Opleiding, verzekeren, lenen (Bedrijfseconomie havo), les 2: Examentraining

• New lesson editor
• Bedrijfseconomie
• Middelbare school
• havo
• Leerjaar 4,5

Introduction

Examentraining met vier vraagtypen: verzekeren afwegen, de kredietvorm herkennen, interest en schuldrest berekenen en de kosten van krediet bepalen, met acht vragen in examenstijl.

Een hoorcollege aan een technische universiteit in Helsinki

EXAMENSTOF · PERSOON · GELDKEUZES

Examentraining

Opleiding, verzekeren, lenen: zo pak je examenvragen aan

Les 2 van 3. Laat leerlingen in tweetallen overleggen bij de open vragen. Image credit: Tungsten / Wikimedia Commons, publiek domein

EXAMENSTOF · PERSOON · GELDKEUZES

Wat ga je kunnen?

Ik kan in een casus een verzekering of kredietvorm herkennen en interest, aflossing en schuldrest berekenen.

EXAMENSTOF · PERSOON · GELDKEUZES

Zo pak je een examenvraag aan

• 1. Lees: wat is de situatie en wat is gegeven: bedrag, percentage, aflossing, looptijd?

• 2. Herken: welke verzekering, kredietvorm of welk begrip hoort bij de situatie?

• 3. Reken: interest = schuldrest × percentage, daarna aflossing en schuldrest.

• 4. Controleer: reken je met de juiste schuldrest en klopt de eenheid?

EXAMENSTOF · PERSOON · GELDKEUZES

Vraagtype 1: verzekeren afwegen

• Je krijgt een situatie en beoordeelt of verzekeren past, of welk soort verzekering het is.

• Let op: hoe groot is de schade, kun je die zelf betalen en gaat het om een persoon of om bezit?

• Voorbeeld: schade aan een auto is een schadeverzekering.

Mara heeft € 4.000 spaargeld en een laptop van € 600. De schadeverzekering kost € 10 per maand. Wat is een goede reden om niet te verzekeren?

A

Een verzekering vergoedt nooit diefstal

B

De premie krijgt ze terug als er geen schade is

C

De schade kan ze zelf betalen uit haar spaargeld

D

Zonder verzekering loopt ze geen risico

Syllabus 11.2.1: de premie is € 120 per jaar (12 × 10) en de mogelijke schade is € 600, die ze uit haar spaargeld kan betalen. Daarom kan niet verzekeren verstandig zijn. Verwachte fout: denken dat je zonder verzekering geen risico loopt, terwijl je dat risico zelf draagt.

Yara sluit een verzekering af die € 100.000 uitkeert aan haar partner als zij overlijdt. Welke verzekering is dit?

A

Een schadeverzekering

B

Een levensverzekering

C

Een inboedelverzekering

D

Een aansprakelijkheidsverzekering

Syllabus 11.2.2: een uitkering bij overlijden hoort bij een levensverzekering. Inboedel en aansprakelijkheid zijn schadeverzekeringen. Verwachte fout: schadeverzekering, omdat overlijden als schade voor de partner wordt gezien.

EXAMENSTOF · PERSOON · GELDKEUZES

Vraagtype 2: de kredietvorm herkennen

• Je krijgt een situatie en noemt de kredietvorm.

• Let op: eigendom (direct of pas later), onderpand, bedrag en looptijd.

• Voorbeeld: een woning als onderpand wijst op hypothecair krediet.

Daan koopt een bankstel van € 2.400 in de winkel en betaalt in 12 maanden. Hij is direct eigenaar. Welke vorm?

A

Huurkoop

B

Private lease

C

Doorlopend krediet

D

Koop op afbetaling

Syllabus 11.2.3: betalen in termijnen en direct eigenaar zijn is koop op afbetaling. Bij huurkoop is de koper pas na de laatste termijn eigenaar. Verwachte fout: huurkoop.

Een bank leent € 280.000 voor 30 jaar voor de koop van een huis, met dat huis als onderpand. Welke vorm?

A

Persoonlijke lening

B

Doorlopend krediet

C

Koop op afbetaling

D

Hypothecair krediet

Syllabus 11.2.3: groot bedrag, lange looptijd en de woning als onderpand horen bij hypothecair krediet. Verwachte fout: persoonlijke lening, omdat de bank geld leent.

EXAMENSTOF · PERSOON · GELDKEUZES

Vraagtype 3: interest en schuldrest

• Je rekent met de schuldrest aan het begin van de periode.

• Stap 1: interest = schuldrest × percentage.

• Stap 2: schuldrest na de periode = schuldrest min aflossing.

• Stap 3: last = interest + aflossing.

Nora leent € 6.000 tegen 6% per jaar en lost elk jaar € 1.500 af. Hoeveel interest betaalt ze in jaar 1?

A

€ 90

B

€ 360

C

€ 270

D

€ 1.860

Syllabus 11.2.5: 6.000 × 0,06 = 360. Controle: 6.000 × 6 = 36.000, gedeeld door 100 is 360. Fouten: € 90 is 6% van de aflossing (1.500 × 0,06); € 270 is 6% van de schuldrest na jaar 1 (4.500 × 0,06); € 1.860 is interest plus aflossing.

Vervolg: Nora leent € 6.000, lost elk jaar € 1.500 af en betaalt 6% over de schuldrest. Wat is haar totale last in jaar 2?

A

€ 1.860

B

€ 1.500

C

€ 1.770

D

€ 270

Syllabus 11.2.5: schuldrest begin jaar 2 is 6.000 min 1.500 is 4.500. Interest 4.500 × 0,06 = 270. Last: 270 + 1.500 = 1.770. Fouten: € 1.860 is de last van jaar 1, € 1.500 is alleen de aflossing, € 270 is alleen de interest.

EXAMENSTOF · PERSOON · GELDKEUZES

Vraagtype 4: kosten van krediet

• Je bepaalt wat krediet je in totaal extra kost, of hoe de hypotheeklast zich ontwikkelt.

• Totale kosten = alles wat je betaalt min het geleende bedrag of de contante prijs.

• Bij hypothecair krediet reken je met dezelfde stappen: interest, aflossing, schuldrest.

Lars koopt een scooter op huurkoop: aanbetaling € 500 en 24 maanden € 120. De contante prijs is € 3.000. Hoeveel betaalt hij extra?

A

€ 380

B

€ 500

C

€ 2.880

D

€ 3.380

Syllabus 11.2.4 en 11.2.5: totaal betaald is 500 + 24 × 120 = 500 + 2.880 = 3.380. Extra kosten: 3.380 min 3.000 = 380. Fouten: € 500 is alleen de aanbetaling, € 2.880 zijn alleen de termijnen, € 3.380 is het totaal in plaats van het verschil.

Familie Bos heeft € 240.000 hypothecair krediet tegen 4% per jaar en lost € 8.000 per jaar af. Wat klopt voor jaar 1?

A

Interest € 9.280, schuldrest € 232.000

B

Interest € 9.600, schuldrest € 232.000

C

Interest € 17.600, schuldrest € 232.000

D

Interest € 9.600, schuldrest € 230.400

Syllabus 11.2.5: interest 240.000 × 0,04 = 9.600. Schuldrest 240.000 min 8.000 = 232.000. Fouten: € 9.280 is 4% over de schuld na aflossing, € 17.600 is interest plus aflossing, € 230.400 komt van 240.000 min de interest in plaats van min de aflossing.

Welk vraagtype vind jij het lastigst?

1

Verzekeren afwegen

2

De kredietvorm herkennen

3

Interest en schuldrest berekenen

4

De kosten van krediet bepalen

Gebruik de uitslag om te bepalen welk vraagtype je klassikaal nog eens uitwerkt.

EXAMENSTOF · PERSOON · GELDKEUZES

Tips voor op het examen

• Reken de interest altijd over de schuldrest aan het begin van de periode.

• Kijk of het percentage per jaar of per maand is.

• Procent en procentpunt zijn niet hetzelfde: schrijf de eenheid erbij.

• Reken elke uitkomst na en controleer of de schuldrest daalt.