Drempel 7

• Geschiedenis
• HBO
• Studiejaar 4

Vijf basisvragen voor deze drempel

1. Wat is nu eigenlijk  Geschiedenis en waarin verschilt het  van Big History? 

2. Hoe kan landbouw op meerdere plaatsen in de wereld vrijwel gelijktijdig ontstaan? 

3. Wat is oorzaak en wat is gevolg? 

4. Gevolgen van complexere samenlevingen voor culturele diversiteit

5. Vooruitgang? 

Dit college is gebaseerd op: 

Drempel 7, De mens vanaf de Neolithische Revolutie

Gebruikelijke beeld 

Ongebruikelijk beeld

Hoe kan het dat het linkse beeld het gebruikelijke beeld van Native Americans is geworden? 

Welke bronnen gebruiken historici

Hoe gemakkelijk zijn die bronnen te interpreteren

Welke ontwikkelingen hebben zich voorgedaan?

De invloed van de huidige tijd

De invloed van het mensbeeld

1

2

3

Oorzaak en Gevolg? 

De rol van toeval? wat als Massasoit niet dit besluit had genomen, maar een andere oplossing had gevonden?

Drempel 7, De mens vanaf de Neolithische Revolutie

Drempel 7, De mens vanaf de Neolithische Revolutie

Wat valt je op aan deze kaart als het gaat om de positie op de wereld die de gebieden waar landbouw ontstaat innemen.

Vraag 3. Wat is oorzaak en wat is gevolg? 

Complexere samenlevingen door landbouw? Of landbouw door complexere samenlevingen?

Hoeveel verschil zit er nu eigenlijk

 tussen de leefwijzen in deze afbeeldingen

Wat is jagen en verzamelen en wat is landbouw? Landbouw bestaat uit akkerbouw en veeteelt

Slash and burn is akkerbouw, maar grootschalige landbouw zoals in Europa ook.

Herdersculturen doen aan veeteelt, maar megastallen ook

Monoculturen zijn vormen van landbouw, maar gemengde akkers ook.

Groeiende opbrengst

bevolkings-groei

In cultuur gebracht gebied groeit

Culturen komen met elkaar in aanraking

Collective Learning

Moeilijker gebied wordt ook in cultuur gebracht

Verspreiding van landbouw van oost naar west is makkelijker dan van noord naar zuid omdat:

1. Dat is helemaal niet zo, het is allebei even makkelijk of moeilijk
2. de klimaatzones en bodemgesteldheid dan meer gelijk blijven
3. er meer landmassa is van oost naar west dan van noord naar zuid
4. er meer mensen van oost naar west migreren dan van noord naar zuid

Lange afstandshandel bestond al voor de neolitische (agrarische) revolutie. Wat je nodig hebt voor handel zijn overschotten. Door de overvloed aan voedsel in veel gebieden tijdens het einde van de ijstijd, waren er overschotten. We vinden barnsteen uit de Oostzee terug in grafgiften in Georgië en Onyxmessen uit Midden-Amerika in de staat Washington. 

De vraag is wat je definieert als een rijk. In Turkije staat Gobleki Tepe een Stonehenge achtig complex dat 12.000 jaar geleden door j/v is gebouwd. 

Het eerste schrift lijkt niet te zijn ontstaan om belastingen voor koningen bij te houden, maar om er voor te zorgen dat in dorpen de graanopbrengst eerlijk werd verdeeld. 

Dus ook hier: 

Wat is oorzaak en wat is gevolg? Ontstaan er overschotten door landbouw of ontstaat er landbouw door overschotten? 

 Welke bronnen gebruiken historici

Hoe gemakkelijk zijn die bronnen te interpreteren

Welke ontwikkelingen hebben zich voorgedaan?

De invloed van de huidige tijd

De invloed van het mensbeeld

Drempel 7, De mens vanaf de Neolithische Revolutie

Teotihuacan

Zapoteken

Maya's

Azteken

Quetzalcoatl, De Gevederde Slang

Het symbool van Quetzalcoatl is  vooral bekend uit de Azteekse beschaving (1200 - 1500), maar kwam het eerst voor in Teotihuacan (550 vC - 750 nC) voor, waarna de cultus  zich naar nieuwe centra verspreidde in Centraal-Amerika als Xochicalco (700 - 1000), Cacaxtla, Cholula, Chichén Itzá en El Tajín (allen rond 1000). 

Van Isis en Horus

via de Grieks-Egyptische cultuur (na de verovering van Egypte door Alexander de Grote) met polytheïsme (geloof in meerder goden)

en de 

Grieks-romeinse cultuur (na de verovering van de Griekse stadstaten door de Romeinen)

naar een montheïstisch (één god) geloof in het Romeinse rijk, met Maria met kind beeld. 

Drempel 7, De mens vanaf de Neolithische Revolutie

Kwaliteit van leven, Dank aan: 

- werkuren j/v vs landbouw

- gezondheid j/v vs landbouw

- arbeidsverdeling (carrière perspectief) j/v vs landbouw

Jagers/verzamelaars

- wat is belangrijk voor een j/v en biedt een landbouwsamenleving dat? 

Voortplanten = succesvol zijn? 

- als dat zo is, dan is een agrarische samenleving vooruitgang, maar is dat zo?

Dominante cultuur is niet noodzakelijkerwijs het beste voor ons voortbestaan.

- itt wat klassieke economen zeggen is de optelsom van individueel goede beslissingen niet altijd goed voor het collectief.

- als de dominante waarden, aandacht voor groei, ten kostte gaan van de leefomgeving, graven we langzaam ons eigen graf.

Het gelijktijdige van het ongelijktijdige

1. De verschillende samenlevingsvormen (j/v, tribaal, agrarisch, agrarisch-stedelijk en industriëel)  bestaan tegelijkertijd.

2. Ze zijn niet chronologisch

3. en ook niet in 1 richting

4. Al die grote culturen uit het verleden werden omringd door kleinere culturen met wie ze interacteerden. Ze vormden een eco-systeem dat niet zonder elkaar kon. 

j/v  in diverse streken in Zuid-Amerika (bijv , Afrika, Azië en Oceanië.