Module de start & meertaligheid

• New lesson editor
• NT2
• HBO
• WO
• Studiejaar 4

Module: de start & meertaligheid

[e-mail]

Welkom & voorstellen

Wat wil je vandaag graag leren?

Waar komen jouw leerlingen vandaan?

Waar komen jouw leerlingen vandaan?

Azc-school (type 1)

Nieuwkomersscholen (type 2)

Reguliere basisscholen met drie of meer taalklassen (type 2)

ISK (type 2)

Reguliere basisschool met één of twee taalklassen (type 3)

Reguliere bassisscholen (type 4)

Brede intake

Hoe verloopt de intake bij jullie op school?

Wie verzorgt de intake? - Taalbarrière & cultuur - Wat wordt er gevraagd?

Is er een intakeformulier speciaal voor nieuwkomers?

Wat is het verschil met een standaard intakeformulier?

Welke informatie moet naar boven komen tijdens de intake?

Hoe stellen jullie de ouders gerust?

Blijven jullie informatie ophalen de eerste weken? – Observeren - Testen, welke testen?

Hoe gebruiken jullie de gegevens? - Wat wordt ermee gedaan?

Maken jullie een individueel plan voor de nieuwkomer? - Is daar een format voor? - Is iedereen daarvan op de hoogte? - OPP IOP

Waar of niet waar?

Waar of niet waar?

Meertalig zijn is een groot voordeel voor leerlingen.

Waar
Meertaligheid heeft vele (cognitieve) voordelen:

- meertaligheid zorgt ervoor dat leerlingen eerder, sneller en beter kunnen nadenken over talen (metalinguïstisch bewustzijn);
- meertalige leerlingen hebben eerder door dat we willekeurige labels plakken op objecten, deze abstracte kennis helpt bij rekenen;
- meertalige leerlingen leren sneller een nieuwe taal, doordat ze al ervaring hebben opgedaan bij het verwerven van een andere taal.

Deze voordelen gelden voor alle meertalige leerlingen.

Geen enkel dialect of taal is van zichzelf rijker, beter of mooier dan de andere. Het maakt dus niet uit welke taal of dialect leerlingen thuis spreken. Toch hebben West-Europese talen als Engels, Duits of Frans, een hogere prestige in ons land dan andere talen. Mensen vinden het vaak heel knap als kinderen Engels spreken. Als kinderen Turks of Marokkaans spreken wordt dat echter vaak gezien als een probleem, terwijl alle talen gelijkwaardig zijn. 

Sneller Nederlandsleren door gebruik van

de moedertaal

Waar of niet waar?

Ouders van meertalige kinderen benadelen hun kind als ze thuis een andere taal dan het Nederlands spreken.

Niet waar

Voor de taalontwikkeling van kinderen is het juist heel belangrijk dat ouders tegen hun kinderen de taal spreken die ze zelf het beste beheersen. In die taal kunnen ze zich het beste uiten en is hun woordenschat het grootst. Stimuleer ouders om veel met hun kinderen te lezen en in gesprek te gaan in de thuistaal. Op die manier helpen ouders hun kind het meest vooruit. 

Talen zijn geen gescheiden systemen, maar staan in verbinding met elkaar. De concepten en vaardigheden die leerlingen in de thuistaal leren, worden overgedragen naar een tweede - of derde - taal. Talen hebben 'gemeenschappelijke onderliggende vaardigheden’. 

Daarbij is de thuistaal voor leerlingen ook belangrijk om te kunnen communiceren met familie en voor het overbrengen van de culturele achtergrond van de ouders. Ouders zijn de enigen die deze taal en bijbehorende cultuur kunnen overbrengen. Stimuleer ouders om deze rol op zich te nemen.

Uitleg voor ouders

• Uitleg voor ouders over het belang van de moedertaal/meertalig opvoeden

• In verschillende talen

Waar of niet waar?

Het leren van verschillende talen maakt kinderen snel verward, waardoor ze de talen door elkaar halen.

Waar of niet waar?

Aandacht voor meertaligheid heeft ook zin als kinderen hun thuistaal niet heel goed beheersen.

Waar

Uit onderzoek blijkt dat aandacht voor de thuistalen -alle thuistalen- leerlingen een veilig gevoel geeft. Ze zijn trots dat hun taal ook meedoet op school. Dus ook al beheersen ze hun thuistaal minder goed, het feit dat er aandacht is voor hun taal en daarmee ook voor hun cultuur en identiteit zorgt ervoor dat leerlingen zich veiliger voelen. Als je je veiliger voelt op school, kom je beter tot leren.

De thuistaal is namelijk een deel van je identiteit en door daar aandacht aan te besteden vormt het juist een brug naar het leren van het Nederlands. 

• Van verbieden…

… naar verwelkomen.

Waar of niet waar?

Thuistalen toestaan op school is alleen mogelijk als een leerkracht alle talen zelf beheerst.

Niet waar

Je hoeft niet alle talen te beheersen als je de thuistalen van leerlingen toelaat op school. Je kunt met taalportretten, het zingen van liedjes in allerlei talen, je klasinrichting - belangrijke voorwerpen in meerdere talen labelen - en meertalige boekjes werken aan een talig en cultureel bewustzijn van kinderen, zonder dat je daarvoor de talen beheerst.

Uit onderzoek blijkt dat de positieve aandacht die je zo aan meertaligheid besteedt effect heeft. Leerlingen staan positiever tegenover meertaligheid en het leren van andere talen. De kennis over talen en de overeenkomsten en verschillen tussen talen nemen toe. Relaties tussen kinderen in een klas worden ook beter. En meertalige leerlingen voelen zich meer betrokken bij het onderwijs en voelen zich veiliger op school. 

Laat leerlingen de eigen taal inzetten voor het leren: laat ze in groepjes in hun eigen taal overleggen of dingen in hun eigen taal opzoeken om ze daarna te vragen in het Nederlands te bespreken of op te schrijven wat ze gevonden hebben. Maak hierover taalafspraken.

MOGELIJKE BEZWAREN?

• © Orhan Agirdag

De oplossing…

Waar of niet waar?

Positieve aandacht voor meertaligheid in de klas is goed voor alle leerlingen.

Waar

Door in de klas aandacht te besteden aan meertaligheid, maak je alle leerlingen bewust van de diversiteit aan talen en culturen in de klas. Je kunt bijvoorbeeld met de hele klas een paar woorden als 'hallo' en 'dag' in het Arabisch oefenen. Dan gaat het niet om het leren van de taal, maar om het ontwikkelen van een open en nieuwsgierige houding ten opzichte van talen. De Arabische leerlingen voelen zich gezien en zullen trots zijn om te vertellen wat de woorden in het Arabisch betekenen. De andere leerlingen leren over de taal van hun klasgenoten en leren wat overeenkomsten en verschillen tussen talen zijn. 

Meer taalbewustzijn zorgt voor nieuwsgierigheid naar andere talen. Dat helpt leerlingen bij het leren van het Nederlands en andere talen, maar je leert je ook verplaatsen in andere mensen. 

Hoe breng je meertaligheid in de lespraktijk?

Onderbouw

Middenbouw

Bovenbouw

Hoe ga jij morgen meertaligheid inzetten?

1. THUISTALEN VERWELKOMEN

Meer ideeën:
www.3mproject.nl/toolbox

2. TRANSLANGUAGING

3. FUNCTIONEEL MEERTALIG LEREN

Voorbeeld vanaf 22:17

Sli Taal begint thuis

Taal begint thuis is een gratis website voor ouders met kinderen van 0 t/m 12 jaar.

Je kunt op de website kiezen:

• de leeftijd van je kind;

• verschillende talen;

• soorten activiteiten zoals lezen, kijken, luisteren en spelen.

De belangrijkste onderdelen zijn:

• praatmomenten voor iedere dag;

• taalspelletjes en activiteiten;

• tips over meertaligheid;

• video’s, verhalen en liedjes;

• uitleg hoe kinderen taal leren.

Het doel van de website is ouders helpen om de taalontwikkeling van hun kind op een makkelijke en leuke manier te stimuleren.