Microbiologie les 1

• New lesson editor
• Biologie
• MBO
• Studiejaar 2

Microbiologie theorie

VMT & GMT · Werken in de flowkast

Theorie planning

• Week 8 & 9 ben ik niet aanwezig

  • Week 8: zelfstudie met oefentoets

  • Week 9: toets (gesurveilleerd
    door een collega)

Hoe wordt theorie beoordeeld?

Door middel van een toets.

Vragen over planning/beoordeling?

OVERZICHT VAN DE LES

Wat gaan we behandelen?

1. Veiligheid en milieu

Herhaling: algemene regels, bacterieculturen, afval

2. VMT en GMT

Veilige vs. Goede Microbiologische Techniek

3. Werken in de flowkast

Werking, typen, veilig en schoon werken

HOOFDSTUK 1

Herhaling: veiligheid en milieu

Een aantal stellingen over labregels

Waar of niet waar?

Je hoeft bij aankomst in het lab de labtafel niet schoon te maken met isopropanol.

A

Waar

B

Niet waar

Lange haren moeten in een staart.

A

Waar

B

Niet waar

Kleurstoffen mogen gewoon door de gootsteen.

A

Waar

B

Niet waar

Je hoeft de entnaalden alleen na gebruik te flamberen.

A

Waar

B

Niet waar

Je labjas mag je ook open dragen.

A

Waar

B

Niet waar

HOOFDSTUK 1 · VEILIGHEID EN MILIEU

Leerdoelen

Aan het einde van dit hoofdstuk kun je het volgende:

Je kunt de algemene veiligheidsregels in het praktijklokaal toepassen.

Je weet hoe je veilig omgaat met bacterieculturen, ook bij morsen.

Je kunt uitleggen wat aërosolen zijn en hoe je ze voorkomt.

Je weet hoe microbiologisch afval verwerkt en afgevoerd wordt.

HOOFDSTUK 1 · VEILIGHEID EN MILIEU

Algemene regels

Niet eten of drinken in het praktijklokaal

Draag een gesloten, schone labjas

Lang haar in een staart

Geen hinderlijke sieraden

Weet waar brandblusser en EHBO-doos staan

Meld brand of ongelukken direct bij de docent

Veiligheidsbril bij brander en glaswerk

Kleurstoffen in het afvalvat, niet in de gootsteen

Geen media of culturen mee naar buiten

Handen wassen bij het verlaten van het lokaal

HOOFDSTUK 1 · VEILIGHEID EN MILIEU

Bij het morsen van besmet materiaal

Waarschuw

direct de docent

→

Bedek de gemorste

cultuur met papier

→

Sproei isopropanol op het papier

→

Laat intrekken en gooi

weg bij besmet afval, evt. herhalen/sproeien met isopropanolals er nog materiaal ligt.

Snel en in deze volgorde handelen beperkt de kans op verdere besmetting.

HOOFDSTUK 1 · VEILIGHEID EN MILIEU

Omgaan met bacterieculturen & aërosolen

Reinig de tafel vóór en na elk practicum met isopropanol

Bewaar culturen en beënte media in speciale rekjes

Flambeer entnaalden altijd vóór en na gebruik

Pipetteer alleen steriel (pipet of filtertip)

Let op aërosolen: ontstaan bij het openen van flesjes/buizen of uitgloeien van een naald

HOOFDSTUK 1 · VEILIGHEID EN MILIEU

Microbiologisch afval

Besmette platen eerst steriliseren (autoclaaf/hogedrukpan), pas dan weggooien

Verwijder inkt/labels van glaswerk vóór reiniging

Nooit besmet glaswerk leeggooien in de wasbak

Besmette reageerbuizen verzamelen in een rvs-emmertje

Na sterilisatie wordt het afval afgevoerd

Je knoeit met een bacteriecultuur op de tafel. Wat is de EERSTE stap?

A

Isopropanol op de plek sproeien

B

De docent waarschuwen

C

Een stukje papier op de plek leggen

D

Gewoon doorwerken met je proef

HOOFDSTUK 2

VMT en GMT

HOOFDSTUK 2 · VMT EN GMT

Leerdoelen

Aan het einde van dit hoofdstuk kun je het volgende:

Je kunt uitleggen wat VMT en wat GMT betekent.

Je kunt het verschil tussen VMT en GMT benoemen.

Je kunt minstens vijf VMT-regels en vijf GMT-regels toepassen.

HOOFDSTUK 2 · VMT EN GMT

VMT & GMT

VMT

Veilige Microbiologische Techniek

Beschermt JOU en je omgeving tegen het micro-organisme.

Bioveiligheid: voorkom besmetting van jezelf, collega's en de buitenwereld.

GMT

Goede Microbiologische Techniek

Beschermt het EXPERIMENT tegen besmetting van buitenaf.

Aseptisch werken: voorkom dat andere microorganismen jouw cultuur vervuilen.

HOOFDSTUK 2 · VMT EN GMT

Het verschil in één oogopslag

Sleep elke uitspraak naar het juiste vak: VMT of GMT

VMT

GMT

Flambeer een entnaald vóór gebruik

Was je handen voordat je het lab verlaat.

Draag een gesloten labjas met lange mouwen.

Praat, hoest of nies nooit boven open materiaal

HOOFDSTUK 2 · VMT EN GMT

VMT-regels in het kort

Werkhygiëne: schone werkruimte, handen wassen

Werkkleding: gesloten labjas, wassen na elke periode

Werken in het lab: goed voorbereiden, materiaal labelen

Incidenten: direct melden en ontsmetten

Aërosolvorming: handelingen behoedzaam uitvoeren

Afval: altijd eerst autoclaveren en daarna correct afvoeren

HOOFDSTUK 2 · VMT EN GMT

GMT-regels: aseptisch werken

Flambeer een metalen entnaald vóór én na gebruik, laat afkoelen

Houd buizen/flesjes schuin en open ze zo kort mogelijk

Leg een dop nooit met de binnenkant naar beneden

Werk rustig maar vlot: hoe korter open, hoe kleiner het risico

Praat, hoest of nies nooit boven open materiaal

Werk van 'schoon naar vuil' en gebruik altijd steriel materiaal

HOOFDSTUK 2 · VMT EN GMT

Hoe houd je jezelf aan de regels?

Bereid je handeling volledig voor vóórdat je begint

Werk gestructureerd; haast is de grootste oorzaak van fouten

Bouw een vaste routine op, zodat regels een gewoonte worden

Spreek elkaar aan als iemand een regel vergeet

Vraag de docent bij twijfel, in plaats van te improviseren

In je eigen woorden: wat is het verschil tussen VMT en GMT?

HOOFDSTUK 3

Werken in een flowkast

Wanneer werken wij in de praktijklessen in een flowkast?

A

Wanneer het werkblad vies kan worden door het experiment

B

Wanneer het micro-organisme schadelijk is voor onzegezondheid

C

Wanneer het micro-organisme resistent is tegen antibiotica

D

Wanneer het micro-organisme gevoelig is voor UV

HOOFDSTUK 3 · WERKEN IN EEN FLOWKAST

Leerdoelen

Aan het einde van dit hoofdstuk kun je het volgende:

Je kent het verschil tussen een verticale en een horizontale flowkast.

Je kunt de flowkast correct voorbereiden vóór gebruik.

Je kunt veilig, schoon en correct werken tijdens en na gebruik.

HOOFDSTUK 3 · FLOWKAST

Typen flowkasten

Verticale flowkast

Lucht stroomt van boven naar beneden

Beschermt product, ruimte én gebruiker

Standaard in microbiologiepractica

Horizontale flowkast

Lucht stroomt recht naar de gebruiker toe

Beschermt alléén het product

Ongeschikt voor micro-organismen

Vraag: welke kast hebben wij in het biologie lab?

HOOFDSTUK 3 · FLOWKAST

Vóór je begint: de kast voorbereiden

Zet de flowkast 15–30 minuten vóór gebruik aan

UV-lamp altijd UIT tijdens het werken (schadelijk voor huid/ogen)

Reinig werkblad met isopropanol

Was en desinfecteer je handen vooraf

Desinfecteer materiaal en breng het rustig binnen

HOOFDSTUK 3 · FLOWKAST

Tijdens het werken: veilig, schoon, correct

Werk minimaal 10–15 cm van de rand af

Blokkeer nooit de luchtroosters

Geen snelle handbewegingen

Niet praten, hoesten of niezen richting de kast

Geen bunsenbrander in de flowkast

HOOFDSTUK 3 · FLOWKAST

Na het werken

Verwijder al je materiaal en afval

Reinig werkblad opnieuw met isopropanol

Meld storingen of alarmen altijd bij de docent

Sleep elke handeling naar het juiste vak: Goed of Fout

Goed

Fout

Je legt het materiaal dat je nog niet nodig hebt op de luchtroosters.

Je maakt het werkblad schoon vóór en na gebruik.

Je laat na gebruik al het afval liggen in de flowkast.

Je zet de flowkast ruim van te voren aan.

Vragen?

Wat heb je deze les geleerd?

Slide titel

Slide tekst