This lesson contains 45 slides, with interactive quizzes and text slides.
Lesson duration is: 200 min
Items in this lesson
Burgerschap op school
EC de Vorssenpoel
Slide 1 - Slide
Even voorstellen
Arie van de Vrie
Docent maatschappijleer
Coördinator burgerschap
Slide 2 - Slide
Wat is burgerschap in het onderwijs?
timer
10:00
Slide 3 - Slide
Wat is burgerschap?
Vd Ploeg, P (2022): zeggenschap i.p.v. zelfredzaamheid
Nieuwelink, H (2023): Burgerschap is het ideaal van vrije en gelijke mensen met het vermogen om maatschappelijk en politiek te functioneren en daarmee gezamenlijk de samenleving vorm te (kunnen) geven.
Eidhof, B (2019): Het toerusten van leerlingen met kennis, vaardigheden en houdingen, die ze in staat stellen om zelfstandig te handelen ten aanzien van sociale, maatschappelijke of politieke problemen.
Biesta: vrij vertaald: burgerschapsvorming is het ongrijpbare resultaat van ‘goed’ onderwijs.
Slide 4 - Slide
De wet op burgerschap kwam er omdat:
kennis van en over democratische instituties is te laag
Slide 5 - Slide
De wet op burgerschap:
- het is soms lastig om gedeelde waarden te vinden
- is een gevolg van een veranderende en complexere maatschappij
Slide 6 - Slide
Slide 7 - Slide
Slide 8 - Slide
Slide 9 - Slide
Slide 10 - Slide
Een aantal dilemma's:
Slide 11 - Slide
Leerlingen mogen op school alleen in het Nederlands met elkaar of met een leerkracht praten
A
Eens
B
Oneens
C
Bespreekbaar
Slide 12 - Quiz
Er moet ruimte zijn voor leerkrachten die seksuele diversiteit onacceptabel vinden
A
Eens
B
Oneens
C
Bespreekbaar
Slide 13 - Quiz
Er moet ruimte zijn voor leerkrachten die voor de klas een sterke mening hebben over het conflict Israël-Hamas
A
Eens
B
Oneens
C
Bespreekbaar
Slide 14 - Quiz
Een leerling moet alle ruimte krijgen om complottheorieën uit te leggen
A
Eens
B
Oneens
C
Bespreekbaar
Slide 15 - Quiz
Dit is burgerschap
Maar hoe vul je dat nu in als school?
Wat vraagt de overheid?
Slide 16 - Slide
Sinds 2006 zijn er wetten rondom burgerschap
Maar vanaf Augustus 2021 is het volgende verplicht:
Slide 17 - Slide
De opdracht vanuit de wet:
Er moet een visie zijn, burgerschap moet doelgericht zijn en samenhangend aangeboden zijn. Daarnaast moet dit alles te zien zijn in de schoolcultuur. Een school moet daarnaast inzicht hebben in de resultaten
De wet noemt indirect drie basiswaarden
Vrijheid, gelijkwaardigheid en solidariteit
Slide 18 - Slide
De kern
Hoe ben je als school een oefenplaats voor de diverse Nederlandse samenleving.
Slide 19 - Slide
Kerndoelen (concept)
Bouwstenen
Vrijheid en gelijkheid
Macht en inspraak
Democratische cultuur
Identiteit
Diversiteit
Solidariteit
Digitaal samenleven
Duurzaamheid
Globalisering
Techonologisch burgerschap
Slide 20 - Slide
Slide 21 - Slide
Slide 22 - Slide
Slide 23 - Slide
Vrijheid en gelijkheid
Onlosmakelijk verbonden met een democratische cultuur
Leerlingen leren hier hoe de democratische cultuur is ontstaan en hoe je die onderhoudt.
Slide 24 - Slide
Macht en inspraak
Sterke kenniscomponent
Als kennis er is, ook basis voor meer:
- invloed uitoefenen
- kritisch zijn op (internationale) machtsverhoudingen
Slide 25 - Slide
Democratische cultuur
Vooral dialoog en debat!
Kritisch kijken naar eigen standpunten
Verschillen oplossen of accepteren
Slide 26 - Slide
Identiteit
Ontdekken van de eigen identiteit
Hoe verhoud je je tot anderen/andersdenkenden
Grenzen stellen, herkennen, benoemen en bewaken
Reflecteren op idealen en diversiteit en hoe je je daartoe verhoudt.
Slide 27 - Slide
Diversiteit
Een heel breed begrip
Zeer actueel op scholen
Met name v.w.b. seksualiteit en gender
Maar diversiteit is breder
Slide 28 - Slide
Solidariteit
Leren over ongelijkheid, discriminatie en uitsluiting (gelijkheidsbeginsel)
Opkomen voor elkaar en zorgen voor de omgeving
Slide 29 - Slide
Digitaal samenleven
Mediawijsheid (op waarde schatten van bronnen, sociale media + digitale weerbaarheid)
Kerndoelen digitale geletterdheid
Slide 30 - Slide
Duurzaamheid
Heeft veel aandacht van scholen.
Verschil in onderwijsniveau en stad/platteland geeft wel grote verschillen
Uitvoering is gelijk aan solidariteit
Kenniscomponent, zoals SDG's is nog minimaal
Slide 31 - Slide
Slide 32 - Slide
Globalisering
Overlapt veel thema's: invloed van globalisering op het gebied van migratie, duurzaamheid, technologische ontwikkelingen en verdelingsvraagstukken
Slide 33 - Slide
Technologisch burgerschap
Ontwikkelt zich razendsnel, daardoor ondergeschoven kindje. Wel veel vanuit STO
Ethische kant is belangrijk
Slide 34 - Slide
Een paar vragen:
Slide 35 - Slide
Welke waarden vind jij belangrijk voor burgerschapsonderwijs?
Slide 36 - Open question
Waar maak je je zorgen om, met betrekking tot de maatschappelijke ontwikkeling van jouw leerlingen?
Slide 37 - Open question
Wat typeert jouw school met betrekking tot burgerschapsonderwijs?
Slide 38 - Open question
In groepen van 5
Teken je burgerschapsonderwijs!
Slide 39 - Slide
Slide 40 - Slide
Slide 41 - Slide
Aan de slag
Teken jouw burgerschapsonderwijs.
Laat het fundament zien. Wat is de kern? Waar gaat het om?
Voor wie is jouw burgerschapsonderwijs bestemd
Laat doelgerichtheid zien
Laat de oefenplaats(en) zien Laat samenhang zien
Slide 42 - Slide
Waar ligt nu de taak voor scholen?
Zorg voor samenhang
Bespreek burgerschap regelmatig in de teams. Maak tijd en ruimte
Schoolleiding moet ervoor zorgen dat het personeel zich veilig en gesteund voelt.