spijsverteringsstelsel

• Verpleging en verzorging
• MBO
• Studiejaar 1

Het spijsverteringsstelsel

Leerdoel

Aan het einde van deze les kun je de anatomie van het spijsverteringsstelsel uitleggen.

Introduceer het leerdoel van de les aan de studenten.

De reis van de boterham

Schrijf op hoe de reis van de boterham verloopt.

Van mond tot kont...

Welke onderdelen van het spijsverteringsstelsel komt de boterham op zijn reis tegen?

Benodigdheden:

Pen/papier.

Opdracht:

De student heeft 2 minuten de tijd om de reis van de boterham te beschrijven vanaf de eerste hap. 

Doel: voorkennis activeren

De reis van de boterham

• Mond
• (speekselklieren) = hulporgaan
• Slokdarm
• Maag
• (Alvleesklier / lever) = hulporganen
• Twaalfvingerige darm
• Dunne darm
• Dikke darm
• Endeldarm
• Anus

Laat studenten de onderdelen in volgorde opnoemen.

Wat is het spijsverteringskanaal?

Het spijsverteringskanaal is het orgaansysteem dat verantwoordelijk is voor de verwerking van voedsel en de opname van voedingsstoffen.

 

 

Tractus digestivus	Hulporganen
Voedsel gaat erdoorheen	Voedsel gaat er niet doorheen
Lange buis	Aangesloten organen
Transport + vertering	Ondersteuning van vertering

Geef een korte introductie van het spijsverteringskanaal en de functie ervan.

tractus digestivus

Wat is de tractus digestivus?

De tractus digestivus (ook wel het maag-darmkanaal) is de doorlopende buis waar het voedsel letterlijk doorheen gaat — van mond tot anus.

Dit is één lange buis van ongeveer 8–9 meter. 

Mond en speekselklieren

In de mond wordt voedsel fijngekauwd en vermengd met speeksel, wat enzymen bevat die beginnen met de afbraak van koolhydraten.

Leg uit hoe de mond en de speekselklieren bijdragen aan de spijsvertering.

Slokdarm

De slokdarm is een spierbuis die voedsel van de mond naar de maag transporteert door middel van peristaltische bewegingen.

Beschrijf de functie van de slokdarm en hoe het voedsel naar de maag wordt vervoerd.

Maag

In de maag worden voedseldeeltjes verder afgebroken door maagsappen, waaronder zoutzuur en enzymen.

Leg uit hoe de maag bijdraagt aan de spijsvertering en welke stoffen hierbij betrokken zijn.

Dunne darm

In de dunne darm worden voedingsstoffen opgenomen in het bloed.

Beschrijf hoe de dunne darm voedingsstoffen opneemt en hoe villi en microvilli hierbij helpen.

Lever en alvleesklier

De lever produceert gal, dat helpt bij de vertering van vetten, en de alvleesklier produceert enzymen die helpen bij de afbraak van koolhydraten, vetten en eiwitten.

Leg uit welke rol de lever en alvleesklier spelen in de spijsvertering en welke stoffen ze produceren.

Dikke darm

In de dikke darm wordt water en elektrolyten opgenomen en worden onverteerbare voedselresten omgezet in feces.

Beschrijf de functie van de dikke darm en wat er gebeurt met onverteerbare voedselresten.

Anus

De anus is het uiteinde van het spijsverteringskanaal, waar feces het lichaam verlaten.

Leg uit wat de functie is van de anus en hoe feces het lichaam verlaten.

Spijsverteringsenzymen

Spijsverteringsenzymen zijn eiwitten die helpen bij de afbraak van voedsel in de spijsvertering.

Leg uit wat spijsverteringsenzymen zijn en welke rol ze spelen in de spijsvertering.

Voedingsstoffen

Voedingsstoffen zijn de bouwstoffen en energiebronnen die we uit voedsel halen, zoals koolhydraten, vetten, eiwitten, vitaminen en mineralen.

Beschrijf welke voedingsstoffen we uit voedsel halen en waar ze voor dienen in ons lichaam.

Vertering van koolhydraten

Koolhydraten worden afgebroken tot glucose door enzymen in de mond en dunne darm, waarna ze worden opgenomen in het bloed.

Leg uit hoe koolhydraten worden afgebroken en opgenomen in het bloed.

Vertering van vetten

Vetten worden afgebroken tot vetzuren en glycerol door enzymen in de maag, dunne darm en alvleesklier, waarna ze worden opgenomen in het bloed en als energiebron dienen.

Leg uit hoe vetten worden afgebroken en opgenomen in het bloed en waarvoor ze dienen.

Vertering van eiwitten

Eiwitten worden afgebroken tot aminozuren door enzymen in de maag en dunne darm, waarna ze worden opgenomen in het bloed en dienen als bouwstof voor weefsels in ons lichaam.

Leg uit hoe eiwitten worden afgebroken en opgenomen in het bloed en waarvoor ze dienen.

Interactieve quiz: Vertering van voedingsstoffen

Test je kennis van de vertering van voedingsstoffen met deze quiz.

Voeg een interactieve quiz toe om de kennis van de studenten over de vertering van voedingsstoffen te testen.

Gezonde voeding

Een gezonde voeding bevat voldoende voedingsstoffen en vezels en beperkt de inname van vet, suiker en zout.

Leg uit wat een gezonde voeding inhoudt en waarom dit belangrijk is voor de spijsvertering.

Tips voor een gezonde spijsvertering

Eet langzaam en kauw goed, drink voldoende water en eet vezelrijke voeding.

Geef tips aan de studenten voor een gezonde spijsvertering.

Samenvatting

Het spijsverteringskanaal is het orgaansysteem dat verantwoordelijk is voor de verwerking van voedsel en de opname van voedingsstoffen. Het bestaat uit de mond, slokdarm, maag, dunne en dikke darm, lever, alvleesklier en anus. Voedingsstoffen worden afgebroken door enzymen en opgenomen in het bloed, waar ze dienen als energiebron of bouwstof voor weefsels in ons lichaam.

Vat de belangrijkste punten van de les samen voor de studenten.

Aan de slag

maak de onderstaande verwerkingsopdrachten uit ThiemeMeulenhoff. 

Verzorgende IG: Uit het boek Anatomie en Fysiologie N3, 

Module 4: Spijsverteringsstelsel Hoofdstuk 1

Verpleegkundige: Uit het boek Anatomie en Fysiologie N4, 

Module 6: Voeding en Vertering. Hoofdstuk 2  

Laat studenten de onderdelen in volgorde opnoemen.

Einde van de les

Bedankt voor het volgen van deze les over de anatomie en werking van het spijsverteringskanaal!

Rond de les af en geef eventueel nog huiswerkopdrachten of suggesties voor verdere studie.

Schrijf 3 dingen op die je deze les hebt geleerd.

De leerlingen voeren hier drie dingen in die ze in deze les hebben geleerd. Hiermee geven ze aan wat hun eigen leerrendement van deze les is.

Schrijf 2 dingen op waarover je meer wilt weten.

De leerlingen voeren hier twee dingen in waarover ze meer zouden willen weten. Hiermee vergroot je niet alleen betrokkenheid, maar geef je hen ook meer eigenaarschap.

Stel 1 vraag over iets dat je nog niet zo goed hebt begrepen.

De leerlingen geven hier (in vraagvorm) aan met welk onderdeel van de stof ze nog moeite. Voor de docent biedt dit niet alleen inzicht in de mate waarin de stof de leerlingen begrijpen/beheersen, maar ook een goed startpunt voor een volgende les.