Les 8 - Moleculen mengsels scheiden
Lesson duration is: 2 minItems in this lesson
Science
Les 8 – Moleculen, mengsels en scheiden
Thema 1: Onderzoeken en Materie · 2 vmbo-basis
Wat gaan we vandaag doen?
Aan het eind van deze les:
Weet je wat moleculen zijn (R)
Ken je het verschil tussen een zuivere stof en een mengsel (T1)
Weet je hoe je stoffen kunt scheiden (T1)
Ken je twee scheidingsmethoden: filtreren en indampen (R)
Programma (70 min)
1. Terugblik (5)
2. Moleculen (10)
3. Zuivere stof en mengsel (10)
4. Stoffen scheiden (10)
5. Demo + proef filtreren (30)
6. Afsluiten (5)
Waar is een stof van gemaakt?
Vorige les keek je naar stofeigenschappen. Maar waar bestaat een stof eigenlijk uit?
Alle stoffen zijn opgebouwd uit hele kleine bouwstenen. Die noemen we moleculen.
Zo klein dat je ze niet ziet
Moleculen zitten in alles: in water, lucht, steen, plastic en zelfs in jou.
Denk aan LEGO
Een stof is als een bouwwerk. Moleculen zijn de steentjes waarvan het gemaakt is.
Zuivere stof of mengsel?
ZUIVERE STOF
Bestaat uit één soort moleculen.
Voorbeeld: zuiver water. Daar zitten alleen watermoleculen in.
Zuivere stof of mengsel?
ZUIVERE STOF
Bestaat uit één soort moleculen.
Voorbeeld: zuiver water. Daar zitten alleen watermoleculen in.
MENGSEL
Bestaat uit meerdere soorten moleculen.
Voorbeeld: cola. Daar zit water in, maar ook suiker en kleurstof.
Checkvraag 1
Waarom is cola een mengsel?
LessonUp-tip: maak hier een quizvraag of open vraag van
Checkvraag 2
Welke van deze stoffen is een zuivere stof?
A) Sinaasappelsap
B) Limonade
C) Een ijzerstaaf
D) Cola
LessonUp-tip: maak hier een quizvraag of open vraag van
Stoffen scheiden
Soms wil je de stoffen in een mengsel uit elkaar halen. Dat noem je scheiden. De manier waarop heet een scheidingsmethode.
FILTREREN
Grote stukken blijven achter in het filter. Kleine stukken en water gaan er doorheen.
Voorbeeld: koffiezetten met een koffiefilter.
Stoffen scheiden
Soms wil je de stoffen in een mengsel uit elkaar halen. Dat noem je scheiden. De manier waarop heet een scheidingsmethode.
FILTREREN
Grote stukken blijven achter in het filter. Kleine stukken en water gaan er doorheen.
Voorbeeld: koffiezetten met een koffiefilter.
INDAMPEN
Je verwarmt het mengsel. Eén stof verdampt. De andere stof blijft liggen.
Voorbeeld: zout uit zout water halen.
Checkvraag 3
Wat gebeurt er bij filtreren?
A) De kleine stukken blijven in het filter
B) De grote stukken blijven in het filter
C) Beide stoffen gaan door het filter heen
D) Beide stoffen blijven in het filter
LessonUp-tip: maak hier een quizvraag of open vraag van
Checkvraag 4
Welke scheidingsmethode gebruik je als je zout uit zout water wilt halen?
LessonUp-tip: maak hier een quizvraag of open vraag van
Eerst: demo met drie filters
De docent giet vies water door drie verschillende filters. Kijk goed welk filter het beste werkt.
Vraag: welk filter geeft het schoonste water? (Watten, En waarom denk je dat?
Proef
Zelf filtreren
Je werkt in tweetallen. Je maakt vies water weer schoon.
Stap 1
Inleiding en doel
1
2
3
4
5
6
7
Wat ga je doen?
Je maakt zelf een filter van een PET-fles en een koffiefilter. Daarna filtreer je vies water.
Waarom leer je dit?
Je ziet hoe filtreren werkt.
Je leert dat filtreren niet alles weghaalt.
Je oefent weer met de vier stappen van een onderzoek.
Stap 2
Onderzoeksvraag en verwachting
1
2
3
4
5
6
7
Onderzoeksvraag
Wordt vies water schoon als je het filtreert?
Jouw verwachting
Wat denk jij dat er gebeurt? Je mag gewoon raden. Schrijf op:
“Ik denk dat het water na het filtreren ………… wordt.”
Let op: schoon en zuiver is niet hetzelfde. Kijk straks goed.
3
minute
00
second
Stap 3
Benodigdheden
1
2
3
4
5
6
7
Dit heb je nodig:
1 PET-fles die doormidden is gezaagd
1 koffiefilter
1 bekertje vies water
1 bekertje voor het gefilterde water
1 doekje
Je schrift en een pen
Stap 4
Veiligheid
1
2
3
4
5
6
7
✓
Drink het water niet. Ook niet na het filtreren.
✓
Let op de rand van de fles. Die kan scherp zijn.
✓
Mors geen water. Maak het meteen droog.
✓
Was je handen na de proef.
Gefilterd water ziet er schoon uit, maar is het niet. Nooit drinken.
Stap 5
Werkplan
1
2
3
4
5
6
7
1
Zet het bovenste deel van de fles omgekeerd in het onderste deel.
2
Doe het koffiefilter in het bovenste deel.
3
Roer het vieze water goed door.
4
Giet het vieze water voorzichtig in het filter.
5
Wacht tot al het water erdoor is.
6
Kijk goed naar het water in het onderste deel.
Giet rustig. Giet je te snel, dan loopt het filter over.
Stap 6
Resultaten
1
2
3
4
5
6
7
Vul de tabel in je schrift in.
Schrijf alleen op wat je echt ziet of meet.
Stap 7
Conclusie
1
2
3
4
5
6
7
Kijk naar je resultaten. Geef antwoord op de onderzoeksvraag.
Onderzoeksvraag: wordt vies water schoon als je het filtreert?
Maak af: “Na het filtreren is het water ………… , maar nog niet ………… .”
Waarom niet zuiver?
Hele kleine deeltjes gaan door het filter heen.
Nog schoner maken?
Nog een keer filtreren, of indampen.
Aan de slag · in je schrift
Bij de theorie
Blz 13 en 14 Vraag 8 t/m 19 (paragraaf 2)
Bij de proef
Blz 21 van je science boek
Proef 4: vraag 1 t/m 6
Wat je niet af krijgt, maak je thuis af.
Wat weet je nu?
Alle stoffen bestaan uit moleculen
Een zuivere stof heeft één soort moleculen, een mengsel meerdere
Filtreren en indampen zijn scheidingsmethoden
Filtreren haalt niet alles uit het water
Volgende les: vast, vloeibaar en gas – en wat er gebeurt als je stoffen verwarmt
