Het avontuur van de held: Intervisiemethodiek

• New lesson editor
• Zorg en Welzijn
• HBO
• Studiejaar 3,4

Het avontuur van de held: Intervisiemethodiek

Leerdoel

• Aan het einde van deze les kun je de intervisiemethode 'Het avontuur van de held' begeleiden en uitvoeren volgens de 8 stappen.

• samen leren kijken, werken met verbeelding en een concreet elixer vinden voor de praktijk.

Wat is de heldenreis?

• De heldenreis is een krachtige metafoor voor persoonlijke groei, gebaseerd op universele verhalenstructuren.

• Een casus wordt geen losse probleemvraag, maar een leerreis.

• Deelnemers ontdekken een elixer: een inzicht, symbool of wijze les.

Joseph Campbell: inspiratiebron

Campbell beschreef de heldenreis in het boek 'De held met de duizend gezichten'. Deze structuur zie je terug in mythen, sprookjes en films.

Waarom deze methodiek?

- Versterkt inzicht in eigen handelen - Toepasbaar op veranderingen - Erkent vallen en opstaan als deel van groei

Voordelen

- Minder rationeel, meer intuïtief - Kan zweverig overkomen - Ervaring met begeleide fantasie gewenst

Nadelen

Wanneer gebruik je deze methodiek?

Bij persoonlijke of teamontwikkeling, lastige situaties, of als je met verandering te maken hebt.

De held

• De held is niet per se een sterke of spectaculaire figuur.

• De held is iemand die verantwoordelijkheid neemt voor een groter geheel.

• De reis gaat van het bekende naar het onbekende en weer terug.

• Daarin ontstaan inzicht, volwassenheid en handelingskracht.

Wat is het elixer?

Het elixer is het inzicht, symbool of de waarde die je wint tijdens het avontuur en meeneemt naar je praktijk.

Praktisch voorbeeld

Bijvoorbeeld: het elixer 'de bijl' staat voor knopen doorhakken en ruimte creëren voor vernieuwing.

Bekende voorbeelden: De leeuwenkoning

Simba uit de The Lion King is een goed voorbeeld van de interventiemethode 'het verhaal van de held' (de heldenreis), omdat hij een duidelijke ontwikkeling doormaakt van onzeker jong welpje naar verantwoordelijke koning.

De stappen van de heldenreis zijn herkenbaar:

1. Gewone wereld: Simba groeit op als prins in het koninkrijk.

2. Uitdaging/probleem: Na de dood van zijn vader Mufasa vlucht hij uit schuldgevoel.

3. Ontwikkeling: Tijdens zijn reis leert hij van anderen en ontdekt hij wie hij werkelijk is.

4. Confrontatie: Hij keert terug en neemt het op tegen Scar.

5. Terugkeer als held: Simba herstelt de orde in het koninkrijk en neemt zijn verantwoordelijkheid als koning.

In interventies wordt dit verhaal gebruikt om mensen te laten zien dat persoonlijke groei mogelijk is. Net als Simba kunnen zij obstakels overwinnen, leren van ervaringen en sterker uit moeilijke situaties komen. Hierdoor kan het verhaal motiverend werken en gedragsverandering stimuleren.

Voorwaarden voor succes

- Professionele facilitator - 5 tot 8 deelnemers - 1 casus tegelijk behandelen - Bereidheid tot verbeelding

Valkuilen en tips

- Laat oordeel los - Geef verbeelding de ruimte - Oefen eerst onder begeleiding

De casus inbrenger

Brengt een actuele casus in.

• Verwoordt de vraag: waar wil ik intervisie op?

• Blijft eigenaar van de casus en van de uiteindelijke keuze.

• Deelt tijdens de reis wat opvalt, maar hoeft niets ‘goed’ te doen.

• Vertelt later wat het elixer voor de praktijk betekent.

De groep

• Luistert actief en zonder oordeel.

• Draagt bij met vragen, beelden en associaties.

• Helpt betekenis geven, niet oplossen voor de ander.

• Ondersteunt de casusinbrenger bij reflectie op het elixer.

• Bewaakt samen de veiligheid en de focus.

Stap 1: Casus toelichten

Stap 1: Casusinbrenger aan het woord

- De casusinbrenger schetst de situatie.

Stap 2: Voorbereiding op de reis

- Casusinbrenger en deelnemers sluiten de ogen. - Observeren of meereizen in gedachten.

Stap 3: De reis door geleide fantasie

- Alle fasen doorlopen

Praktisch

- Mondeling: korte zinnen per fase - Muzikaal of grafisch mogelijk

Begeleiding

Fasen van de heldenreis

Benieuwd naar de reis? We gaan de stappen samen langs, van casustoelichting tot evaluatie.

Fases

1. De oproep 2. De helpers 3. De drempel over 4. De beproevingen 5. Het elixer 6. De vlucht 7. De terugkeer 8. De realiteit

De oproep

De casus inbrenger

• Breng de aanleiding kort en concreet in.

• Vertel wat je precies wilt onderzoeken.

• Neem nog geen oplossing mee, maar vooral de vraag.

De groep

• Luister zonder meteen te interpreteren.

• Help de vraag helder te krijgen.

• Stel verhelderende vragen, geen adviezen.

De helpers

De casus inbrenger

• Welke hulpbronnen zie je zelf?

• Wat geeft jou kracht of houvast?

• Welke steun neem je mee de reis in?

De groep

• Nodig bronnen en krachten uit in het gesprek.

• Benoem ook wat je in de casus al aan kracht hoort.

• Voeg eigen beelden toe als dat helpend is.

De drempel over

Rol casusinbrenger

• Waar zit jouw aarzeling?

• Welke stap is moeilijk om te zetten?

• Wat heb jij nodig om de drempel over te gaan?

Rol groep

• Neem weerstand serieus, maar vergroot haar niet.

• Help de stap klein en concreet te maken.

• Bewaar tempo en rust.

De beproeving

rol casus inbrenger

• Welke moeilijkheden kom je tegen?

• Wat staat er op het spel?

• Wat moet je loslaten of durven afschudden?

Rol van de groep

• Sta stil bij de spanning zonder erin te blijven hangen.

• Help zoeken naar de onderliggende betekenis van de weerstand.

• Blijf nieuwsgierig en niet-veroordelend.

Het elitelixer

Rol casus inbrenger

• Wat is jouw symbool of inzicht?

• Waar staat het voor in jouw casus?

• Wat zegt het over jouw rol en bijdrage?

Rol groep

• Help de groep om niet te snel te verklaren.

• Onderzoek de betekenis van het beeld.

• Koppel het elixer aan concrete handelingskracht.

De vlucht met het Elixer

Rol casus inbrenger

• Wat moet je opgeven om hiermee te kunnen werken?

• Welke keuze, afspraak of houding hoort erbij?

• Wat vraagt dit van jouw moed?

Rol van de groep

• Help vertalen van beeld naar gedrag.

• Vraag door op concrete consequenties.

• Houd het elixer verbonden aan de praktijk.

De terugkeer

Rol casus inbrenger

• Welke reacties van anderen verwacht je?

• Wat is lastig aan terugkeren met dit inzicht?

• Hoe houd je koers in de praktijk?

Rol van de groep

• Breng de realiteit scherp in beeld.

• Help anticiperen op reacties en spanning.

• Zoek naar steun in de omgeving.

De realiteit

Rol casus inbrenger

• Wat ga je concreet anders doen?

• Wat merk je in jezelf, je team of je organisatie?

• Hoe weet je dat het elixer werkt?

Rol van de groep

• Vertaal samen naar eerste acties.

• Maak het zo concreet mogelijk.

• Benoem ook wat nog aandacht of steun nodig heeft.

Stap 4: Afronden van de reis

- Casusinbrenger en deelnemers noteren hun ervaringen. - Terugkeren naar het hier en nu.

Stap 5: Ervaringen delen

De casusinbrenger deelt in hoofdlijnen wat hij/zij tijdens de reis heeft beleefd.

Stap 7: Inzichten samenvatten

De groep vraagt na: Welke inzichten kreeg je? Wat ga jij ermee doen?

Stap 8: Evaluatie

• Hoe verliep de intervisie?

• Wat leerden we van deze methodiek? Wat kan beter?

Meer lezen of oefenen?

Aanbevolen boeken: Joseph Campbell, Carol Pearson. Kijk op www.avontuurvandeheld.nl voor meer informatie.