Thema: Gezond bewegen en ergonomie

• New lesson editor
• Maatschappij & Welzijn
• Secundair onderwijs

Thema:

Gezond bewegen

&

ergonomie

1. Wat is ergonomie?

• Ergonomie bevordert gezond, veilig en comfortabel lichaam.

• Belangrijk: Pas houding aan, forceer lichaam niet.

• Relevant bij langdurig zitten of zware lasten dragen.

2. Veel voorkomende lichamelijke klachten

• Lage rugpijn en lumbago

• carpaal tunnelsyndroom

• hallux valgus

• verrekkingen

Waar denk je aan bij "lage rugpijn" ?

Lumbago is een moeilijk woord voor lage rugpijn?

A

Waar

B

Niet waar

Wat kan lage rugpijn veroorzaken?

Meerdere antwoorden mogelijk

A

lang krom zitten

B

zwaar tillen met gebogen rug

C

regelmatig bewegen

D

lang stilzitten

Kan een jongere van 13 jaar al lage rugpijn hebben?

A

Nee, dat is alleen bij volwassene

B

Alleen bij jonge sporters

C

Ja, dat kan

D

Answer D

Wat helpt het BEST om lage rugpijn te voorkomen?

A

zo stil mogelijk zitten

B

altijd liggen

C

zware dingen snel optillen

D

rechtop zitten en af en toe bewegen

Als je rug pijn doet, mag je beter niet bewegen

A

Juist

B

Fout

Hoe zit jij nu op je stoel?

A

Rechtop met voeten op de grond

B

onderuitgezakt

C

Answer C

D

voorovergebogen

Lage rugpijn en lumbago

Wat is het ?

Pijn in de onderrug, vaak door fout tillen of lang slecht zitten.

Oorzaken?

• Krom zitten

• zware lasten tillen met een gebogen rug

• weinig beweging

Preventieve maatregelen?

• rechtop zitten met steun in de onderrug

• door de knieën buigen bij het tillen

• regelmatig bewegen

Curatieve maatregelen?

• rust nemen

• lichte oefeningen

• warmte bv warmtekussen

Waar denk je aan bij "carpaal tunnelsyndroom" ?

Waar voel je meestal klachten bij het carpaal tunnelsyndroom?

A

schouder

B

voet

C

rug

D

hand en pols

Carpaal tunnel is een probleem van de botten.

A

WAAR

B

NIET WAAR

Welke klacht past het BEST bij carpaal tunnel?

A

tintelingen in de vingers

B

spierpijn in de benen

C

pijn in de knie

D

hoofdpijn

Wat kan carpaal tunnel veroorzaken?

Meerdere antwoorden mogelijk

A

lang typen of gamen

B

regelmatig pauzes nemen

C

pols lang in een gebogen houding

D

veel kracht zetten met je handen

Carpaal tunnel komt alleen voor bij volwassenen.

A

WAAR

B

NIET WAAR

Leg je handen op tafel. Hoe staan je polsen nu?

A

recht

B

licht gebogen

C

sterk gebogen

Carpaal tunnelsyndroom

Wat is het ?

tintelingen, pijn of krachtsverlies in hand en pols

Oorzaken?

• langdurig typen of gamen

• pols in een onnatuurlijke houding

Preventieve maatregelen?

• polsen recht houden bij typen

• pauzes nemen

• juiste hoogte van tafel en stoel

Curatieve maatregelen?

• rust

• polsbrace

• oefeningen

Waar denk je aan bij "Hallux Valgus" ?

Wat is Hallux Valgus?

A

afwijking van de grote teen

B

rugprobleem

C

knieblessure

D

polsontsteking

Hallux valgus betekent dat de grote teen naar binnen groeit.

A

WAAR

B

NIET WAAR

Waar zie je meestal een 'knobbel' bij hallux valgus?

A

hiel

B

onder de voet

C

op de wreef

D

aan de binnenkant van de voet bij de grote teen

Wat kan hallux valgus veroorzaken of verergeren?

Meerdere antwoorden mogelijk

A

smalle schoenen

B

hoge hakken

C

blote voeten

D

erfelijkheid

Hallux Valgus komt enkel voor bij ouderen?

A

WAAR

B

NIET WAAR

Wat helpt om hallux valgus te voorkomen?

A

ruime schoenen met voldoende teenruimte

B

nooit bewegen

C

smalle schoenen

D

steeds hoge hakken dragen

Kijk naar je schoenen vandaag.

A

veel ruimte voor je tenen

B

net genoeg

C

eigenlijk te smal

D

Answer D

Hallux Valgus

Wat is het ?

scheefstand van de grote teen

Oorzaken?

• slechte schoenen

• langdurige verkeerde voetbelasting

Preventieve maatregelen?

• schoenen met voldoende ruimte

• goede houding bij staan en stappen

Curatieve maatregelen?

• aangepaste steunzolen

• medische behandeling

Waar denk je aan bij "verrekkingen" ?

Wat is een verrekking?

A

een ontwrichte knie

B

een blauwe plek

C

een spier of pees die te ver wordt uitgerekt

D

een bot dat breekt

Een verrekking ontstaat meestal plots tijdens beweging.

A

WAAR

B

NIET WAAR

Welke situatie kan een verrekking veroorzaken?

A

plots sprinten zonder opwarming

B

water drinken

C

lang stilzitten

D

slapen

Wat zijn typische symptomen van een verrekking?

meerdere antwoorden mogelijk

A

pijn bij bewegen

B

een hoorbare krak zoals bij een breuk

C

zwelling

D

moeite om de spier te gebruiken

Je moet een verrekking altijd direct masseren.

A

WAAR

B

NIET WAAR

Wat doe je best bij een verrekking?

A

heet water erop leggen

B

rust nemen en koelen

C

blijven doorspelen

D

de spier hard rekken

Waarom is opwarming belangrijk?

meerdere antwoorden mogelijk

A

spieren worden soepeler

B

betere doorbloeding

C

minder kans op blessures

D

minder kans op verrekking

Tuur springt zonder opwarming. Hij voelt plots pijn in zijn bovenbeen en kan moeilijk verder lopen.
Wat is er waarschijnlijk gebeurd?

A

Breuk

B

Hallux Valgus

C

Carpaal tunnel

D

Verrekking

Verrekkingen

Wat is het ?

overrekking van spieren of pezen

Oorzaken?

• plots verkeerde beweging

• slechte hpuding bij sporten en tillen

Preventieve maatregelen?

• opwarming voor sport

• juiste bewegingstechniek bv Golversbeweging

Curatieve maatregelen?

• rust

• koelen

• lichte rekoefeningen

3. Ergonomische principes in het dagelijks leven

3.1. Ergonomisch zitten     

• voeten plat op de grond     

• rug recht, ondersteund

• schouders ontspannen

• scherm op ooghoogte

3. Ergonomische principes in het dagelijks leven

3.2 Ergonomisch staan   

• gewicht verdeeld over beide voeten  

• knieën licht gebogen

• niet langdurig in dezelfde houding blijven

3. Ergonomische principes in het dagelijks leven

3.3 Heffen en tillen – rughygiëne  

Juiste techniek:

1. Sta dicht bij het voorwerp

2. Buig door de knieën (niet door de rug)

3. Houd de rug recht

4. Til met je benen

5. Draai niet met een last                              

 

📦 Voorbeelden: boodschappen, boekentas, dozen thuis,…

3.4 Werkpostschikking

In de keuken

·        werkblad op juiste hoogte

·        zware potten niet te laag of te hoog

 

Aan een bureau                                               

 

·        stoel op juiste hoogte

·        laptop of scherm recht voor je

3.4 Werkpostschikking

Huishoudelijke taken

·        stofzuigen met rechte rug

·        wissel regelmatig van houding

Op de fiets

·        zadel op juiste hoogte

·       rug licht voorover, niet gebogen

 

4. Toepassingsopdrachten

Opdracht 1 – Herkennen (begrijpen)

Koppel de juiste klacht aan de situatie:

• Krom zitten aan bureau → ………………………………………………………………………………….

• Verkeerd tillen → ………………………………………………………………………………………………

• Slechte schoenen → ………………………………………………………………………………………….

4. Toepassingsopdrachten

Opdracht 2 – Doen (toepassen)

Beschrijf hoe jij ergonomischer kan handelen.

 

1. Kies één situatie : ☐ thuis ☐ school ☐ sport

 

2. Beschrijf wat je nu doet

 

3. Pas ergonomische tips toe (minstens 2) - Schrijf concreet & persoonlijk

   • Niet: “beter zitten”

   • Wel: “Ik ga rechtop zitten met mijn voeten …… en mijn scherm …...”

 

4. Toepassingsopdrachten

Opdracht 3 – Kijk en verbeter (toepassen)

3.1. Werkpostschikking in de keuken

3.2. Werkpostschikking aan een bureau

3.3. Ergonomisch op de fiets

3.4. Huishoudelijke taken

 

Duid aan of de stelling WAAR of NIET WAAR is. Verbeter de foute zinnen.

4. Toepassingsopdrachten

Opdracht 4 – Reflectie (attitude)

Beantwoord in 3 zinnen:

Welke ergonomische tip ga jij zeker proberen toe te passen vanaf nu? Waarom?

4. Toepassingsopdrachten

5.  Samenvatting

 

• Ergonomie helpt lichamelijke klachten voorkomen

• Foute houding kan leiden tot pijn en letsels

• Door ergonomische principes toe te passen, zorg je beter voor je lichaam

 

Goed bewegen vandaag = gezond lichaam morgen!