BIJEENKOMST 6 - DENKREEKSEN

• Begeleiding
• Middelbare school
• vmbo, mavo, havo, vwo
• Leerjaar 1

Traject

Bijeenkomst 6: Denkreeksen

Programma

• Voorkennis activeren m.b.t. model van FH
• Terugblik differentiatie
• Reflectie op verwerkingsopdracht

Pauze
 

• Theorie Denkreeksen
• Denkreeks ontwerpen
  
  

16:30 - 17:00

• Gelegenheid om Denkreeks af te maken
• Afsluiting
  

Leerdoelen

Aan het einde van deze bijeenkomst ...

• kun je uitleggen wat een Denkreeks is.
• heb je voor jouw vak een Denkreeks ontworpen, die je kunt uitvoeren in jouw lespraktijk.

Leerdoelgericht werken: 

Voor iedere leerling is duidelijk waar er aan gewerkt gaat worden. Docenten geven vanuit deze leerdoelen vorm aan

de inhoud van hun lessen. Om dit voor leerlingen behapbaar te houden wordt alleen het hoognodige aangeboden. Iedere les worden de beoogde leerdoelen kenbaar gemaakt en

worden onderwijsactiviteiten ingezet die moeten leiden tot het beoogde leerdoel. Hierbij wordt gericht ingezet op succeservaringen. Leerdoelen worden vanuit hoge positieve verwachtingen van alle leerlingen geformuleerd en zetten in op succeservaringen. 

Video formatief handelen

Bekijk de video a.d.h.v. de volgende vragen:

1. Welke stappen herken je uit het model van Formatief handelen?
2. Wat vind je sterk aan deze uitvoering?
3. Hoe kun je deze sterke elementen meenemen in jouw eigen lespraktijk?

0

Video formatief handelen

Beantwoord zelfstandig de vragen. 

1. Welke stappen herken je uit het model van Formatief handelen?
2. Wat vind je sterk aan deze uitvoering?
3. Hoe kun je deze sterke elementen meenemen in jouw eigen lespraktijk?

Differentiëren

Heeft de docent in de video gedifferentieerd?

Wat is differentiëren?

Differentiëren is de onderwijskundige oplossing voor het omgaan met verschillen in het onderwijs (Bosker, 2005)

• Convergent » klassikaal curriculum en gezamenlijke doelen
• Divergent » individuele leerroute en doelen

Differentiëren volgens de inspectie

Afstemming (differentiëren):<div>De wijze waarop de les ertoe bijdraagt dat <span style="text-decoration-line: underline">alle leerlingen</span>, ondanks hun verschillen, <span style="font-weight: bold">profiteren </span>van de les. De afstemming is beter als de docent de <span style="font-weight: bold">verschillen </span>kent en hier rekening mee houdt. Bij een goede afstemming tijdens de les <span style="font-weight: bold">controleert </span>de docent of alle leerlingen de lesstof begrepen hebben. Op basis hiervan kan de docent de <span style="font-weight: bold">les </span><span style="font-weight: bold">aanpassen </span>op wat de leerlingen nodig hebben.</div>

Redenen om te differentiëren

Niet cognitief

» Om aan te sluiten bij de achtergrond, interesses en (leer)voorkeuren van de leerling

Cognitief

» Om aan te sluiten bij de ontwikkeling en vorige leerprestaties van de leerling

Overtuiging van de docent

 

• Hoge verwachting
  » Docentgedrag gericht op groei
  
  
• Recht doen aan verschillen
  » Gezamenlijke doelen behalen
  

Waar zit diffentiëren in het model?

Vormen van differentiatie

• Verlengde instructie
  » andere voorbeelden bespreken
• Basisopdrachten of verdiepingsopdrachten bieden
• Zelf een keuze bieden (in bijvoorbeeld vorm van opdrachten)
• Meer of minder tijd bieden
• Zelfde opdracht met meer of minder hulp bieden
  » hulp van docent of bijvoorbeeld hulpmiddelen/boeken

Hoe heeft de docent in de video gedifferentieerd?

DO'S

• Verzamel benodigde informatie per leerdoel
• ALLE leerlingen behalen hetzelfde leerdoel
• De weg naar het einddoel kan verschillen
• Verschillende vormen van ondersteuning
• Controleer of de differentiatie succesvol is (stap 5)

DONT'S

• Vaste niveaugroepen
• Leerlingen (beginners) delen zichzelf in
• Leerroutes sluiten niet aan op het leerdoel
• Diffentiëren om het diffentiëren
• Divergent differentiëren dat kansenongelijkheid in de hand werkt

Do's en Don'ts 

Gouden regels bij differentiëren

1. Zet differentiëren gefocust in richting hetzelfde doel.
2. Differentieer zoveel mogelijk op basis van opgehaalde informatie.
3. Maak een kosten-baten afweging: is differentiëren nu de juiste aanpak?
4. Kies voor een haalbare vorm.
5. Maak duidelijk aan de leerlingen waarom je kiest voor differentiëren.

Verwerkingsopdracht

Jullie hebben een verwerkingsopdracht gemaakt en ingeleverd.

Hier gaan we zo mee aan de slag. 

Dank aan: ALoys, Nanne, Dogan, Mayya, Diego

Rolaida, Jul-Ann, Koen

Feedback door de docent

Differentiatie m.b.t. de verwerkingsopdracht

1. Heb je de verwerkingsopdracht niet gemaakt?
   » Ga dan nu aan de slag met een ontwerp, met daarin de focus
   op differentiatie. 
   
   
2. Heb je de verwerkingsopdracht meegenomen maar niet ingeleverd?
   » Presenteer je opdracht aan een collega a.d.h.v. de spinner en de poster.
   
   
3. Heb je de verwerkingsopdracht op tijd ingeleverd?
   » Je ontvangt een verwerkingsopdracht van een collega uit de andere groep. Bespreek deze a.d.h.v. de spinner en de poster. 

Reflectie op de verwerkingsopdracht

Je ontvangt de verwerkingsopdracht van een collega.

Bespreek deze opdracht a.d.h.v. criteria in de Spinner.

Feedback aan elkaar

15 minuten pauze

'Geheugen is wat overblijft na denkwerk.'

- Daniel Willingham

Geugen is wat overblijft na denkwerk, oftewel: Leerlingen onthouden datgene waar ze over hebben nagedacht.

Laat alle leerlingen nadenken

1. Zet differentiëren gefocust in richting hetzelfde doel.
2. Differentieer zoveel mogelijk op basis van opgehaalde informatie.
3. Maak een kosten-baten afweging: is differentiëren nu de juiste aanpak?
4. Kies voor een haalbare vorm.
5. Maak duidelijk aan de leerlingen waarom je kiest voor differentiëren.

Maar hoe en waarover?

Denkreeks

Eerder hebben jullie geoefend met het opstellen van een Diagnostische vraag. 

Vandaag behandelen we de 'Denkreeks', een manier om het denken van leerlingen zichtbaar te maken en om hier direct sturing aan te geven.

Denkreeks

Door middel van een serie opdrachten wordt het denken van leerlingen in de gewenste richting gebracht. 

Wat levert het op?

Denkreeksen stellen docenten in staat om op een 

efficiënte- en effectieve manier 

misvattingen en denkfouten op te lossen.

Hoe het allemaal begon

Lesvoorbeeld

Leerdoel: leerlingen kunnen variabelen isoleren.

Hoe het allemaal begon

Lesvoorbeeld

Leerdoel: leerlingen kunnen variabelen isoleren.

Maar... Wanneer is een variabele geïsoleerd?

Hoe het allemaal begon

Lesvoorbeeld

Leerdoel: leerlingen kunnen variabelen isoleren.

Maar... Wanneer is een variabele geïsoleerd?

Definitie:

'Een impliciet verband tussen twee of meer variabelen herschrijven in een vorm waarbij één van de variabelen, zeg a, in zijn eentje aan een kant van een vergelijking staat.'

Hoe het allemaal begon

Lesvoorbeeld

Leerdoel: leerlingen kunnen variabelen isoleren.

Maar... Wanneer is een variabele geïsoleerd?

Definitie:

'Een impliciet verband tussen twee of meer variabelen herschrijven in een vorm waarbij één van de variabelen, zeg a, in zijn eentje aan een kant van een vergelijking staat.'

Hoe het allemaal begon

Lesvoorbeeld

Leerdoel: leerlingen kunnen variabelen isoleren.

Definitie? » Voorbeelden!

Maar... Wanneer is een variabele geïsoleerd?

Hoe het allemaal begon

Lesvoorbeeld

Leerdoel: leerlingen kunnen variabelen isoleren.

Is variabele a geïsoleerd?

Maar... Wanneer is een variabele geïsoleerd?

Leerlingen stemmen:

Duim omhoog = JA

Duim omlaag = NEE

Hoe het allemaal begon

Lesvoorbeeld

Leerdoel: leerlingen kunnen variabelen isoleren.

Is variabele a geïsoleerd?

a = b + 3

Maar... Wanneer is een variabele geïsoleerd?

Leerlingen stemmen:

Duim omhoog = JA

Duim omlaag = NEE

Hoe het allemaal begon

Lesvoorbeeld

Leerdoel: leerlingen kunnen variabelen isoleren.

Is variabele a geïsoleerd?

a = b + 3     JA

Maar... Wanneer is een variabele geïsoleerd?

Leerlingen stemmen:

Duim omhoog = JA

Duim omlaag = NEE

Hoe het allemaal begon

Lesvoorbeeld

Leerdoel: leerlingen kunnen variabelen isoleren.

Is variabele a geïsoleerd?

b = 2a

Maar... Wanneer is een variabele geïsoleerd?

Leerlingen stemmen:

Duim omhoog = JA

Duim omlaag = NEE

Hoe het allemaal begon

Lesvoorbeeld

Leerdoel: leerlingen kunnen variabelen isoleren.

Is variabele a geïsoleerd?

b = 2a         NEE

Maar... Wanneer is een variabele geïsoleerd?

Leerlingen stemmen:

Duim omhoog = JA

Duim omlaag = NEE

Sterke elementen

1. Denkwerk krijgt meteen een landingsplek
2. Activeren met feedback
3. Didactiek van ambitieuze verwachtingen 

1. Denkwerk krijgt meteen een landingsplek
   Alleen nadenken is niet genoeg. Het denkwerk moet ook zichtbaar worden en zich ergens in uiten waardoor het beter beklijft. Door te stemmen over een tweede voorbeeld, is dit mogelijk.
2. Activeren met feedback
   Leerlingen moeten een keuze maken en krijgen daarna de kans om het beter te doen. 
3. Didactiek van ambitieuze verwachtingen 
   De docent geeft les vanuit de overtuiging dat iedere leerling iets op een bepaald niveau moet kunnen. Doordat het leren zichtbaar is, ziet de docent of de verwachting haalbaar is.

Twee problemen

1. Voorbeelden verdwijnen, dus is het voor leerlingen moeilijk om de samenhang  tussen vragen te zien.
2. Te grote variatie tussen de voorbeelden

1. Voorbeelden verdwijnen
   Leerlingen zijn bij de tweede formule waarschijnlijk al vergeten hoe de eerste formule eruit zag. Dit maakt het moeilijk om de formules te vergelijken (kwaliteitsbesef). Het is daarom zinvoller om voorgaande vragen en antwoorden in beeld te houden.
2. Te grote variatie tussen de voorbeelden
   Tussen de twee voorbeelden is zoveel veranderd dat het voor leerlingen moeilijk is om te zien welke wijziging ervoor heeft gezorgd dat de variabele in het 2e voorbeeld niet meer geïsoleerd is.

Hoe kan dit beter?

Hoe kan dit beter?

Hoe kan dit beter?

Hoe kan dit beter?

Hoe kan dit beter?

Hoe kan dit beter?

Hoe kan dit beter?

Hoe kan dit beter?

Hoe kan dit beter?

Hoe kan dit beter?

Hoe kan dit beter?

Hoe kan dit beter?

Hoe kan dit beter?

Hoe kan dit beter?

Hoe kan dit beter?

Hoe kan dit beter?

Hoe kan dit beter?

Hoe kan dit beter?

Hoe kan dit beter?

Variatietheorie

Variatietheorie gaat ervan uit dat het leren van iets gaat over het zien of ervaren van kenmerkende aspecten ervan.

Om deze te kunnen onderscheiden, en om erop te kunnen focussen, moet je variatie ervaren zodat je weet wat het wél is en wat het niet is.

Ference Marton, 2011

Je zag in het voorbeeld dat er steeds heel veel zaken hetzelfde bleven maar dat er één aspect varieerde.
Dit is dan het aspect waar het denken van de leerling richting krijgt. 

Variatietheorie

Door minimaal te variëren tussen en opdrachten kun je de aandacht richten op de aspecten die wat jou betreft belangrijk zijn.

Je zag in het voorbeeld dat er steeds heel veel zaken hetzelfde bleven maar dat er één aspect varieerde.
Dit is dan het aspect waar het denken van de leerling richting krijgt. 

Aan de slag!

Bekijk de verschillende voorbeelden van Denkreeksen in de Padlet. Kies er één die je aanspreekt en bestudeer deze.

Zorg ervoor dat je kunt uitleggen hoe de denkreeks werkt.

Uitwisselen

Zoek iemand die een andere Denkreeks heeft gekozen dan jij.

Leg elkaar de denkreeks uit.

Besteed hierbij aandacht aan onderstaande ontwerpstappen:

• Op welke manier wordt het leren zichtbaar gemaakt?
• Wordt er minimaal gevarieerd en zijn de stappen dus niet te groot

Eventueel: Is er een passende vervolgopdracht?

Denkreeks Nederlands

Wat is de langste zijde?

Overleg

Hoe zou je bij deze opdracht een denkreeks kunnen maken?

Wat is de langste zijde?

Wat is de langste zijde?

Wat is de langste zijde?

Wat is de langste zijde?

Wat is de langste zijde?

Wat is de langste zijde?

Wat is de langste zijde?

Wat is de langste zijde?

Wat is de langste zijde?

Wat is de langste zijde?

Wat is de langste zijde?

Wat is de langste zijde?

Wat is de langste zijde?

Wat is de langste zijde?

Wat is de langste zijde?

Denkreeks wiskunde

Wat is de langste zijde?

Overleg

Welke denkwijze hanteert de docent voor deze denkreeks?

    Wat is de langste zijde?

    Wat is de langste zijde?

    Wat is de langste zijde?

Belangrijk: focus!

• Heb een duidelijke focus:
  » Wat moet elke leerling succesvol kunnen volbrengen?
  
  
• Welke potentiële problemen of misvattingen zijn er?
  » Verwerk die in je denkreeks!
  
  
• Breng intelligente variatie aan
  » Zorg dat je het denken van de leerling richt op de juiste zaken 

Aan de slag!

Ontwerp een denkreeks voor jouw vak aan de hand van de volgende ontwerpstappen:

1. Bepaal de gewenste eindprestatie
2. Noteer welke misvattingen en denkfouten je verwacht
3. Bepaal de meest ideale vorm
4. Begin met een eenvoudig voorbeeld/eenvoudige opdracht
5. Varieer minimaal

Gebruik de handout bij het ontwerpen van jouw denkreeks. 

Verwerking

Bedankt voor jullie aandacht!

Stuur jouw denkreeks via de mail 

voor 17 mei.

We zien elkaar weer op dinsdag 21 mei.