Week 8 Theorie

• Spaans
• MBO
• Studiejaar 1

_M@-MZ-VIG LWP Persoonlijke zorg vanaf cohort 2022 (LWP16066)

Hersenen, zenuwen en zintuigen. 

Planning vandaag:

• Doornemen planning 
• Zelfstandig aan de slag met lesstof: expertmethode
• Presenteren van lesstof aan elkaar
• Pauze
• Verder met opdrachten uit de reader,  opdracht 1, 6, 7, 9 , start opdracht 10

woensdag: wassen en vitale functies meten oefenen. 

Planning

Vandaag theorie over hersenen, zenuwen en zintuigen en opdrachten 1,6,7,9 afmaken

woensdag 26-10	wassen	vitale functies en opdracht 10
maandag 31-10	eindgesprekken voorbereiden	eindtoets
woensdag 2-11	casussen SKILLs	eindgesprekken en afronden LWP

woensdag: wassen en vitale functies meten oefenen. 

Afrondingopdracht week 9:

1. Bij week 1 in ETO heb je bij bolletje 1 leerdoelen geformuleerd. Hoe heb je aan deze leerdoelen gewerkt? Heb je deze behaald?
2. Welke werkprocessen heb je gekozen aan het begin en hoe heb je hieraan gewerkt?
3. Wat heeft de LWP jou geleerd?
4. Waar ben je trots op?
5. Waar baal je van of vond je moeilijk?
6. Hoe vond je jouw beroepshouding tijdens de Skills en in de lessen?

Indeling van de hersenen

4 onderwerpen:

• Grote hersenen
• Hersenvliezen, hersenvocht, kleine hersenen en tussen  hersenen
• zenuwstelsel
• zintuigen 

Presenstatie voldoet aan volgende kenmerken:

• functies orgaan  en werking
• Verduidelijk je verhaal met plaatjes of tekening
• verduidelijk je verhaal met een filmpje: bv Juf Danielle
•  Ieder van je groepje heeft een taak
• Voorbereidingstijd: 30 min

Functie van de hersenen

Verantwoordelijk voor:

- De centrale regulatie van alle organen in het lichaam

- De opname van alle binnenkomende informatie

- De coördinatie van gepaste reacties op binnenkomende prikkels

Bestaan uit verschillende gebieden met eigen functies maar toch een geheel.

Grote hersenen (Cerebrum)

De grote hersenen regelen:

• Alle vrijwillige bewegingen 
• Het denken en de intelligentie (leren van nieuwe dingen)
  
• Het bewustzijn, het geheugen en de persoonlijkheid.
  

Zij verwerken bovendien alle zintuigelijke informatie van binnen en van buiten het lichaam en zorgen ervoor dat er correct op wordt gereageerd 

Grote hersenen (cerebrum)

• Bestaan uit een linker en een rechter hemisfeer (hersenhelft)
• Beide helften zijn gescheiden door een diepe spleet
• Beide helften zijn verbonden door corpus callosum (hersenbalk)
• Veel vouwingen om meer oppervlak voor zenuwcellen te maken (hersenschors)

De grote hersenen bestaan uit 4 kwabben/gebieden...

Hersenvliezen 

De hersenvliezen liggen tussen de schedel en de hersenen en lopen door tot aan het einde van het ruggenmerg in de onderrug.

Drie hersenvliezen:

1. Harde hersenvlies (bestaat uit twee lagen)
2. Spinnenwebvlies
3. Zachte hersenvlies

Het hersenvocht

• Bevindt zich in en om de hersenen
  
• Zorgt voor schokdemping en bescherming van de hersenen en het ruggenmerg
• Transport van voedingsstoffen en afvoer van afvalstoffen
• Bevindt zich niet alleen in de ruimte tussen het spinnenwebvlies en het zachte hersenvlies maar ook in de hersenkamers ( het ventrikelsysteem)

De hersenzenuwen

• Hersenzenuwen beginnen in de hersenen zelf: eerste twee vanuit de grote hersenen overige tien vanuit de hersenstam. 
• Kunnen Motorisch, sensorisch of gemengd zijn.

De kleine hersenen  (cerebellum)

• Coördineren houding, bewegingen  en 

motorische vaardigheden via de verbindingen met

de grote hersenen, de hersenstam en het ruggen-

merg. 

De tussenhersenen (diencephalon)

Liggen tussen de hersenen en de hersenstam en bevatten twee belangrijke controlecentra:

• De thalamus; is schakelstation voor sensorische zenuwen. Ontvangt, verwerkt en verstuurd.

• De hypothalamus; controlecentra die lichaamstempratuur, bepaalde gedragingen dorst honger en slaap reguleren. Regelt ook de hormoonuitscheiding van het hersenaanhangsel (hypofyse)

De hersenstam regelt veel vitale functies

1. Waar
2. Niet waar

Er bestaan 14 hersenzenuwen

1. Waar
2. Niet waar

Het spinnenwebvlies bestaat uit twee lagen

1. Waar
2. Niet waar

Functie zenuwstelsel

• Voelen
•  Bewegen van spieren
• Bewust zijn van je omgeving
• Kunnen slapen en wakker zijn
• Kunnen praten
• Begrijpen wat je hoort

 Bij alle activiteiten die je onderneemt is het zenuwstelsel betrokken.

Functie zenuwstelsel

• Vegetatieve functies (individu in leven houden)

ademhaling, bloeddruk en peristaltiek

Het vegetatieve (onwillekeurige of autonome) zenuwstelsel

•  Animale functies (individu -> omgeving)

Voelen, bewegen, cognitieve functies, emoties en gedrag

Willekeurig zenuwstelsel

P: perifere zenuwen

C: hersenen en 

ruggenmerg

Zintuigen

De zintuigen

- Zintuigen zorgen ervoor dat je kunt waarnemen

- Zintuigen doen dit de hele dag door

- Ook buiten je bewustzijn om

Best een mooi systeem van ons lichaam dus!

Zintuigcellen zetten informatie van de buitenwereld om in elektrische signalen

Geluid

Licht

tast

reuk

smaak

temperatuur

Zintuigen

- Organen die bepaalde prikkels overbrengen

- Zetten prikkels om in impulsen

- Zenuwen pakken signalen op en geven het door aan je ruggenmerg

- Bestaat uit 6 zintuigen:

reuk, smaak, gevoels, gezichts, gehoor 

en evenwichtszintuig.

Prikkels en impulsen

Een prikkel is een berichtje (uit de omgeving) dat wordt opgevangen in een zintuig.

In je zintuig wordt zo'n prikkel omgezet in een elektrisch stroompje, dat noem je een impuls

De zintuigcellen

Zintuigcellen:

Zintuigen kunnen prikkels waarnemen omdat ze een grote aantal zintuigcellen hebben.
Andere naam voor die specifieke cellen: receptoren of sensoren.

exteroreceptoren reageren op prikkels van buiten het lichaam

tong= smaak

neus= reuk

oog= gezichtsvermogen

oor=gehoor

huid= tast

interoreceptoren reageren op prikkels binnen het lichaam.

properiocepetoren geven informatie over het bewegingsapparaat. 

en de wanden van alle holle organen (darmen, longen, maag mondholte, urinewegen en bloedvaten)  geven informatie over de inhoud van het orgaan.

Zintuigen

elke zintuigcel is maar gevoelig voor 1 soort prikkel

Bv: zintuigcellen in je oog, gevoelig voor licht.

Net zoals een deurbel; reageert alleen als je op het knopje drukt!

Zintuigen

Neurotransmitters:

Een chemische stof die elektrische prikkels kan overbrengen.

Als er genoeg neurotransmitters vrijkomen, dan wordt de aangrenzende gevoelszenuw geprikkeld en ontstaat er een impuls op de betreffende zenuw.

Chemische stoffen (neurotransmitters) gemaakt in de synaps helpen het signaal over te laten springen. Het signaal gaat verder over de uitloper van de volgende zenuwcel. Als zintuigen geprikkeld worden, worden via zenuwen signalen naar de hersenen gestuurd. Deze signalen worden impulsen genoemd.

Reflex (en reflexboog)

Reflexboog

• zintuigcel
• gevoelszenuwcel
• schakelcellen in
   ruggenmerg of hersenstam
• bewegingszenuwcel
• spier/klier
  REACTIE

Zintuigen

Prikkeldrempel en drempelwaarde:

Prikkel moet een bepaalde sterkte hebben voordat een zintuigcel kan reageren. 

Sterkte die nodig is, noemen we drempelwaarde.

Reukzintuig

- Kun je mee ruiken

- Geuren waarschuwen je voor gevaar

- Reukslijmvlies bestaat uit reukzintuigcellen, slijmklieren en steuncellen

- Reukzintuigcellen zijn langgerekte

gespecialiseerde zenuwuiteinden

- Geurreceptoren zorgen ervoor dat

er een impuls ontstaat.

Smaakzintuig

- Om te proeven

- Proeven is samenspel van smaak en geurwaarneming

- Bij proeven blijft het niet; structuur en temperatuur belangrijke rol. Warme soep beter dan koude, krokante chips beter dan slappe chips

- Als je iets echt niet lust, kun je gaan kokhalzen, reflex

Werking smaak

Waar proef je welke smaak?

 Gevoelszintuig

- Kunnen we mee voelen

- Bewust worden van het feit dat je iets aanraakt

- Voelen doe je via je huid, je huid is één groot voelorgaan

- Miljoenen zintuigcellen; druk, pijn, warmte en kou

Gevoelszintuig

Werking gevoelszintuig:

Prikkels die gevoelszintuigen ontvangen, worden omgezet in een impuls

- er ontstaat een impuls als ze vervormen

- vervolgens gaan de impulsen via de uitlopers van de zenuwcel naar het ruggenmerg

- vanuit daar vervoerd naar de grote hersenen --> naar de gevoelsschors, daar wordt de informatie verwerkt en word je bewust van wat je voelt.

Zintuigen in de huid

1. Tastzintuigen
2. Drukzintuigen
3. Pijnzintuigen
4. Warmte zintuigen
5. Koude zintuigen
   

de zintuigen zitten in je

1. organen
2. oren, ogen, tong, neus
3. oren, ogen, tong, neus, huid
4. in je hersenen

Zintuigcellen maken van prikkels...

1. Prikkels
2. Impulsen
3. Warmte
4. Geur

Zintuigen reageren op ...

1. informatie
2. een impuls
3. een prikkel
4. dat waar je hersenen op willen reageren