Inkomen, kopen en gevolgen
Inkomen, kopen en gevolgen
Open met het idee dat leerlingen elke dag keuzes maken met geld, maar dat die keuzes samenhangen met inkomen, beïnvloeding en gevolgen voor anderen en het milieu.
Welkom GT4
par 1.1 wat heb je te besteden
leerdoelen:
•wat voor verschillende inkomens er zijn
•waardoor je koopgedrag kan veranderen
•waarom bepaalde doelgroepen belangrijk zijn
•dat jouw aankopen gevolgen hebben voor anderen en voor het milieu
This item has no instructions
Leerdoel
Ik kan verschillende soorten inkomen en consumentengedrag herkennen en uitleggen welke gevolgen aankopen hebben voor doelgroepen, andere mensen en het milieu.
This item has no instructions
Welk woord past voor jou bij slim kopen?
Gebruik de woorden als startpunt: vraag waarom leerlingen juist aan prijs, reclame, milieu, inkomen of behoefte denken.
Soorten inkomen
Loon uit werk: geld dat je verdient met een baan
Zakgeld: geld dat je regelmatig krijgt, vaak van ouders
Uitkering: geld van de overheid bij een bepaalde situatie
Winst: geld dat overblijft voor een ondernemer
Rente: vergoeding die je krijgt over spaargeld
Benadruk dat inkomen niet alleen salaris is. Laat leerlingen de voorbeelden koppelen aan herkenbare situaties.
Waar komt inkomen vandaan?
Werken levert loon op
Sparen kan rente opleveren
Een eigen bedrijf kan winst geven
Zonder werk of bij bijzondere omstandigheden kan iemand een uitkering krijgen
Maak duidelijk dat de bron van inkomen verschilt per persoon. Dat verschil heeft later invloed op hoeveel iemand kan besteden.
Bruto- en netto-inkomen
Bruto-inkomen is het bedrag vóór belasting en premies.
Netto-inkomen is het bedrag dat je echt overhoudt en kunt uitgeven.
Noem dat leerlingen op latere leeftijd vooral met netto-inkomen te maken krijgen, omdat dat het bedrag is dat op de rekening komt.
Van bruto naar netto
Bruto-inkomen → belasting en premies eraf → netto-inkomen
Het netto-inkomen is belangrijk voor consumenten, omdat zij daarmee hun aankopen betalen.
Houd het eenvoudig: leerlingen hoeven hier vooral het verschil en het gevolg voor bestedingen te begrijpen.
Wat is netto-inkomen?
geld na belasting
geld op spaarrente
winst van bedrijf
loon vóór belasting
Controleert het verschil tussen bruto en netto. Afleider 'loon vóór belasting' verwijst naar bruto-inkomen.
Inkomen en uitgeven
Iemand kan inkomen krijgen uit werk, spaargeld of een eigen bedrijf. Geld uit werk heet . Geld dat je krijgt op spaargeld heet . Van je bruto-inkomen gaan belasting en premies af. Wat je echt kunt uitgeven, is je .
De drie kernwoorden uit dit blok zijn loon, rente en netto-inkomen.
Wat is koopgedrag?
Koopgedrag is de manier waarop mensen kiezen wat, wanneer en waarom ze iets kopen.
Gebruik een alledaags voorbeeld, zoals het kiezen tussen een merkproduct en een goedkoper alternatief.
Prijs en inkomen
Een lagere prijs kan mensen sneller laten kopen
Bij een hoger inkomen kunnen mensen vaak meer besteden
Bij een lager inkomen letten mensen meestal sterker op de prijs
Wat iemand kan kopen, hangt dus vaak samen met inkomen
Leg het verband met het vorige deel: netto-inkomen bepaalt mede hoeveel ruimte iemand heeft om keuzes te maken.
Reclame, vrienden en trends
Reclame probeert aandacht en interesse te wekken
Vrienden kunnen invloed hebben op wat je wilt kopen
Trends maken producten tijdelijk extra populair
Koopgedrag verandert dus niet alleen door geld
Benadruk dat koopgedrag zowel economisch als sociaal beïnvloed wordt. Dat past bij het vak economie: keuzes maken onder invloed van omstandigheden.
Behoefte stuurt aankopen
Mensen kopen vaak iets omdat ze een behoefte hebben.
Soms gaat het om iets noodzakelijks, soms om iets dat je graag wilt hebben. Daardoor maakt niet iedereen dezelfde keuze.
Je kunt hier het verschil noemen tussen iets nodig hebben en iets graag willen, zonder nieuwe begrippen toe te voegen als dat te ver buiten de les gaat.
Waardoor kan koopgedrag veranderen?
alleen door geld
prijs en trends
alleen door leeftijd
winst en rente
Goed antwoord koppelt economische en sociale invloed. 'Winst en rente' horen bij inkomen, niet direct bij koopgedrag.
Waarom koopt niet iedereen hetzelfde product?
Bespreek dat een goed antwoord noemt dat behoefte kan verschillen per persoon en dat daardoor ook aankopen verschillen. Voorbeelden: iets noodzakelijks tegenover iets dat je graag wilt hebben.
Waarom bedrijven doelgroepen kiezen
Bedrijven verkopen niet aan iedereen op dezelfde manier.
Ze kijken naar doelgroepen: groepen mensen met kenmerken die belangrijk zijn voor hun product.
Maak de overstap van consument naar producent: bedrijven bestuderen koopgedrag om beter te verkopen.
Kenmerken van doelgroepen
Leeftijd
Inkomen
Wensen
Leefstijl
Leg per kenmerk kort uit hoe het koopgedrag kan verschillen, bijvoorbeeld jongeren en volwassenen of hoge en lage inkomens.
Product en reclame aanpassen
Bedrijven passen producten aan op de doelgroep
Ook reclame wordt afgestemd op de doelgroep
Jongeren zien vaak andere reclame dan volwassenen
Een bedrijf kiest dus bewust wie het wil bereiken
Noem herkenbare voorbeelden, zoals sportkleding voor jongeren of luxe producten voor mensen met een hoger inkomen.
Waarom dit voor bedrijven telt
Gerichte reclame werkt vaak beter
Een passend product verkoopt makkelijker
Bedrijven willen weten wie hun klanten zijn
Doelgroepen helpen dus bij het maken van keuzes
Koppel dit terug aan de kern van economie: bedrijven maken keuzes om opbrengsten te vergroten en klanten te bereiken.
Waarom kiest een bedrijf een doelgroep?
om belasting te verlagen
om goedkoper te werken
om beter te verkopen
om meer winst te sparen
Sluit aan op het idee dat gerichte reclame en passende producten beter werken.
Doelgroepen herkennen
Bedrijven kijken naar : groepen mensen die belangrijk zijn voor hun product. Ze letten bijvoorbeeld op , inkomen, wensen en leefstijl. Daarna passen ze hun product en aan.
De correcte woorden zijn doelgroepen, leeftijd en reclame.
Aankopen hebben gevolgen
Een aankoop lijkt een persoonlijke keuze, maar heeft vaak gevolgen voor meer mensen.
Denk aan de manier waarop een product wordt gemaakt, vervoerd, verpakt en weggegooid.
Dit is de inhoudelijke draai van de les: van 'wat koop ik?' naar 'wat betekent die keuze voor anderen en het milieu?'.
Gevolgen voor andere mensen
Productie gebeurt door mensen die ergens werken
Arbeidsomstandigheden kunnen goed of slecht zijn
Vervoer en verkoop zorgen dat veel mensen bij een product betrokken zijn
Een aankoop kan dus invloed hebben op anderen
Gebruik het begrip arbeidsomstandigheden duidelijk: hoe veilig, eerlijk en gezond mensen kunnen werken.
Gevolgen voor het milieu
Productie kost grondstoffen en energie
Vervoer kan zorgen voor uitstoot
Verpakking geeft extra afval
Afval van producten belast het milieu
Houd het concreet en herkenbaar. Laat zien dat milieu-effecten op meerdere momenten in de levensweg van een product ontstaan.
Bewust kiezen als consument
Consumenten kiezen niet alleen op prijs of reclame.
Ze kunnen ook letten op gevolgen voor doelgroepen, andere mensen en het milieu.
Sluit de inhoud af door de onderdelen samen te brengen: inkomen beïnvloedt keuzes, bedrijven sturen keuzes, en keuzes hebben gevolgen.
Wat is een gevolg voor het milieu van een aankoop?
meer zakgeld
extra afval
hogere rente
meer netto-inkomen
Laat leerlingen het verschil zien tussen gevolgen voor milieu en begrippen over inkomen.
Gevolgen van aankopen
Een aankoop heeft niet alleen gevolgen voor jezelf. Bij de productie spelen een rol. Ook kan zorgen voor uitstoot. Daarna geeft vaak extra afval.
De kernwoorden zijn arbeidsomstandigheden, vervoer en verpakking.
Welke les uit vandaag ga jij onthouden?
Bespreek antwoorden als: op verpakking letten, minder kopen, producten kiezen met betere arbeidsomstandigheden, of letten op vervoer en afval.
Welk onderdeel hielp jou het meest begrijpen?
Laat leerlingen kort terugkijken op wat voor hen werkte, bijvoorbeeld voorbeelden, begrippen of de schema's bruto-netto en doelgroep-reclame.
Wat vond jij het moeilijkste van deze les?
Gebruik dit als afsluitende check op lastige punten, zoals bruto/netto, doelgroep, behoefte of gevolgen voor milieu en anderen.
Begrippen
inkomen - geld dat iemand ontvangt
loon uit werk - geld dat je verdient met werken
zakgeld - geld dat je regelmatig krijgt, vaak van ouders
uitkering - geld van de overheid in een bepaalde situatie
winst - geld dat een ondernemer overhoudt
rente - vergoeding op spaargeld
bruto-inkomen - inkomen vóór belasting en premies
This item has no instructions
Begrippen
netto-inkomen - inkomen dat je echt overhoudt
koopgedrag - de manier waarop mensen kiezen wat ze kopen
behoefte - iets dat iemand nodig heeft of graag wil
doelgroep - groep mensen waarop een bedrijf zich richt
leefstijl - manier waarop iemand leeft en keuzes maakt
arbeidsomstandigheden - omstandigheden waarin mensen werken
milieu - de natuur en leefomgeving die beïnvloed worden door menselijk gedrag
This item has no instructions