Vei Waarom gedraag je je zo?

1 / 39
next
Slide 1: Slide
BiologieMiddelbare schoolvmbo g, t, mavoLeerjaar 3,4

This lesson contains 39 slides, with interactive quizzes, text slides and 6 videos.

Items in this lesson

Slide 1 - Slide

Goedemorgen allemaal!
  • Korte uitleg over de werkwijze van week 13
  • Aanwezigheid check.
  • Korte uitleg Waarom gedraag je je zo?
  • Aan het werk met de leertaak.
  • 11.20 uur terug in de teamvergadering: afronden van de les.
Heb je tussentijds een vraag? Typ een V in de chat, dan zet ik je microfoon aan zodat je je vraag kunt stellen! Heb geduld!

Slide 2 - Slide

Waarom gedraag je je zo?
Leerdoelen
  • Je benoemt soorten signalen die dieren en mensen in een groep geven.
  • Je kent verschillende soorten gedrag en hun functie.
  • Je legt uit hoe normen en waarden ons gedrag veranderen.

Slide 3 - Slide

Sociaal gedrag
  • Gedrag is een respons (reactie) op een prikkel. Gedrag is vaak ook weer een prikkel!
  • Prikkels die dieren en mensen (bewust of onbewust) geven = signalen        
Zoals: lichaamstaal, geuren, kleuren, geluiden

Slide 4 - Slide

Vormen van sociaal gedrag
  • Voortplantingsgedrag
  • Territoriumgedrag
  • Imponeergedrag
  • Conflictgedrag
  • Rangorde
  • Rolpatronen
  • Groepsgedrag

Slide 5 - Slide

Leven in groepen
  • Groepsdieren werken samen.
  • Samenwerken gaat volgens een taakverdeling: 
      "wie doet wat".  

Slide 6 - Slide

Wat voor gedrag zie je?

Slide 7 - Slide

Voortplantingsgedrag
Gedrag: om voort te planten
* Wordt veroorzaakt door hormonen

Balts      =>  voortplantingsgedrag bij vogels en vissen
Bronst  =>   voortplantingsgedrag bij herten

Slide 8 - Slide

Voortplantingsgedrag
Vaak probeert het mannetje indruk te maken op het vrouwtje

Slide 9 - Slide

Slide 10 - Video

Territoriumsgedrag
  • Het territorium is het gebied waarin het dier leeft. 
  • Het territorium wordt verdedigd tegen                           soortgenoren
laten weten dat het je territorium is door middel van geluid
territorium verdedigen met geweld
territorium verdedigen met geweld
Territorium afbakenen door middel van geur.
Het jachtluipaard plast tegen voorwerpen.
De geur wordt herkent door andere jachtluipaarden
Het territorium afbakenen met geuren.
De kat heeft een geurklier achter de oren
Door ergens tegenaan te wrijven, komt de geur daaraan te zitten.
Andere katten herkennen de geur

Slide 11 - Slide

Slide 12 - Video

Overspronggedrag
Niet logisch gedrag, dat een dier laat zien als hij twee soorten gedrag tegelijk wil laten zien.

Voorbeeld: een hond weet niet of hij moet vechten of vluchten. 
Daarom gaat hij gapen. 
Gapen is in dit geval overspronggedrag

Slide 13 - Slide

Rangorde
  • Rangorde komt voor bij sociale organismen.
       Dominant dier = de baas van die groep
       Onderdanig dier = niet de baas in die groep

  • Er is een verdeling over alle dieren, waarbij er 1 het allerdominanst is, en 1 het aller onderdanigst

Slide 14 - Slide

De baas in de groep
  • Het dominante dier is de baas over de onderdanige dieren in de groep.

  • Rangorde: een groep met dominante en onderdanige dieren, waar iedereen zijn plek kent.

  • Een rangorde brengt rust in de groep, de regels zijn duidelijk. 

  • Bij hennen heet de rangorde: pikorde.

Dominant
Dominant
Onderdanig gedrag

Slide 15 - Slide

Slide 16 - Video

Ruzie zonder vechten = imponeergedrag

Dreigen is het gedrag dat dieren vertonen als ze agressief en bang tegelijk zijn.

Bij dreigen bepaal je wie de sterkste is, zonder te vechten.

Dreigen kan leiden tot overspronggedrag.
Een dier vertoont dan gedrag dat op dat moment niet past.

Slide 17 - Slide

Slide 18 - Video

Slide 19 - Video

Groepsgedrag


Slide 20 - Slide

Groepsgedrag
  • Gedrag dat typisch is voor binnen de groep
  • Zij vinden dit normaal
  • Niet alle andere groepen vinden dit normaal
  • Door groepsgedrag kan groepsdruk ontstaan:
  • De druk om iets te doen wat je eigenlijk niet wilt
       (zoals bijvoorbeeld gaan roken of stelen)

Slide 21 - Slide

Rolpatronen
Gedrag wat van je wordt verwacht in een bepaalde rol. Deze kunnen in elke cultuur anders zijn.
Man-vrouw
Leider van de kudde (bij dieren)
minister
Deze veranderen vaak per tijd.
Ze zijn ook anders in andere culturen.

Slide 22 - Slide

Rolpatronen en media

Media maken gebruik van bestaande beeldvorming, ook wel rolpatronen genoemd. 
= het gedrag laten zien dat van je wordt verwacht.

Jongens zijn stoer, meisjes zijn lief.
mannen zorgen voor geld, vrouwen zorgen voor het huishouden.

Deze rolpatronen zijn natuurlijk een beetje 'oud', zo werkt het niet meer tegenwoordig. 
Toch houdt de media deze rolpatronen vaak in stand. 

Slide 23 - Slide

Slide 24 - Video

Normen en waarden
  • Normen =>  Regels over hoe iets moet. 
Bijvoorbeeld: je moet stoppen voor een stoplicht (anders kan je een boete krijgen)

  • Waarden => Hoe jij en je omgeving vinden dat iets moet.
Bijvoorbeeld: je staat op in de bus voor een persoon die slecht ter been is.

Slide 25 - Slide

Bij ... is sprake van het gedrag dat van soortgenoten wordt gekopieerd.
A
Inzicht
B
Overspronggedrag
C
Imiteren
D
Aangeboren

Slide 26 - Quiz

Sleep naar het bijbehorende vakje
groeps druk
Normen
waarden
over
sprong
gedrag
Rol patroon

Slide 27 - Drag question

Overspronggedrag is:
A
over iemand springen
B
ineens ander gedrag vertonen
C
sprongetje maken
D
aanvallen

Slide 28 - Quiz

Dit is een voorbeeld van
A
dreiggedrag
B
overspronggedrag
C
baltsgedrag
D
sociaal gedrag

Slide 29 - Quiz

Een kat die wordt aangevallen,
zet zijn haren overeind.

Wat voor gedrag vertoont de kat?

A
Baltsgedrag.
B
Imponeergedrag.
C
Onderdanigheidsgedrag.
D
Overspronggedrag.

Slide 30 - Quiz

Bij ... bedenkt een dier nieuw gedrag, door eerder opgedane ervaringen te combineren.
A
Overspronggedrag
B
Imiteren
C
Aangeboren
D
Inzicht

Slide 31 - Quiz

Twee katers die hevig naar elkaar dreigen, gaan plotseling beide hun vacht schoonlikken.

Hoe heet het gedrag dat de katten dan vertonen?

A
imponeergedrag
B
overspronggedrag
C
verzoeningsgedrag
D
sociaal gedrag

Slide 32 - Quiz

Mannetjeshonden plassen veel vaker
dan vrouwtjeshonden.
Bij welk type gedrag hoort dit gedrag
van de hond?
A
Imponeergedrag
B
Baltsgedrag
C
Overspronggedrag
D
Territoriumgedrag

Slide 33 - Quiz

Een pad die een vijand ziet, maakt zich dik en gaat omhoog op de poten staan.

Hoe noemen we dit gedrag?

A
baltsgedrag
B
imponeergedrag
C
overspronggedrag
D
territoriumgedrag

Slide 34 - Quiz

Schrijf de juiste rangorde op in de volgorde van meest dominant naar minst dominant. (2015 I)
Kijk goed naar welk dier alle keren wint => die is het meest dominant
Kijk dan wie 1 keer verliest => die zit daar net onder
En zo verder
Het dier dat altijd verliest, is het meest onderdanig en komt dus achteraan

Slide 35 - Open question

Om ruzie en verwondingen te voorkomen is er binnen groepen vaak sprake van een ... .
A
Rangorde
B
Pikorde
C
Intimideren
D
Inzicht

Slide 36 - Quiz

Twee soorten gedrag zijn: baltsgedrag en territoriumgedrag.
Tot welk soort gedrag behoort het kwaken van de kikkers zoals in de tekst beschreven wordt?
A
alleen tot baltsgedrag
B
alleen tot territoriumgedrag
C
zowel tot baltsgedrag als tot imponeergedrag

Slide 37 - Quiz

In een dierentuin leven vijf witte neushoorns samen in een groep, één mannetje en vier vrouwtjes. Een onderzoeker noteert regelmatig hoe vaak de dieren dreiggedrag vertonen tegen elkaar, zoals brullen, duwen en stoten met de hoorn. Uit de resultaten trekt hij conclusies over een rangorde binnen de groep. In een schema geeft hij die rangorde weer (zie de afbeelding).
Geef de naam van de neushoorn die het laagst in de rangorde staat
A
Rita
B
Klara
C
Dora
D
Arnold

Slide 38 - Quiz

Einde uitleg
  • Aan de slag met de leertaken
  • 11.20 uur terug in Teams: afronden van de les.


Succes!
(Vragen? typ een V en ik zet je microfoon aan zodat je de vraag kunt stellen!)

Slide 39 - Slide