Werken in de retail (Retailmedewerker mbo niveau 2, les 1)

O P D E V L O E R

R E T A I L M E D E W E R K E R   ·   N I V E A U 2

Werken in de retail

Supermarkt, modezaak of bouwmarkt: de retail is groot en divers. Wat voor werk doe je daar, en wat wordt er van jou verwacht?

Les 1  ·  Functioneert als professional in de retailorganisatie

1 / 17
next
Slide 1: Slide
New lesson editorHandel en ondernemerschapMBOStudiejaar 1,2

This lesson contains 17 slides, with interactive quizzes and text slides.

time-iconLesson duration is: 36 min
Report this lesson

Introduction

Studenten Retailmedewerker maken kennis met het retaillandschap, food en non-food en veelvoorkomende retailconcepten. Ze leren welke beroepshouding bij het vak past en wat werktijden, pauze en een cao betekenen. Mbo niveau 2, ongeveer 40 minuten.

Instructions

Worksheets

Items in this lesson

O P D E V L O E R

R E T A I L M E D E W E R K E R   ·   N I V E A U 2

Werken in de retail

Supermarkt, modezaak of bouwmarkt: de retail is groot en divers. Wat voor werk doe je daar, en wat wordt er van jou verwacht?

Les 1  ·  Functioneert als professional in de retailorganisatie

Over deze les: les 1 van de serie Op de vloer, beroepslessen voor de opleiding Retailmedewerker (mbo niveau 2), ongeveer 40 minuten. Studenten maken kennis met het retaillandschap en veelvoorkomende retailconcepten, met de beroepshouding van een retailmedewerker en met werktijden, pauze en de cao in het algemeen.

Koppeling: kwalificatiedossier Retail operationeel (crebo 23324), kwalificatie Retailmedewerker (crebo 25808). Typering van de beroepengroep: de retailmedewerker werkt in uiteenlopende winkelformules in het midden-, klein- en grootbedrijf, in food en non-food, en is voornamelijk gastheer of gastvrouw. Werkproces B1-K2-W1 Functioneert als professional in de retailorganisatie. Resultaat: de beginnend beroepsbeoefenaar is op de hoogte van relevante ontwikkelingen en weet hiernaar te handelen. Gedrag: stelt zich open op voor ontwikkelingen; vraagt tijdig hulp of verduidelijking bij collega's en leidinggevende over werkwijzen en toepassingen; gaat integer om met informatie. Vakkennis: basiskennis van retail in het algemeen en het retaillandschap, van veelvoorkomende retailconcepten en van cao's: rechten en plichten.

Foto: Mike Petrucci (StockSnap), CC0 Image credit: Mike Petrucci (StockSnap), CC0 Image credit: LessonUp

L E E R D O E L E N

LES 1

Na deze les:

1

Je kan uitleggen hoe het retaillandschap eruitziet en welke soorten winkels er zijn.

2

Je kan beschrijven welke beroepshouding bij een retailmedewerker past.

3

Je kan uitleggen wat werktijden, pauze en een cao betekenen voor jouw werk.

Leerdoelen: lees ze kort voor. Aan het eind van de les kiezen studenten welk doel ze nog lastig vinden.

S T A R T V R A A G

LES 1

In wat voor winkel zou jij het liefst werken?

1

Supermarkt of bakker

2

Mode of schoenen

3

Bouwmarkt of elektronica

4

Webwinkel met afhaalpunt

Startvraag: er is geen goed of fout. Vraag een paar studenten waarom ze kiezen wat ze kiezen. Wie heeft al een bijbaan of stage in een winkel? Laat die studenten kort vertellen wat ze daar doen. Zo ziet de klas meteen hoe verschillend het werk in de retail is.

K E R N B E G R I P

LES 1

Retaillandschap

Alle soorten winkels en verkoopkanalen samen. Van klein tot groot, van food tot non-food. In de winkelstraat en online.

Kernbegrip: retail is de verkoop aan klanten, in een winkel of online. Het kwalificatiedossier beschrijft het werkveld zo: winkelformules in het midden-, klein- en grootbedrijf, in food en non-food. Bedrijven variëren van puur fysieke winkels tot organisaties die zowel een winkel als een webwinkel hebben. Fysiek betekent hier: een echte winkel waar je naar binnen loopt.

B R A N C H E S

LES 1

Food of non-food?

Food

  • Supermarkt

  • Bakker

  • Groentewinkel

  • Kaaswinkel

Non-food

  • Mode en schoenen

  • Drogisterij

  • Bouwmarkt en wonen

  • Fietsen en elektronica

Uitleg: een branche is een groep winkels die hetzelfde soort producten verkoopt. Food zijn winkels die vooral eten en drinken verkopen. Non-food is al het andere. In food let je extra op houdbaarheid en hygiëne, in non-food vaak meer op maten, techniek of advies. Vraag studenten in welke branche hun bijbaan of stage valt. Een drogisterij verkoopt soms ook wat eten, maar hoort bij non-food.

V R A A G

LES 1

In welke winkel werk je in de non-foodbranche?

A

Een bouwmarkt met tuinafdeling

B

Een bakker met een lunchhoek

C

Een supermarkt met versafdeling

D

Een groentewinkel met fruitbakken

Antwoord: A. Een bouwmarkt verkoopt geen eten en drinken: dat is non-food. Ook de tuinafdeling verandert daar niets aan. De bakker, de supermarkt en de groentewinkel verkopen eten: dat is food.

R E T A I L C O N C E P T E N

LES 1

Elke winkel kiest een eigen concept

Een retailconcept is de manier waarop een winkel zich aan de klant laat zien: het assortiment, de inrichting, de prijzen en de service.

Een discounter heeft lage prijzen en weinig service. Een speciaalzaak heeft veel kennis en advies. Een warenhuis verkoopt veel soorten producten onder één dak.

Uitleg: het kwalificatiedossier vraagt basiskennis van veelvoorkomende retailconcepten en wat die betekenen voor je eigen werk. Een discounter is een winkel met een klein assortiment en lage prijzen. Een speciaalzaak verkoopt één soort product, zoals fietsen of schoenen, met veel advies. Laat studenten bij elk concept een voorbeeld uit hun eigen buurt noemen, zonder winkelnamen op het bord te zetten. In les 3 leer je hoe je de klant ontvangt passend bij het retailconcept.

Foto: Burst (StockSnap), CC0 Image credit: Burst (StockSnap), CC0

L E G U I T

LES 1

Je werkt eerst in een discounter en daarna in een speciaalzaak. Wat verandert er aan jouw werk?

Open vraag, voorbeeldantwoord: in een discounter werk je snel. Je vult vooral schappen en zit veel achter de kassa, en klanten vragen weinig advies. In een speciaalzaak neem je meer tijd per klant. Je moet het assortiment goed kennen en kunnen uitleggen. Het concept bepaalt dus wat jij de hele dag doet.

B E R O E P S H O U D I N G

LES 1

Z O W E R K J I J I N D E R E T A I L

1

Je bent gastheer of gastvrouw voor de klant.

2

Je praat vriendelijk en duidelijk.

3

Je werkt zorgvuldig en let op details.

4

Je bent eerlijk met geld en informatie.

5

Je bent flexibel en werkt goed samen.

Jouw beroepshouding

Je beroepshouding is hoe je je opstelt in je werk. Welke regel kan jij al goed? Welke wil je nog oefenen?

Uitleg: deze vijf regels komen uit de typerende beroepshouding in het kwalificatiedossier. Daar staat: de retailmedewerker is voornamelijk gastheer of gastvrouw, klantgericht, communicatief, zorgvuldig met oog voor detail, flexibel en integer in de omgang met geld en bedrijfsinformatie. Integer betekent eerlijk en betrouwbaar. Laat studenten hun twee keuzes kort aan hun buurman of buurvrouw vertellen. Vraag daarna wat iemand nog wil oefenen, en hoe.

V R A A G

LES 1

Welke houding past volgens het kwalificatiedossier bij een retailmedewerker?

A

Je werkt alleen op vaste tijden overdag

B

Je laat praten met klanten aan anderen

C

Je bent eerlijk met geld en informatie

D

Je let vooral op je eigen taken

Antwoord: C. Het dossier noemt de retailmedewerker integer in de omgang met geld en bedrijfsinformatie. De andere antwoorden passen niet: je werkt ook op wisselende tijden, je bent juist communicatief met klanten, en je werkt samen met je team.

W E R K T I J D E N

LES 1

Avonden, weekenden en pauze

Winkels zijn ook 's avonds en in het weekend open. Daarom werk je vaak met een rooster en wisselende diensten.

De wet zegt: werk je meer dan 5,5 uur, dan krijg je minstens 30 minuten pauze. Die mag je splitsen in twee keer een kwartier.

Uitleg: het kwalificatiedossier zegt dat de retailmedewerker bereid is om te werken op wisselende tijden, in de avonden en in het weekend. De pauzeregel staat in de Arbeidstijdenwet, artikel 5:4, en geldt vanaf 18 jaar. Voor jongeren van 16 en 17 jaar is de grens strenger: meer dan 4,5 uur werken geeft al recht op minstens 30 minuten pauze. Werk je meer dan 10 uur, dan is de pauze minstens 45 minuten. Een cao kan andere afspraken maken over pauzes. Wie meer dan 5,5 uur werkt, houdt dan wel altijd recht op minstens één pauze van 15 minuten. Pauze is geen werktijd.

K E R N B E G R I P

LES 1

Cao

Collectieve arbeidsovereenkomst: schriftelijke afspraken over je werk, voor een grote groep werknemers. Er staan bijvoorbeeld loon, toeslagen en werktijden in. Werkgevers en vakbonden maken die afspraken samen.

Kernbegrip: dit is de omschrijving van de Rijksoverheid. Een cao gaat over arbeidsvoorwaarden: bijvoorbeeld loon, toeslagen, betaling van overwerk, werktijden, proeftijd, opzegtermijn of pensioen. Een toeslag is extra loon, bijvoorbeeld voor werken op bepaalde tijden. Het kwalificatiedossier vraagt basiskennis van cao's: rechten en plichten, en goed werkgeverschap en werknemerschap. In de retail zijn er verschillende cao's, per branche. Vraag studenten of ze weten welke cao geldt bij hun bijbaan of stage, en waar ze die kunnen vinden.

C A S U S

LES 1

Bouwmarkt, zaterdag

Bayu staat vandaag van 9.00 tot 17.00 uur op het rooster. Het is druk in de tuinafdeling.

Om 13.00 uur zegt zijn leidinggevende Joyce: 'Pauze zit er vandaag niet in, sorry. We hebben iedereen nodig.'

Wat doet Bayu?

Bespreek in tweetallen: heeft Bayu recht op pauze? Wat zegt hij tegen Joyce, en hoe?

Opdracht: ongeveer 6 minuten, in tweetallen. Voorbeeldantwoord: Bayu werkt ongeveer 8 uur, dus meer dan 5,5 uur. Volgens de wet heeft hij recht op minstens 30 minuten pauze. Hij blijft rustig en vriendelijk, en zoekt samen met Joyce een oplossing. Bijvoorbeeld: 'Ik begrijp dat het druk is. Kan ik twee keer een kwartier pauze nemen, als het even rustiger is?' Zo is hij flexibel en komt hij toch op voor zichzelf. Een cao kan andere afspraken maken, maar een pauze van minstens 15 minuten blijft.

Hulp voor wie vastloopt: hoeveel uur werkt Bayu vandaag? Wat zegt de pauzeregel?

S T E L L I N G

LES 1

Werken in een winkel is vooral vakken vullen en afrekenen.

1

Eens

2

Oneens

3

Ik twijfel

Stelling: laat studenten hun keuze uitleggen. Vakken vullen en afrekenen horen erbij, maar het dossier noemt de retailmedewerker vooral gastheer of gastvrouw. Je ontvangt en adviseert klanten, zorgt voor de goederenstroom en de presentatie van producten, en werkt samen in een team. Al die taken komen in deze serie aan bod. Sluit af met de startvraag: is jouw beeld van werken in de retail veranderd?

T E R U G B L I K

LES 1

Welk leerdoel vind je nog het lastigst?

1

Het retaillandschap

2

Beroepshouding

3

Werktijden en cao

4

Ik kan ze allemaal

Terugblik: kies op basis van de uitslag wat je aan het begin van de volgende les herhaalt.

V O L G E N D E L E S

De klantreis

Klanten zoeken online, kijken in de winkel en kopen soms weer online. Volgende les leer je hoe die klantreis loopt, en hoe jij daarbij helpt.

  • Je kan uitleggen wat een klantreis is en welke fases een klant doorloopt.

  • Je kan het verschil uitleggen tussen online, offline en omnichannel verkopen.

Volgende les: les 2 van de serie, werkproces B1-K1-W1 Ontvangt de klant en begeleidt de klantreis in de verkoopomgeving.

Klik hier

Image credit: LessonUp