6.3 grammatica

• Nederlands
• Middelbare school
• vmbo g, t, mavo
• Leerjaar 4

6.3 grammatica

Woordsoorten

Lidwoord

Zelfstandig naamwoord

Bijvoeglijk naamwoord

Werkwoord > zww, kww, hww

Persoonlijk en bezittelijk voornaamwoord

Aanwijzend voornaamwoord

Wederkerend voornaamwoord

Vragend voornaamwoord

Voorzetsel

Voegwoord

Telwoord

Waar of niet waar?
Lidwoorden horen bij een zelfstandig naamwoord

1. Waar
2. Niet waar

Geen een voorbeeld
LW + ZN

Wat is het persoonlijk en wat is het bezittelijk voornaamwoord?

Aanwijzend voornaamwoord

Een aanwijzend voornaamwoord (av) wijst iets of iemand aan. De belangrijkste aanwijzende voornaamwoorden zijn: deze, die, dit, dat, zo’n, zulke.

Wederkerend voornaamwoord

Een wederkerend werkwoord heeft een wederkerend voornaamwoord (wkv) bij zich. Het past zich steeds aan het onderwerp aan.

ik heb dit bij me --> wij hebben deze bij ons

jij hebt dat bij je, u heeft dat bij u/zich -> jullie hebben die bij je

hij/zij/het heeft het bij zich ---> zij hebben alles bij zich

Vragend voornaamwoord

Een vragend voornaamwoord (vrv) vraagt naar iets of iemand. Er zijn vier vragende voornaamwoorden: wie, wat, welk(e), wat voor (een).

Maken opdracht 5

Waar of niet waar?

Een vragend voornaamwoord vraagt naar iets of iemand.

1. Waar
2. Niet waar

Waar of niet waar?

Een wederkerend voornaamwoord past zich aan aan het gezegde.

1. Waar
2. Niet waar

Het voorzetsel

Een voorzetsel staat vaak voor een zelfstandig naamwoord. Voorzetsels zijn onder andere:

Maken opdracht 6

Je kan woorden benoemen: werkwoord, zelfstandig naamwoord, lidwoord, bijvoeglijk naamwoord, voorzetsel 

Leerdoelen

LW - ZN - BN

Het voorzetsel

Een voorzetsel staat vaak voor een zelfstandig naamwoord. Voorzetsels zijn onder andere:

Werkwoord

Hoe herken je een werkwoord?

- een werkwoord zegt wat iets of iemand doet

- een werkwoord zegt wat iets of iemand is overkomen

- een werkwoord wordt vervoegd (verandert van vorm)

Soorten werkwoorden 

De 3 werkwoorden die je moet kennen 

zelfstandig werkwoord 

hulpwerkwoord 

koppelwerkwoord

Een zelfstandig werkwoord kan alleen in een zin voorkomen.

Een koppelwerkwoord kan alleen in een zin voorkomen.

In een zin kunnen een hulpwerkwoord en een koppelwerkwoord voorkomen.

In een zin kunnen een hulpwerkwoord en een zelfstandig werkwoord voorkomen.

Een koppelwerkwoord en een zelfstandig werkwoord kunnen niet tegelijk in een zin voorkomen. 

Gezegde: hoe zit het?

Werkwoordelijk gezegde = wie/wat doet

Naamwoordelijk gezegde = wie/wat is, wordt, blijft

In het naamwoordelijk gezegde staat een koppelwerkwoord. 

Het koppelwerkwoord 'koppelt' een eigenschap aan het onderwerp. 

Koppelwerkwoord (kww)

Wanneer het belangrijkste werkwoord een koppelwerkwoord is, dan heb je te maken met een naamwoordelijk gezegde. 

Er is dan geen werkwoordelijk gezegde meer.

Naamwoordelijk gezegde

Zij | is | blij . 

    o            ng          ng

         koppelwerkwoord        naamwoordelijk deel 

SAMEN: naamwoordelijk gezegde

Onthoud!

Naamwoordelijk gezegde            koppelwerkwoord 

   hulpwerkwoord      

Werkwoordelijk gezegde           zelfstandig werkwoord 

Waar of niet waar?
Een koppelwerkwoord is onderdeel van het naamwoordelijk gezegde.

1. Waar
2. Niet waar

In wat voor een soort zin vind je een voegwoord?

1. Enkelvoudige zin
2. Samengestelde zin
3. Zowel enkelvoudig als samengesteld

Maken opdracht 7