Dialect

• Studielessen
• Middelbare school
• havo, vwo
• Leerjaar 2

Dialect

Spreek jij dat ? 

Spreek jij dialect?

Ja

Nee

Ga met de leerlingen in gesprek over:

- Wanneer spreek je dialect?

- Hoe heb je het dialect geleerd?

- Wanneer spreek je absoluut geen dialect?

- Schrijf je ook wel eens dialect?

- Spreken veel mensen in je directe omgeving (ouders, vrienden) dialect?

'Ie könt mie de hakken violen'

1. Jij speelt vals
2. Je kunt de pot op
3. Je mag de bloemen water geven
4. Jij moet een harder lopen

Sloerig in ’n rakkert

1. snel als een raket
2. twijfelen
3. niet lekker voelen
4. scheel zien

'Zo dik as doezend man'

1. hij is dronken
2. hij weet heel veel
3. hij heeft overgewicht
4. Hij is duizelig

Onder d’n droad deur vretten

1. volgegeten
2. koe uit de wei gebroken
3. vreemdgaan
4. paard op hol

Lesdoel: Na deze les

weet jij dat er verschillende dialecten zijn en dat er variatie is in de Nederlandse taal.

&

Heb je kennis genomen van herkomst en ontwikkeling van het dialect

Wat is het verschil tussen een accent en dialect?

dialect / accent

Een dialect is een taal op zich: het heeft zijn eigen woordenschat, klanken en grammatica.

Voorbeelden hiervan zijn:

 het Fries, het Twents, het Zeeuws, het Brabants, etc.

dialect / accent

Vaak zorgt een dialect of accent voor vooroordelen: 

• sprekers zonder accent worden vaak rijk, succesvol en slim ingeschat.
• mensen die wel een dialect spreken worden als dom maar gezellig ingeschat.

dialect / accent

Een accent is geen taal, maar een manier waarop je een taal uitspreekt;

dus Nederlands spreken met een (b.v. Twents) accent. 

'Geef mij maar een coolaaaa'.

'Hij spreekt ABN'
Wat betekent ABN?

1. Algemeen & belangrijk Nederlands
2. Algemeen beschaafd Nederlands
3. Algemeen & boers Nederland
4. Algemeen burgerlijk Nederlands

AN vs ABN 

Algemeen Nederlands = De taal die op school wordt geleerd en die in de media wordt gebruikt

ABN = Vroeger werd dit het Algemeen Beschaafd Nederlands genoemd.

Waarom heet het geen ABN meer?

Algemeen (Beschaafd) Nederlands 

                                                 ABN --> AN

Het woord 'beschaafd' zou  kunnen zeggen dat dialecten en of accenten 'onbeschaafd' zijn. 

Standaard Nederlands

Dialect vs. accent

Wanneer kan een dialect een taal worden? Hiervoor gelden de volgende criteria:

- het dialect moet een eigen ontwikkeling hebben doorgemaakt.

- Het dialect moet voldoende verschillen van de standaardtaal.

- Het dialect moet maatschappelijk en cultureel door een voldoende brede groep gedragen worden

Hoeveel verschillende dialecten worden er in het Nederlands taalgebied gesproken (Ne+B)

1. 26
2. 16
3. 12
4. 21

Standaardnederlands, dialecten

Dialecten

Haags                                            Brabants

                                                             

Twents                                          Amsterdams

Dialecten

Limburgs                                          Gronings

                                                             

Drents                                                 Fries

This video is no longer available

explain

Stelling: als je een dialect spreekt, ben je dommer

Eens

Neutraal

Oneens

nos.nl

In hoeverre is je mening over dialecten veranderd door het filmpje en deze les? (0 = niet veranderd tot 5 = compleet veranderd)

05

Bedankt!!!

"Ik hoop datsto it in leuk les fûn hast."

-Fries-

• Scan de QR-code
• Klik een plaats aan om te horen hoe het dialect daar klinkt