straling op valt. 

 

Ultraviolet (UV)

Zorgt ervoor dat je bruin wordt

• Zon
• Zonnebank
• Geld controleren
• Bijen

Een leuk weetje

Bijen gebruiken ultraviolete straling om te kunnen zien welke bloemen de meeste nectar bevatten.

Fluorescerende stof

De letters NOVA zijn geschilderd met fluorescerende verf. Je ziet ze oplichten op de plaats waar de uv-straling terechtkomt: voorbij het violet. ‘Ultraviolet’ betekent letterlijk ‘voorbij het violet’.

In het spectrum komt het ultraviolet na het violet.

Ozonlaag

• Hoog in de atmosfeer (de luchtlaag rond de aarde) zit een gas dat de meest   schadelijke ultraviolette straling tegenhoudt. 
• Dit gas heet ozon. 
• De luchtlaag waarin ozon voorkomt, heet de ozonlaag. 
• Doordat de lucht vervuild is met cfk’s (stoffen die nu niet meer gemaakt mogen   worden) zijn er gaten ontstaan in de ozonlaag. 
• Hierdoor kan de uv-straling gemakkelijker de aarde bereiken en lopen mensen   eerder een te hoge dosis op.

• Atmosfeer-> ozonlaag->   ozon
• Chloorfluorkoolstoffen (cfk)

Gas ozon: zit in de ozonlaag en houd meeste straling tegen. 

Er zitten gaten door deze stoffen in de ozonlaag 

Welk soort "licht" is warmtestraling?

1. ultraviolet licht
2. infrarood licht
3. infrarood en ultraviolet licht
4. wit licht

Op welke manier beschermd zonnebrandcrème je huid tegen ultraviolette straling?

1. Het weerkaatst de ultraviolette straling
2. Het absorbeert de ultraviolette straling

Welke stralingen zijn er nog meer buiten licht die de zon uitgezonden?

1. regenboog
2. Infrarood
3. Ultraviolet
4. Donkere

Welk licht zit voor het kleurenspectrum?

1. ultraviolet
2. infrarood

Welke uitspraak is waar?
1. Je kunt infrarode stralilng goed zien.
2. Je kunt infrarode straling voelen.

1. Geen van beide uitspraken is waar.
2. Alleen uitspraak 1 is waar.
3. Alleen uitspraak 2 is waar.
4. Uitspraak 1 en 2 zijn beide waar.

Wat weet je over Ultra Violet licht?

1. Je kan er huidkanker van krijgen
2. Je huid verkleurd er door: bruin of rood
3. Het wordt tegengehouden door de Ozon-laag
4. Zowel A, B als C

Wat is waar over ultraviolette straling?

1. je kan het alleen zien
2. je kan het alleen voelen
3. je kan het zien en voelen
4. je kan het niet zien en niet voelen

De zon zendt verschillende vormen van straling uit.
Welke vormen van straling kunnen mensen niet zien?

1. infrarood
2. infrarood en ultraviolet
3. infrarood, ultraviolet en licht
4. ultraviolet

Welk apparaat maakt gebruik van infrarood licht?

1. Zonnebank
2. Blacklight
3. Vliegenvanger
4. Inbraakalarm

Wat kan je krijgen van ultraviolette straling?

1. daar krijg je longkanker van
2. daar krijg je een hersentumor van
3. daar krijg je baarmoederhalskanker van
4. daar krijg je huidkanker van

Welke kleuren ziet de mens niet

1. Wit en ultraviolet
2. infrarood en wit
3. ultraviolet en infrarood
4. ultrarood en infraviolet

De letterlijke betekenis van ultraviolet is:

1. donker violet.
2. naast het violet.
3. sterker dan violet.
4. voorbij het violet.

Wat beschermd ons tegen uv-straling van de zon?

1. Dampkring
2. Atmosfeer
3. Smog
4. Ozon

Wat beschermd ons tegen uv-straling van de zon?

1. Dampkring
2. Atmosfeer
3. Smog
4. Ozon

Op een infrarood-foto zie je de meeste warmte als de kleur ......

1. blauw
2. geel
3. groen
4. rood

Je ligt op het strand.
Waar wordt je bruin van?

1. alleen ultraviolet licht
2. alleen infrarood licht
3. zowel infrarood als ultraviolet licht
4. van alle kleuren

Onthoud

• Alle voorwerpen, mensen en dieren zenden infrarode straling (ir-straling) uit. Warmtelampen zenden, behalve een beetje rood licht, vooral veel infrarode straling uit.

• In het spectrum van een ir-lamp vind je de infrarode straling naast het rood.

• Infrarode straling wordt op verschillende manieren toegepast:

– in de afstandsbediening van een tv;

– in een buitenlamp die reageert op voorbijlopende mensen;

– in alarminstallaties en in winkeldeuren die automatisch openen en sluiten.

– in nachtkijkers die onzichtbare infrarode straling omzetten in een zichtbaar beeld.

• De zon straalt behalve licht ook ultraviolette straling (uv-straling) uit. Als je in de zon ligt, komt die straling op je huid terecht. Je huid reageert daarop door extra kleurstof aan te maken: je huid wordt donkerder.