10.1 Opgroeien [les 2]

• Biologie
• Middelbare school
• mavo, havo
• Leerjaar 2

Welkom

Tas van tafel

Laptop pakken

Ga in deze Lesson-Up

Hoort het bij lichamelijke of geestelijke verandering ?
Tanden wisselen

1. Lichamelijke ontwikkeling
2. Geestelijke ontwikkeling

Hoort het bij lichamelijke of geestelijke ontwikkeling?

Jasper leert lopen.

1. lichamelijke ontwikkleing
2. geestelijke ontwikkeling

Hoort het bij lichamelijke of geestelijke ontwikkeling?

De baby herkent zijn oma.

1. geestelijk
2. lichamelijk

Hormonen zijn:

1. Regelstoffen
2. Voedingsbestanddelen
3. Geslachtskenmerken
4. hormoonklieren

Wat regelen je hormonen niet?

1. Slaap
2. Temperatuur
3. Bewegen
4. Voortplanting

De hypofyse produceert

1. Testosteron
2. Oestrogenen
3. Hormonen die werking teelballen, eierstokken en groei regelen
4. Zaadcellen en eicellen

Leerdoelen 10.1

• Je leert hoe de groeispurt wordt geregeld in je lichaam 

In de uiteinden van lange botten zitten groeischijven van kraakbeen. 

Hier delen de cellen zich, waardoor botten langer worden.

0

De hypofyse maakt dus een groeihormoon waardoor cellen gaan delen. Gebeurt dit overal in je lichaam evenveel tijdens de pubertijd?

1. Ja
2. Nee

Botgroei

Waar? Uiteinden van de pijpbeenderen, kaak, heupen

Wat? Kraakbeencellen zitten in groeischijven. 

Wat gebeurt er als je stopt met groeien? Groeischijven waren van kraakbeen, worden van been

Waarom reageert niet elke cel op groeihormonen?

Wat zie je?
Schematische afbeelding van hormonen en cellen met receptoren. Aan bepaalde kraakbeencellen binden de groeihormonen aan de juiste receptor. 

De rest van de cellen heeft niet de juiste receptor. Het groeihormoon kan niet binden. Er gebeurt dus niks met deze cellen.

Welke cel kan deze kraakbeencel voorstellen? 

Waardoor reageert een orgaan op een hormoon?

Hormoonklier geeft hormonen die hij maakt af aan het bloed. 

Sommige organen reageren op het hormoon. Dit zijn de doelwitorganen.

De organen die wel reageren hebben de juiste receptor waaraan het hormoon zich kan binden. 

Geen juiste receptor = geen reactie

Hoe komt het dat je lichaam een groeispurt doormaakt in de puberteit?

1. De hypofyse maakt groeihormoon waardoor je overal celdeling krijgt.
2. De hypofyse maakt groeihormoon waardoor je celdeling in je botten krijgt.
3. De hypofyse maakt groeihormoon waardoor je celdeling in de groeischijven van je botten krijgt.

Wat is de goede volgorde van de celdeling?

1. Celdeling - kerndeling - celgroei
2. celgroei- kerndeling - celdeling
3. Kerndeling - celgroei - celdeling
4. Kerndeling - celdeling - celgroei

Lengteverschil

In Nederland zijn mannen gemiddeld 183 cm en vrouwen 170 cm 

Hoe kan dat eigenlijk?

Waarom denk jij dat mannen gemiddeld langer zijn dan vrouwen?

Wat lees je hieruit af?

• Jongens beginnen op latere leeftijd aan hun groeispurt en zijn daardoor al meer gegroeid als hun groeispurt begint. Ze beginnen dus als ze groter zijn aan de puberteit
• De groei van de jongens tijdens de groeispurt is vaak sneller. Ze groeien dus meer tijdens de puberteit
• De groeispurt van de jongens duurt  langer dan bij meisjes.

Aan de slag

Wat? Maak van paragraaf 10.1 opdrachten 10 t/m 20

Waarin? In je papieren flexboek. Boek niet mee? Dan maak je het online en schrijf je het thuis over in je flexboek.

Tot wanneer? Om 11:20 gaan we de eerste opdrachten klassikaal bespreken

Niet af? Dan is dit huiswerk (en dus zet je het in je plenda)