Ethiek - 4. Utilitarisme Mill

• Filosofie
• Middelbare school
• vwo
• Leerjaar 4-6

Ethische stromingen

Gevolgentiek

(Consequentialisme)

- Utilitarisme

Bentham, Mill

- Epicurisme

Epicurus

Plichtethiek

(Intentie)

- Deontologie

Kant

Deugdethiek

(Karaktervorming)

Aristoteles & Plato

Augustinus & Thomas

Nussbaum 

MacIntyre

Zorgethiek

(Medemenselijkheid)

Gilligan

Tronto

Anti-ethiek?

Nietzsche

Communicatief handelen

Habermas

Burn!

Bedenk met je groepje zoveel mogelijk redenen om tegen het utilisme te zijn.

Kritiek op het utilisme

• Het leidt mogelijk tot ongelijkheid
• Onverzadigbaarheid door maximalisatie
• Negatieve verantwoordelijkheid
• Onpersoonlijke karakter
• De mens als instrumentele waarde

Waar wordt jij gelukkig van én draagt bij aan jouw ontwikkeling?

Wat was het kritiek op het utilisme?

1. Leidt mogelijk tot ongelijkheid
2. Het is onpartijdig
3. De mens als instrumentele waarde
4. Het is universeel inzetbaar

John Stuart Mill

1806-1873

Individuele vrijheid is van centraal belang

Ontwikkeling, emancipatie en onderwijs

Vorming van individu zal voor maatschappelijke vooruitgang zorgen

Ontwikkeling van het kritisch denken

Mill

Utilist

No harm principle

Tirannie van de meerderheid

De kwaliteit van geluk is belangrijker dan kwantiteit

John Stuart Mill

"Het is beter een ontevreden menselijk wezen te zijn dan een tevreden zwijn; beter om een ontevreden Socrates te zijn dan een tevreden dwaas”

Waarom zou Mill stellen dat het beter is om een ontevreden menselijk wezen te zijn dan een tevreden zwijn?

Stel... het is de laatste lesdag voordat de zomervakantie begint. Hoe zou deze eruit moeten zien volgens utilist John Stuart Mill?

Als ik nu een toets zou maken over het consequentialisme/gevolgenethiek van Epicurus, Bentham en Mill, dan verwacht ik dit cijfer te halen:

010

A1) Wat is volgens Epicurus de rol van ataraxia (gemoedsrust) in het bereiken van geluk?

A2) Wat bedoelt Jeremy Bentham met het 'hedonistisch calculus' en welke factoren spelen hierbij een rol?

A3) Hoe onderscheidt John Stuart Mill hogere en lagere vormen (kwaliteit) van geluk in zijn versie van het utilisme?

B1) Stel dat een overheid moet beslissen over het bouwen van een park of een winkelcentrum. Hoe zouden Epicurus en Bentham dit besluit benaderen, en welke uitkomst zouden zij waarschijnlijk ondersteunen?

B2) Hoe zou Mill’s onderscheid tussen hogere en lagere genoegens toegepast kunnen worden op het debat over het subsidiëren van kunst versus amusement?

C1) In hoeverre zijn de ideeën van Epicurus en het utilisme (Bentham en Mill) aanvullend of tegenstrijdig als het gaat om het bereiken van geluk? Ondersteun je antwoord met argumenten uit beide filosofieën.

No harm principle

Je bent vrij in zoverre dat je andermans vrijheid niet aantast. Je bent dus volledig vrij in het denken, minder vrij in het spreken en het minst vrij in het handelen. 

Tirannie van de meerderheid

De meerderheid mag nooit ten koste van een enkeling beslissen/handelen. Dit vloeit ook voort uit het no harm principle.