§ 6.3 Temperatuur

• Natuurkunde / Scheikunde
• Middelbare school
• vmbo b
• Leerjaar 3,4

§ 6.1 Energie-omzetting

§ 6.2 Elektrische energie opwekken

§ 6.3 Temperatuur

§ 6.4 Temperatuur en moleculen

§ 6.5 Warmtetransport

§ 6.6 Isolatie

Lesprogramma

1. Leerdoelen par 6.3 
2. Instructie (uitleg)
3. Afsluiting 
4. Huiswerk (controle)

Hoe weet je of het buiten koud of warm is?

Ik voel het

Met een thermometer

Ik kijk op mijn telefoon

§ 6.3 Temperatuur 

Leerdoelen:

6.3.1 Je kunt de onderdelen van een vloeistofthermometer benoemen.

6.3.2 Je kunt beschrijven hoe je een thermometer met een Celsiusschaal ijkt.

6.3.3 Je kunt de werking van drie verschillende soorten thermometers beschrijven.

6.3.4 je kunt beschrijven wat het absolute nulpunt en de kelvinschaal zijn

6.3.5 je kunt de temperatuur omrekenen van graden Celsius naar Kelvin en van Kelvin naar graden Celsius

Waarvoor gebruik je dit?

1. Temperatuur meten
2. Gewicht meten
3. Tijd meten

Hoe werkt een digitale thermometer?

1. Met vloeistof die uitzet
2. Met een sensor voor weerstand
3. Met warmtestraling

Vloeistofthermometer

Vloeistof (alcohol) zet uit of krimpt door temperatuurverandering.

Digitale thermometer

Een sensor meet elektrische weerstand die verandert met temperatuur.

Infraroodthermometer

Meet warmtestraling van een oppervlak zonder contact.

Gebruikt in Ovens

Meetmethode: Bimetaal

Bimetaalthermometer

Warm

Wanneer een bimetaal warm word zet de strip messing sterker uit dan de strip staal. Hierdoor trekt het bimetaal krom. De messing die het meest uitzet heet een buitenbocht. 

Koud

Wanneer het bimetaal koud wordt zal een van de metalen meer krimpen dan de ander. de messing krimpt en trekt daarmee het staal naar zich toe. Nu is het staal de buitenbocht geworden.

Demo

Ik laat een alcoholthermometer in ijswater (0°C) en warm water (40°C) zakken.

Wat gebeurt met de vloeistof in de thermometer in warm water?

Stijgt

Daalt

Blijft hetzelfde

Thermometer ijken

IJken = de schaalverdeling (juist) aanbrengen. 

Bij een vloeistofthermometer gebruiken ze twee punten:

Smeltend ijs = 0 graden Celsius

Kokend water = 100 graden Celsius 

Kelvin

andere eenheid voor temperatuur

  

getallen zijn anders

allerlaagste temperatuur is 0 K = absolute nulpunt

Kelvin

omrekenen

Aan de slag!

Maak van paragraaf 6.3

Opdrachten 1 t/m 13

rood = Iedereen is stil

oranje = Iedereen is stil, docent beantwoord wel vragen

groen = Je mag zachtjes overleggen met je buurman/buurvrouw

Vandaag hebben we geleerd:

6.3.1: De onderdelen van een vloeistofthermometer zijn het reservoir, de stijgbuis en de schaalverdeling.

6.3.2: Een thermometer ijken doe je door 0°C te markeren in ijswater, 100°C in kokend water, en de schaal te verdelen.

6.3.3: Drie thermometers werken zo:

Vloeistofthermometer: vloeistof zet uit of krimpt.

Bimetaalthermometer: twee metalen strips buigen door ongelijke uitzetting.

Infraroodthermometer: meet warmtestraling zonder contact.