Les 8: Rollen in de groep

• Onderwijsassistenten
• MBO
• Studiejaar 2

Les 8

Klassenmanagement

Rollen en observeren 

in de groep

§ 1.5 en 1.6

OA Pedagogisch klimaat

blz. 149 t/m 152

Terugkijken: Waar of niet waar?
Groepsdynamica is het doel
dat je als oa'er wilt bereiken;
een dynamische groep

1. waar
2. niet waar

Waar of niet waar?
De afkorting VIP staat voor Veiligheid, interactie en Persoonlijk contact

1. waar
2. niet waar

Waar of niet waar?
In een veilige groep is er ruimte om af te wijken van de groep.

1. waar
2. niet waar

Waar of niet waar?
Het groepsproces is de groepsvorming en groepsverandering die optreedt doordat groepsleden op elkaar reageren.

1. waar
2. niet waar

Waar of niet waar?
De groepsontwikkeling verloopt in zes fasen.

1. waar
2. niet waar

Waar of niet waar?
Omgangsregels vaststellen gebeurt
in de normfase van de groepsontwikkeling.

1. waar
2. niet waar

Waar of niet waar?
In de stormfase kun je negatief gedrag nog ombuigen.

1. waar
2. niet waar

Waar of niet waar?
De vormfase zit precies halverwege de groepsontwikkeling.

1. waar
2. niet waar

Waar of niet waar?
In de afscheidsfase van de groepsontwikkeling ontstaat een wij-gevoel.

1. waar
2. niet waar

Lesdoelen van deze les

Je kunt:

• omschrijven welke rollen er zijn in een positieve groep.
• omschrijven welke rollen er zijn in een negatieve groep.
• benoemen op welke punten je een groep kunt observeren.

Wat versta jij onder: groepsrol?

De groepsrol 

is het gedrag dat iemand vertoont in de groep én het gedrag dat andere leden verwachten van de persoon.

geeft duidelijkheid, je weet allemaal waar je aan toe bent met elkaar, en dat geeft rust.

Wat is een nadeel van een groepsrol?

De groepsrol 

Een nadeel is dat rollen ook dwingend kunnen zijn.

Zit je eenmaal in de leidende of juist afwachtende rol in een groep, dan kun je daar vaak moeilijk van af komen.

Rollen in een positieve groep

• Gezagsdrager
• Sociaal werker
• Organisator
• Verkenner
• Volger
• Appellant
• Grappenmaker 

Rollen in een positieve groep

• Gezagsdrager (leider, niet diegene die het meeste aandacht vraagt)
• Sociaal werker (behulpzaam, zorgzaam, oog voor sfeer)
• Organisator (regelaar)
• Verkenner (regelt de praktische zaken)
• Volger (trouw groepslid)
• Appellant (kind, dat moeite heeft met bepaalde dingen, heeft hulp nodig)
• Grappenmaker (probleem met grapjes oplost)

Rollen in een negatieve groep

• Machthebber
• Assistent
• Onruststoker
• Meeloper
• Zondebok

Rollen in een negatieve groep

• Machthebber (leider)
• Assistent (helpt de machthebber)
• Onruststoker (probeert de positie vd machthebbers aan te vallen door bv roddelen, pesten, bedreigen of omkoping)
• Meeloper (kinderen, die niets durven zeggen)
• Zondebok (wil graag vrienden maken, maar het lukt niet. Wordt vaak gepest of krijgt de schuld).

Rollen in een negatieve groep

Opdracht: welke rol

1. Verdeel de klas in vier groepen.
2. Iedere groep krijgt een kaartje met daarop een rol.
3. speel deze rol met elkaar uit voor de klas.
4. De rest van de klas raadt welke rol er gespeeld wordt en of deze positief of negatief is.

1.6 Observeren in de groep

Om inzicht te krijgen in het functioneren van de groep, de ontwikkeling van de groep te volgen en knelpunten tijdig te signaleren is observeren een belangrijk onderdeel van je werk.

Wat is volgens jou observeren?

Observeren

Observeren is doelgericht en systematisch waarnemen van gedragingen en uitingen van een of meer personen of van een gebeurtenis.

Breed observeren

Om zo goed mogelijk te kunnen aansluiten bij de interesses, competenties, behoeften en leefwereld van kinderen en het belang van de groep moet je breed observeren.

Breed observeren doe je op:

1. Verschillende momenten en op dezelfde plaatsen
2. Eén moment en dezelfde plaatsen
3. Verschillende momenten en plaatsen
4. Eén moment en verschillende plaatsen

Breed observeren doe je op:

1. Verschillende manieren zonder andere personen
2. Verschillende manieren samen met andere personen
3. Eén manier en alleen
4. Eén manier samen met andere personen

Voorbeeld observatielijst

Voor welke groep zou dit kunnen zijn?

Volgende week: Toets

Boek: OA Onderwijs als werkveld

Module 2 H2 klassenmanagement

Boek of scans in Teams: OA Pedagogisch klimaat 

Module 3 H1 de groep