bijles vwo5 sk

• Scheikunde
• Middelbare school
• vwo
• Leerjaar 6

Leer uit je hoofd:

fenyl~

_______________________

______________

______________

_______________________

stappenplan naam

1. stamnaam (langste keten of ring + belangrijkste functionele groep  BINAS66D) : stamnaam + achtervoegsel (-aan, -een, -zuur, -al, -ol, -on, -amine etc.)
2. andere groepen: voorvoegsel (-hydroxy-, -oxo-, -amino- etc.),              
3. numerieke voorvoegsels (mono, di etc.)
4. nummering (vanaf functionele groep)
5. plaatsnummers

pentaan-3-on

2-methoxypropaan-1-amine

3-hydroxybutanal

propylpropeenoaat

Uit paragraaf 1 zijn opdracht: 8/9/10 

Uit paragraaf 2 opdracht: 19 (C)

Uit paragraaf 3 opdracht: vanaf lukt 23/24 niet (ik ben nog niet verder gekomen als dat)

Vraag:

Hoeveel verschillende alkanalen zijn er met de molecuulformule C₅H₁₀O

Een alkanal heeft de algemene formule CₙH₂ₙO.

probeer anders eens te tekenen. 

dit zijn er 4 waarom toch 5?

Ethers zijn stabiele verbindingen zolang ze afgesloten worden bewaard. Blootgesteld aan de zuurstof uit de lucht vormen ze geleidelijk organische peroxiden. In plaats van een enkel O-atoom bevinden zich in de koolstofketen twee O-atomen naast elkaar. Deze verbindingen zijn zeer reactief (soms zelfs explosief).

Geef de reactievergelijking in structuurformules van het ontstaan van het organisch peroxide uit ethoxyethaan en zuurstof.

tip: doe het eerst in reactievergelijking

Wanneer een pot met ethoxyethaan open blijft staan, wordt de hoeveelheid organisch peroxide relatief steeds groter. Niet alleen wordt er steeds meer peroxide gevormd, het verschil in kookpunt speelt ook een rol.

Leg uit welke rol.

Het kookpunt van peroxide is hoger, omdat de hogere molaire massa tot sterkere vanderwaalsbindingen leidt. Hierdoor verdampt er relatief meer ethoxyethaan en wordt de concentratie peroxide hoger.a

Wanneer een pot met ethoxyethaan open blijft staan, wordt de hoeveelheid organisch peroxide relatief steeds groter. Niet alleen wordt er steeds meer peroxide gevormd, het verschil in kookpunt speelt ook een rol.

Leg uit welke rol.

Het kookpunt van peroxide is hoger, omdat de hogere molaire massa tot sterkere vanderwaalsbindingen leidt. Hierdoor verdampt er relatief meer ethoxyethaan en wordt de concentratie peroxide hoger.a

Bij een destillatie wordt er verwarmd. De peroxiden kunnen bij hogere temperaturen gemakkelijker tot ontbranding komen dan bij een lage temperatuur.

Tijdens destillatie wordt de ether verhit.

De ether heeft een relatief laag kookpunt en verdampt.

Organische peroxiden hebben een hoger kookpunt.

Ze verdampen niet mee en blijven achter in het kookvat.

Daardoor stijgt de concentratie peroxide in het residu steeds verder.

Bij hoge concentratie kan dit ontbranden

Tegen het einde van de destillatie is er weinig vloeistof over maar relatief veel peroxide.

Dat vergroot het explosiegevaar sterk.

Sterk water

Formaldehyde is het eenvoudigste alkanal: methanal. Formaldehyde is giftig. Elk jaar sterven veel mensen aan de gevolgen van de toxische werking van formaldehyde. De oorzaak is de consumptie van illegaal gestookte sterkedrank. Hierin bevindt zich vaak veel methanol, dat in je lichaam wordt omgezet in methanal. Dit gebeurt door hetzelfde enzym dat ook ethanol omzet in eenzelfde type afbraakproduct. Dit afbraakproduct is echter een stuk minder giftig. Het geeft je alleen een kater.

 

a Geef de naam en de structuurformule van het afbraakproduct van ethanol.

Als methanol wordt omgezet in methanal, dan wordt ethanol omgezet in ethanal. Het afbraakproduct van ethanol is:

teken: 

maakt het uit waar de =O komt? 

Beredeneer op microniveau of het gas methanal goed oplosbaar is in water.

Wanneer lost iets goed op in water?

Waar kijk je dan naar

- waterstofbruggen

-polariteit 

-octet 

etc etc

In een methanalmolecuul is een C=O-groep aanwezig. Deze groep kan waterstofbruggen met watermoleculen vormen. Dus ja 

tips bij alkanen alkenen reactie":

stap 1: wat voor soort reactie?

stap 2: wat gebeurt er tijdens zo'n reactie?

stap 3: wat is het product/zijn de producten van zo'n reactie?

stap 4: denk ook aan eventuele stereoisomeren !!

eliminatie 

        1 stof voor de pijl ==> 2 stoffen na de pijl

            C-C voor de pijl ==> C=C na de pijl

eliminatie = omgekeerde van additie

        1 stof voor de pijl ==> 2 stoffen na de pijl

            C-C voor de pijl ==> C=C na de pijl

isomerisatie = 'alleen vorm verandert'

      1 stof voor de pijl ==> 1 stof na de pijl

19: Bij de productie van brandstoffen uit aardolie wordt na destillatie en kraken vaak nog een andere reactie uitgevoerd om de optimale benzine te verkrijgen. Bij een van deze processen wordt bij hoge temperaturen 2,2,4-trimethylpentaan gevormd uit octaan.

a Geef de reactievergelijking in structuurformules van de vorming van 2,2,4-trimethylpentaan uit octaan.

Tot welk type reactie behoort de omzetting van octaan in 2,2,4-trimethylpentaan?

denk goed na over die slides van net.

Wat is de enige mogelijkheid

Kijk stoffen voor en na pijl. 

2,2,4-trimethylpentaan wordt op grotere schaal ook gemaakt uit de reactie waarbij methylpropaan addeert aan methylpropeen. Er treedt vaak een nevenreactie op bij dit proces dat een ander product geeft. De nevenreactie is ook een additiereactie, waarbij in het methylpropaanmolecuul dezelfde atoombinding wordt verbroken als bij de vorming van 2,2,4-trimethylpentaan.

c Geef de reactievergelijking in structuurformules van de vorming van dit andere product.

Bij de vorming van 2,2,4-trimethylpentaan breekt de atoombinding tussen het centrale C-atoom en het H-atoom in het methylpropaanmolecuul

Begin eerst eens de methylpropaan en de methylpropeen te tekenen

dan krijg je zo iets: 

Nu breekt dezelfde atoombinding, maar krijg je een ander product

Bij de nevenreactie breekt dezelfde atoombinding, maar verbinden de brokstukken zich omgekeerd aan de twee C-atomen van de dubbele binding: