H7.2, 6.4, 2.5

• New lesson editor
• Maatschappijwetenschappen
• Middelbare school
• havo, vwo
• Leerjaar 5

Invloed op besluitvorming en globalisering

Pagina 113

Leerdoelen paragraaf 3

• Nieuwsactualiteit

• Leerdoelen

• uitleg

• Pauze

• uitleg

• opdrachten maken

• filmpje Progaganda

www.maatschappij-wetenschappen.nl

Nieuwsquiz

Schooljaar 2026-2027

Week 38

DEZE WEEK . . .

Sabotage op

het spoor

Het nieuwe Formule 1-circuit in Madrid, de Madring, wordt volgend jaar waarschijnlijk aangepast.

Waarom wil de organisatie het circuit veranderen?

Vraag 1

A

Omdat er te weinig plek was voor publiek langs de baan

B

Omdat het circuit te kort was voor een volledige race

C

Omdat inhalen bijna onmogelijk was en de race een optocht werd

D

Omdat de bochten volgens de coureurs te gevaarlijk waren

Een Nederlandse toeristenbus raakte waarschijnlijk van de weg en kantelde; daarbij kwamen vijf mensen om en raakten tientallen mensen gewond.

In welk land gebeurde dit ongeluk?

Vraag 2

A

Oostenrijk

B

Duitsland

C

Zwitserland  

D

Frankrijk

De familie van de in april overleden influencer Jade Kops, die op sociale media veel over haar ziekte deelde, krijgt dreigende berichten.

Waarom worden de nabestaanden volgens haar vader lastiggevallen?

Vraag 3

A

Omdat volgers de accounts van Jade willen overnemen

B

Omdat volgers geld van de familie eisen

C

Omdat volgers het niet eens zijn met haar behandeling

D

Omdat volgers niet accepteren dat de familie geen contact wil

De Franse voetballer Kylian Mbappé heeft voor het eerst gereageerd op de vele memes die tijdens het WK over hem werden gemaakt.

Waarmee werd hij in die memes vergeleken?

Vraag 4

A

Met een koning

B

Met Trump

C

Met een clown

D

Met een dictator

Rond de 25ste herdenking van de aanslagen van 11 september 2001 maakte de Amerikaanse inlichtingendienst CIA topgeheime documenten openbaar.

Wat voor documenten zijn dat?

Vraag 5

A

Privébrieven van Osama bin Laden aan zijn familie

B

Verhoorverslagen van gevangenen op Guantánamo Bay

C

Rapporten van de Amerikaanse brandweer over de Twin Towers

D

Dagelijkse geheime briefings voor de Amerikaanse president

Het bestuur van de Amerikaanse stad Nashville hebben unaniem besloten de internationale luchthaven te vernoem

en naar een overleden zangeres. Naar wie wordt het vliegveld vernoemd?

Vraag 6

A

Dolly Parton

B

Tina Turner

C

Aretha Franklin

D

Whitney Houston

Hoewel het niet mag, wordt er regelmatig as van overledenen uitgestrooid.
Op welke plek gebeurt dit illegaal?

Vraag 7

A

Op het veld van de Johan Cruijff Arena

B

In Droomvlucht in de Efteling

C

Op de Dam in Amsterdam

D

Uit een vliegtuig

RTL komt dit jaar met een eigen dagelijks programma over Sinterklaas en zijn Pieten, dat concurreert met het Sinterklaasjournaal van de NTR.

Hoe heet het nieuwe programma van RTL?

Vraag 8

A

Pakjesjournaal

B

Pietentijd

C

Sintnieuws

D

De Pietenshow

Schaatsster Jutta Leerdam maakte op haar YouTube-kanaal een besluit over haar loopbaan bekend.

Wat heeft zij besloten?

Vraag 9

A

Ze slaat het komende schaatsseizoen over

B

Ze stopt definitief met topsport

C

Ze stapt over naar het langebaanteam van een ander land

D

Ze komt alleen nog uit op de marathon

Prins Harry en zijn vrouw Meghan hebben hun kinderen Archie en Lilibet kort na de start van het schooljaar van school gehaald.

Wat is volgens de reden voor die overstap?

Vraag 10

A

Veiligheidsoverwegingen rond de kinderen

B

Slechte schoolresultaten van de kinderen

C

De hoge kosten van het schoolgeld

D

Een verhuizing naar Groot-Brittannië

Ik kan aan het einde van de les...

• Uitleggen wat democratisering is en beschrijven hoe dit heeft geleid tot veranderingen in machts- en gezagsverhoudingen.

• Uitleggen hoe verschillende actoren (politieke partijen, pressiegroepen en media) politieke besluitvorming proberen te beïnvloeden.

• Beschrijven wat globalisering is en uitleggen hoe globalisering de invloed van media heeft vergroot.

• De vier mediahypothesen toepassen om te verklaren hoe media invloed hebben op beeldvorming, socialisatie en politieke meningsvorming.

www.maatschappij-wetenschappen.nl

Democratisering (1960-1980)

Het proces van de verandering van de machts- en gezagsverhoudingen door een grotere inspraak en medezeggenschap van degenen met minder macht.

2. Politieke grondrechten,

zoals kiesrecht en het recht om een politieke partij op te richten.

1. Klassieke vrijheidsrechten, zoals de vrijheid van meningsuiting.

3. Sociale grondrechten, zoals de zorg voor woning, werk, zorg en onderwijs voor iedereen.

Deel 1 van het fragment over de demonstratie van Black Lives Matter in coronatijd.

Over wat voor soort recht heeft Femke Halsema het in dit fragment?

1

Klassiek vrijheidsrecht

2

Politiek grondrecht

3

Sociaal grondrecht

Over wat voor soort recht heeft Femke Halsema het in dit fragment?

Antwoord: Halsema sprak over de vrijheid van demonstratie/betoging (Artikel 9, lid 2 van de Grondwet). Net zoals de vrijheid van meningsuiting behoort de vrijheid van demonstratie tot het klassiek vrijheidsrecht. 

Democratisering buiten politiek

1. Onderhandelingshuishouding

1. Kleinere machtsafstand tussen ouders

2. Meer inspraak voor kinderen

3. Grotere invloed van peergroup, onderwijs en media

Omgevingsfactoren

• Demografisch

• Ecologisch

• Cultureel

• Economisch

• Technologisch

• Sociaal

Stel de overheid beslist in de toekomst om Eid al-Fitr (het Suikerfeest) te benoemen tot officiële feestdag. Door welke omgevingsfactor is dit besluit vooral beïnvloed?

Stel de overheid beslist in de toekomst om Eid al-Fitr (het Suikerfeest) te benoemen tot officiële feestdag. Door welke omgevingsfactor is dit besluit vooral beïnvloed? 

A

Demografische omgevingsfactoren

B

Culturele omgevingsfactoren

C

Economische omgevingsfactoren

D

Sociale omgevingsfactoren

Stel door een toename in de jaarlijkse sneeuwval, waarbij veel treinverkeer uitvalt, besluit de overheid dat meer treinwissels moeten worden voorzien van een verwarmingsinstallatie. Door welke omgevingsfactor is dit besluit vooral beïnvloed?

Stel door een toename in de jaarlijkse sneeuwval, waarbij veel treinverkeer uitvalt, besluit de overheid dat meer treinwissels moeten worden voorzien van een verwarmingsinstallatie. Door welke omgevingsfactor is dit besluit vooral beïnvloed? 

A

Sociale omgevingsfactoren

B

Economische omgevingsfactoren

C

Technologische omgevingsfactoren

D

Ecologische omgevingsfactoren

Wie probeert politieke besluiten te beïnvloeden?

Politieke partij

• Kandidaten bij verkiezingen

• Gericht op het inrichten van de gehele samenleving

• Moet vaak compromissen sluiten

Pressiegroep

• Geen kandidaten bij verkiezingen

• Gericht op een enkel specifiek terrein in de samenleving

• Hoeft bijna nooit compromissen te sluiten

Massa-media

• Functies: informeren, verbinden en vermaken.

• Media zijn steeds commerciëler geworden.

• Mediahypes komen vaker voor.

• Politici gebruiken steeds vaker media om hun imago te beïnvloeden.

Voeg hier je vraag toe

De laatste tijd hebben ook politici TikTok ontdekt. Wat vind jij daarvan?

A

Het hangt af van hoe eerlijk en inhoudelijk de video's zijn.

B

Het maakt de kans groter dat ik iets van politiek meekrijg.

C

Niet goed, politiek hoort niet thuis op sociale media.

D

TikTok kan juist helpen om politieke onderwerpen beter te begrijpen.

Het democratiseringsproces heeft geleid tot drie soorten grondrechten. Welke hoort er niet bij?

Het democratiseringsproces heeft geleid tot drie soorten grondrechten.

Welke hoort er niet bij?

A

Klassieke vrijheidsrechten

B

Mensenrechten

C

Politieke rechten

D

Sociale rechten

Pagina 50

Pauze

Korte pauze van 7 minuten

Naar de wc? vraag even

Verder blijf je in het lokaal

www.maatschappij-wetenschappen.nl

7

m

00

s

+30 s

Waarom hebben media tegenwoordig meer invloed dan vroeger?

A

Mensen lezen meer boeken

B

Er zijn minder nieuwsbronnen

C

Informatie verspreidt zich wereldwijd veel sneller

D

Politici mogen meer zeggen

Globalisering

Globalisering is het proces van uitbreiding en intensivering van contacten en afhankelijkheden over zeer grote afstand en over landsgrenzen heen.

Hypotheses

Deze hypotheses helpen verklaren hoe media invloed uitoefenen op socialisatie, beeldvorming en politieke meningsvorming. In een democratische en geglobaliseerde samenleving spelen media namelijk een steeds grotere rol.

Ben jij een hyperglobalist of een andersglobalist? Verzin voor beide kampen een argument.

Ben jij een hyperglobalist of een andersglobalist? Verzin voor beide kampen een argument.

Ben je het meer eens met de hyperglobalisten of de andersglobalisten?

1

Hyperglobalisten

2

Andersglobalisten

Ben je het meer eens met de hyperglobalisten of de andersglobalisten?

Verwerkingsopdrachten

www.maatschappij-wetenschappen.nl

Wat:

gaat aan de slag met opdrachten

HAVO: opdracht 8 + opdracht 9 blz 44 en 45

Klaar: opdracht tekstverkenner blz 25 + opdr 16 blz 26

VWO: opdracht 21 en 22 blz 42 en 23.1 t/m 3 blz 43

Klaar: opdracht 24 blz 44

Op welke manier:

Eerste 10 minuten in stilte individueel, ook niet fluisteren, na de 10 minuten mag je overleggen

Klaar: lezen volgende paragraaf

Tijd: 20 minuten

Hulp: Pas na 10 minuten (eerst klasgenoot, daarna docent)