Tussenletters

• New lesson editor
• Geschiedenis
• Lager onderwijs
• Leerjaar 5

Tussenletters

Learning objective

Wie past er niet in het rijtje?

Pannenkoek – paddenstoel – groentesoep – dennenappel – perenboom

Lesdoelen

• Ik kan een samenstelling met de tussenletter -s- vormen.

• Ik kan een samenstelling met de tussenletter -en- vormen.

• Ik kan een samenstelling met de tussenletter  -e- vormen.

Tussenletter -s-

• Geen sisklank

  • We horen een -s- = we schrijven een -s-

  • Bv. Herdershond, kwaliteitscontrole

• We sisklank --> kijken naar rechterdeel van de samenstelling

  • We vervangen het rechterdeel:

    • We schrijven een -s- bij de vervanging = we schrijven een -s-

      • Bv. Stationshal --> stationsstraat

    • We schrijven geen -s- bij de vervanging = we schrijven geen -s-

      • Bv. Kunstwerk --> kunststof

Tussenletter -(e)n-

• Zelfstandige naamwoorden: we kijken naar het meervoud

  • Enkel meervoud op -en = we schrijven een -en-

    • Bv. Hondenhoek

  • Meervoud op -es = we schrijven een -e-

    • Bv. groentesoep

• Andere woordsoorten:

  • Eerste deel van de samenstelling een werkwoord of een bijvoeglijk naamwoord:

    • We schrijven -e-

    • Bv. blindedarm, knarsetanden

Uitzonderingen

--> er zijn drie uitzonderingen waarbij er ook een -e- wordt geschreven:

• een uniek iets of iemand:

  • Koningin, Onze-Lieve-Vrouw, zon, maan, hel

    • Bv. Koninginnedag, Onze-Lieve-Vrouwekerk, zonneschijn

• Een versteende uitdrukking --> wordt niet echt meer gezien als een samenstelling

  • bv. Bakkebaard, bolleboos, bruidegom, bullebak, dageraad, elleboog, schattebout

• Een bijvoeglijk naamwoord waarbij linkerdeel versterkend is

  • Bv. apetrots, pikkedonker, beresterk

Theorie

Spinne...wiel

A

-s-

B

-n-

C

-e-

D

niets

Wiege...dood

A

-s-

B

-n-

C

-e-

D

niets

Katte...belletje

A

-s-

B

-n-

C

-e-

D

niets

Stad...muur

A

-s-

B

-n-

C

-e-

D

niets

Mane...schijn

A

-s-

B

-n-

C

-e-

D

niets

Zelfstandige verwerking

• oefening 3 en 4