polymerisatie
3-23
polymerisatie
3-23
This item has no instructions
Waar denk je aan bij 'polymeren'?
This item has no instructions
Polymerisatie 3-23
Polymerisatie
Vorig jaar heb je geleerd dat 1 of meer monomeren kunnen reageren tot een vaste stof met zeer grote moleculen:
de macromoleculen
Macromoleculen zijn gevormd door de reactie van monomeren tot polymeren
Poly betekend veel
This item has no instructions
Polymerisatie 3-23
Polymeren kunnen dus moleculen zijn die bestaan uit lange tot zeer lange ketens
Polymeren die zijn opgebouwd uit meerdere monomeren noem je een copolymeer
This item has no instructions
Invuloefening
Polymeren kunnen dus moleculen zijn die bestaan uit lange tot zeer lange ketens
This item has no instructions
Polymerisatie 3-23
Oorsprong van polymeren
Polymeren die voorkomen in de natuur
Natuur rubber, cellulose, vetten en koolhydraten
Polymeren die worden gemaakt: synthetische polymeren
Kunststoffen zoals plastics etc.
This item has no instructions
Wat voor soort polymeren bestaan er?
This item has no instructions
Polymerisatie 3-23
De basisstoffen voor synthetische polymeren zijn monomeren
Deze monomeren worden gemaakt uit aardoliefracties
Polymerisatiereacties vinden plaats onder hoge temperaturen en hoge druk en vaak met een katalysator
Polymeren die ontstaan uit polymerisatiereacties zijn vaak grondstoffen voor de kunststofverwerkende industrie
This item has no instructions
Polymerisatie 3-23
Kunststoffen hebben een aantal gemeenschappelijke eigenschappen maar hebben ook eigen kenmerken
De eigenschappen worden bepaald door de soort en de opbouw van het monomeer, hoe de monomeren aan elkaar zijn gekoppeld en de polymerisatiegraad
De polymerisatiegraad is het gemiddelde aantal monomeermoleculen dat aan elkaar gekoppeld is tot 1 polymeer.
Er ontstaat altijd een mengsel van polymeren met verschillende ketenlengtes, de polymerisatiegraad is dus ook een gemiddelde waarde
This item has no instructions
Invuloefening
De polymerisatiegraad is het gemiddelde aantal monomeermoleculen dat aan elkaar gekoppeld is tot 1 polymeer.
This item has no instructions
Polymerisatie 3-23
Polyadditie
Bij een additiereactie verdwijnt de dubbele of drievoudige binding in een onverzadigd molecuul
De onverzadigde verbinding wordt een verzadigde verbinding
Voor de reactie is een initiator nodig die de dubbele band open breekt
De reactie bestaat uit 3 stappen:
This item has no instructions
Polymerisatie 3-23
PE
Etheen polyetheen
PP
PVC
Propeen polypropeen
Vinylchloride polyvinylchloride
This item has no instructions
Polymerisatie 3-23
This item has no instructions
This item has no instructions
This item has no instructions
Polymerisatie 3-23
Thermoplasten
Zijn lineaire macromoleculen, de lange ketens kunnen vertakt of onvertakt zijn. Er zijn geen dwarsverbindingen. De ketens zijn in elkaar gedraaid.
Ze worden zacht door te verwarmen. Ze zijn plastisch, gemakkelijk te vervormen bij verwarmen.
Thermoplasten kun je meerdere malen smelten en stollen, na herhaaldelijk gebruik neemt de kwaliteit van het materiaal af
PE, PP, PVC
This item has no instructions
This item has no instructions
This item has no instructions
Welk kenmerk hoort bij polyadditie?
Klein molecuul splitst af
Dubbele binding reageert
Netwerk smelt niet
Twee groepen lossen op
De juiste keuze sluit aan bij de slides over polyadditie: vaak reageren monomeren met een dubbele binding, zonder nevenproduct. De andere opties verwijzen naar polycondensatie of materiaaleigenschappen.
Aanvullen
Bij polyadditie koppelen monomeren zonder nevenproduct. Bij polycondensatie splitst juist een klein molecuul af. De herhalende eenheid zie je steeds terug in de ketenstructuur.
Controleer of studenten het verschil tussen beide vormingsreacties koppelen aan de terugkerende structuur in de keten.
Waarom hebben polymeren zo verschillende eigenschappen?
Bespreek dat eigenschappen samenhangen met ketenlengte, ordening, bewegingsvrijheid, aantrekkingskrachten tussen ketens en het aantal dwarsverbindingen.
Fysische eigenschappen van polymeren
Belangrijke eigenschappen zijn:
sterkte
flexibiliteit
smeltgedrag
oplosbaarheid
vormvastheid
Deze eigenschappen komen voort uit de opbouw van de ketens.
Introduceer dit als brug van chemische opbouw naar zichtbaar materiaalgedrag.
Smelten, oplossen en vormvastheid
Ketens zonder sterke vernetting kunnen vaak smelten bij verwarmen
Sterk vernette polymeren smelten niet, maar ontleden eerder
Oplosbaarheid hangt af van hoe sterk ketens elkaar aantrekken
Meer onderlinge verbindingen geven meestal meer vormvastheid
Maak duidelijk dat 'niet smelten' een belangrijk praktisch verschil is tussen thermoplasten en thermoharders.
Waardoor wordt een polymeer meestal meer vormvast?
Kortere ketens
Meer dwarsverbindingen
Minder ordening
Meer oplosbaarheid
De kern van dit blok is dat extra verbindingen tussen ketens hun beweging beperken en zo vormvastheid vergroten.
Aanvullen
Lange ketens kunnen goed in elkaar grijpen en geven vaak meer sterkte. Ketens die makkelijk langs elkaar bewegen maken een materiaal juist flexibel. Sterk vernette polymeren smelten niet en blijven meestal beter vormvast.
Hier komen drie kernverbanden samen: ketenstructuur-sterkte, bewegingsvrijheid-flexibiliteit en vernetting-smeltgedrag.
Drie hoofdgroepen vergeleken
Thermoplasten
vervormbaar bij verwarmen
Elastomeren
rekbaar en veerkrachtig
Thermoharders
hard, vormvast, niet hersmeltbaar
Structuur
Thermoplasten
weinig of geen dwarsverbindingen
Elastomeren
weinig, maar wel aanwezige dwarsverbindingen
Thermoharders
sterk vernet netwerk
Gedrag
Gebruik deze slide als samenvattend overzicht vóór de toepassingen.
Waarom kies je welk polymeer?
De toepassing volgt uit de structuur:
vervormbaar en licht → vaak thermoplast
rekbaar en terugverend → vaak elastomeer
hard en maatvast → vaak thermoharder
Laat leerlingen zien dat materiaalselectie in de praktijk direct samenhangt met ketenstructuur.
Welk materiaaltype kun je opnieuw vervormen door verwarmen?
Thermoharder
Elastomeer
Thermoplast
Composiet
Thermoplasten hebben weinig of geen dwarsverbindingen, waardoor ketens bij verwarmen langs elkaar kunnen bewegen.
Welk materiaal past het best bij een autoband?
Thermoplast
Elastomeer
Thermoharder
This item has no instructions
Aanvullen
Een thermoplast heeft weinig of geen dwarsverbindingen en wordt vervormbaar bij verwarmen. Een elastomeer is rekbaar en veert terug. Een thermoharder heeft een sterk vernet netwerk en smelt niet opnieuw.
Laat studenten de drie hoofdgroepen niet alleen benoemen, maar ook koppelen aan hun structuur en gedrag.