Les 7

• Economie
• Middelbare school
• havo, vwo
• Leerjaar 2

Lisa	Sophie
Stijn	Noud
Evi	Roxanne

Mila	Daphne	Fenne
Kasper	Fer	Davey
Marijn	Sara	Valentina

Yenthe	Jackie
Julian	Boris
Daria	Shanna

        bord

Ik loop langs om het huiswerk te controleren 1 t/m 6

van procenten

STARTOPDRACHT

2026	2025	stijging/daling in %
€ 1,96	€ 2,48
€ 239,74	€ 192,84
€ 1.934,-	€ 748,26

m2c

Startopdracht

Wat?	Startopdracht noteer in je schrift
Hoe?	Zelfstandig in stilte .
Hulp?	kijk in je boek of
Tijd?	ongeveer 8 minuten
Klaar?	Keuze 1: Ik maak 1.6 door

ik loop langs om het huiswerk te controleren

STARTOPDRACHT

2026	2025	stijging/daling in %
€ 1,96	€ 2,48
€ 239,74	€ 192,84
€ 1.934,-	€ 748,26

Planning deze economie les

1	Startopdracht PROCENTEN
2	Nakijken startopdracht
3	Extra opdracht
4	Nakijken huiswerk
5	Oefentoets LessonUp of stencil
6	starten met het te maken huiswerk

   STARTOPDRACHT

2026	2025	stijging/daling in %
€ 1,96	€ 2,48	(1,96-2,48)/2,48 x100 = -21%
€ 239,74	€ 192,84	(239,74-192,84)/192,84 x100 = 24,3%
€ 1.934,-	€ 748,26	(1934-748,26)/748,26 x100 = 158,5%

Geld en economie

Pak je boek en je schrift, doe ze open. Ik controleer het gemaakte werk

2^e klas

Telefoons in de telefoontas, kauwgom in de prullebak

• 
  
• ik herhaal procenten
• we kijken het huiswerk na
• je gaat zelfstandig aan extra oefenopdrachten werken
• volgende les SO procenten

Deze les

Stel dat je € 10,- zakgeld krijgt 

• Wat krijg je dan volgend jaar aan zakgeld?

en je spreekt af dat je elk jaar 10% meer zakgeld gaat krijgen

Stel dat je € 10,- zakgeld krijgt (100%)

Wat krijg je dan volgend jaar aan zakgeld? (110%)

10% van 10 is € 1,-

Volgend jaar krijg je dus € 11,- zakgeld.

• Wat krijg je het jaar erop aan zakgeld?

en je spreekt af dat je elk jaar 10% meer zakgeld gaat krijgen

Stel dat je € 10,- zakgeld krijgt 

Volgend jaar krijg je dus € 11,- zakgeld.

Wat krijg je het jaar erop aan zakgeld? 

• krijg je er weer € 1,- bij?
• of krijg je 10% van € 11,- erbij?

en je spreekt af dat je elk jaar 10% meer zakgeld gaat krijgen

Stel dat je € 10,- zakgeld krijgt 

Volgend jaar krijg je dus € 11,- zakgeld. (100%)

Wat krijg je het jaar erop aan zakgeld? (110%)

je krijgt er 10% van € 11,- bij

10% van 11 = € 1,10

Het jaar erop krijg je dus € 12,10 zakgeld.

en je spreekt af dat je elk jaar 10% meer zakgeld gaat krijgen

Stel dat je nu € 10,- zakgeld krijgt 

• Wat kreeg je dan vorig jaar aan zakgeld?
• Kreeg je toen 90% van € 10,-?
• Of werkt dit toch anders?

en je hebt afgesproken dat je elk jaar 10% meer zakgeld krijgt

Stel dat je nu € 10,- zakgeld krijgt 

Wat kreeg je dan vorig jaar aan zakgeld?
Dit werkt anders.....

De € 10,- die je nu krijgt is inclusief de 10% stijging.

De € 10,- is dus 110%

Om het zakgeld van vorig jaar (100%) te berekenen

doe je 10/110 x 100 = € 9,09

en je hebt afgesproken dat je elk jaar 10% meer zakgeld krijgt

Geld en economie

Gevraagd: hoeveel procent is 650 van 1200?

verhoudingstabel                                 formule                 

                                                                                              

Het antwoord is:  54,2%  van de leerlingen volgen het vmbo.

2^e klas

Opdracht 1

%	100	1	54,2
ll	1200	12	650

​1200​​650​​X100

Geld en economie

Gevraagd: van € 0,55 gestegen naar € 0,65 is een verandering in procenten van?

verhoudingstabel                              formule                

                                                                                             

Het antwoord is met  18,2% is de prijs van een blikje gestegen.

2^e klas

Opdracht 2

%	100	1	118,2
€	0,55	0,0055	0,65

​0,55​​0,65−0,55​​X100

Geld en economie

Gevraagd: van € 45.000,- gedaald naar € 42.000 is een verandering in procenten van?

verhoudingstabel                              formule                

                                                                                             

Het antwoord is met 6,7% is de prijs van de luxe auto gedaald.

2^e klas

Opdracht 3

%	100	1	93,3
€	45.000	450	42.000

​45000​​42000−45000​​X100

Geld en economie

Bevolking is 2.000.000 personen, dit is met 0,8% gestegen.

• De bevolking van 2.000.000 is dus 100,8%

verhoudingstabel                                    formule                 

                                                                                           

Het antwoord is de bevolking was vorig jaar 1.984.127 personen.

2^e klas

Opdracht 4a

%	100,8	1	100
bev	2.000.000	19.841,3	1.984.127

​100,8​​2000000​​X100

Geld en economie

Bevolking is 2.000.000 personen, de groei is 0,8% per jaar.

• Na 1 jaar is de bevolking gegroeid naar 

verhoudingstabel                                    formule                 

                                                                                           

De bevolking is na 1 jaar gegroeid tot 2.016.000 personen.

2^e klas

Opdracht 4b

%	100	1	100,8
bev	2.000.000	20.000	2.016.000

​100​​2000000​​X100,8

Geld en economie

Bevolking na 1 jaar 2.016.000 personen, de groei is weer 0,8% 

• Na 2 jaar is de bevolking gegroeid naar 

verhoudingstabel                                    formule                 

                                                                                           

De bevolking is na 2 jaar gegroeid tot 2.032.128 personen.

2^e klas

Opdracht 4b

verolg

%	100	1	100,8
bev	2.016.000	20.160	2.032.128

​100​​2016000​​X100,8

Geld en economie

Gevraagd: van 1.040 gestegen naar 1.200 leerlingen is een verandering in procenten van?

verhoudingstabel                              formule                

                                                                                             

Het antwoord is met 15,4% is het aantal leerlingen gestegen.

2^e klas

Opdracht 5

%	100	1	115,4
ll	1.040	10,4	1.200

​1040​​1200−1040​​X100

Geld en economie

24% is € 7,50

verhoudingstabel                       formule                 

                                                                                              

Het nationaal inkomen is € 31,25

2^e klas

Opdracht 6

%	24	1	100
€	7,50	0,3125	31,25

​24​​7,50​​X100

Huiswerk

Volgende les: rest van %

                          les daarna SO procenten

2^e klas

Je krijgt een opdrachtenvel waarop je mag schrijven. We gaan een deel straks ook nakijken

Geld en economie

Gevraagd: hoeveel procent is 120 van 200?

verhoudingstabel                                 formule                 

                                                                                              

Het antwoord is:  60%  van de verkopen is brood.

2^e klas

Opdracht 7

%	100	1	60
	200	2	120

​200​​120​​X100

Geld en economie

Gevraagd: hoeveel procent is 80 van 200?

verhoudingstabel                                 formule                 

                                                                                              

Het antwoord is: 40%  van de verkopen zijn bolletjes

2^e klas

Opdracht 7

%	100	1	40
	200	2	80

​200​​80​​X100

Geld en economie

Gevraagd: hoeveel % is AH € 64,32 duurder dan Jumbo € 58,-

verhoudingstabel                              formule                

                                                                                             

Het antwoord is AH        is 10,9% duurder 

2^e klas

Opdracht 8

%	100	1	110,9
€	58	0,58	64,32

​58​​64,32−58​​X100

Geld en economie

Totaal aan auto's: 4+3+5+5= 17 auto's

Volvo's                  = 23,5%

Peugots                  = 17,6%

Volkswagen en Suzuki's                  = 29,4%

2^e klas

Opdracht 9

​17​​4​​X100

​17​​3​​X100

​17​​5​​X100

23,5+17,6+29,4+29,4= 99,9%

Geld en economie

Gevraagd: hoeveel procent is 3200 van 6150?

verhoudingstabel                                 formule                 

                                                                                              

Het antwoord is: 48%  van de bevolking is dus 18 jaar of ouder.

2^e klas

Opdracht 10

%	100	1	52
inw	6150	61,5	3200

​6150​​3200​​X100

Geld en economie

Gevraagd: hoeveel procent is 75 van 120?

verhoudingstabel                                 formule                 

                                                                                              

Het antwoord is: 62,5%  van de hotelkamers is bezet

2^e klas

Opdracht 10

%	100	1	75
kamers	120	1,2	62,5

​120​​75​​X100

Geld en economie

Gevraagd: hoeveel % wint je tante 30% meer dan jij 20%

verhoudingstabel                              formule                

                                                                                             

Je tante wint dus 50% meer dan jij

2^e klas

Opdracht 8

%	100	1	150
	20	0,2	30

​20​​30−20​​X100

Geld en economie

Volgende les: 

                             SO procenten

2^e klas

Je krijgt een opdrachtenvel waarop je mag schrijven. We gaan een deel straks ook nakijken

Geld en economie

Les 7: Sparen en lenen

2^e klas

Sparen

<ul><li>het niet uitgeven van geld</li><li>sparen voor een doel of uit voorzorg</li><li>je krijgt rente over het spaargeld</li></ul>

Lenen

<ul><li>geld van een ander gebruiken</li><li>je moet het terugbetalen (aflossen)&nbsp;</li><li>je betaald (extra) rente over het geleende geld</li></ul>

Geld en economie

Rentebedrag hangt af:

• het bedrag wat je leent
• de looptijd 
• het rentepercentage

2^e klas

tijd dat je leent

Geld en economie

2^e klas

Geld en economie

Mischa heeft geen idee waar hij voor spaart: 

hij spaart uit voorzorg.

2^e klas

Opdracht 1

Geld en economie

a) Lenen is het geld van een ander gebruiken

b) Je moet het geld dat je leent terugbetalen. 

     Je noemt dat aflossen

c) Als je leent, kun je nu meer kopen, maar straks minder

2^e klas

Opdracht 2

Geld en economie

Als je geld leent bij een bank moet je meer terugbetalen dan alleen het geleende bedrag; ze betalen ook rente. Dit is een vergoeding voor de bank.

Mark betaald meer rente omdat het bedrag wat hij geleend heeft ook hoger is.

2^e klas

Opdracht 3

Geld en economie

a) de spaarrekening van de RABO heet Renteplus

b) De Aegon heeft een minimale inleg van € 5000,-

c) Bij de ABN mag je elke maand zoveel opnemen als je wilt

d) De ABN zal het laagste rentepercentage geven 

     

e) De AEGON zal het hoogste rentepercentage geven

2^e klas

Opdracht 4

(er is geen minimale inleg en alles is vrij opneembaar per maand)

(hoogste minimale inleg en laagste bedrag vrij opneembaar per maand)

Geld en economie

2^e klas

Opdracht 5

	korte looptijd lening	lange looptijd lening
voordelen	minder rente sneller terugbetaald	laag maandbedrag langer tijd om terug te betalen
nadelen	hoog maandbedrag korte tijd om terug te betalen	meer rente langzaam terugbetaald

Geld en economie

Aan rente betalen ze: 50+37,50+25+12,50 = € 125,-

2^e klas

Opdracht 6

	Lening	Rente	Aflossing	Totale lasten
1e jr	€ 1.000,-	€ 50,-	€ 250,-	€ 300,-
2e jr	€ 750,-	€ 37,50	€ 250,-	€ 287,50
3e jr	€ 500,-	€ 25,-	€ 250,-	€ 275,-
4e jr	€ 250,-	€ 12,50	€ 250,-	€ 262,50

Geld en economie

 Voor de televisie betaal je € 150,- + 10x€ 55 = € 700,-

Je betaalt bij koop op afbetaling meer omdat de verkoper langer op zijn geld moet wachten. Hij loopt een grotere kans dat er niet betaald wordt, en hij heeft renteverlies.

2^e klas

Opdracht 7

Geld en economie

a) Anja betaald € 65,- aan rente

b) Hoeveel % is € 65,- van de € 1.000,-?

      verhoudingstabel               formule         

                                                                                      

Het antwoord is 6,5%

2^e klas

Opdracht 8

%	100	1	6,5
€	1000	10	65

​1000​​650​​X100

Geld en economie

a) Gerda betaald € 320,- aan rente

b) Hoeveel % is € 320,- van de € 4.000,-?

      verhoudingstabel               formule         

                                                                                      

Het antwoord is 8%

2^e klas

Opdracht 9

%	100	1	8
€	4000	40	320

​4000​​320​​X100

Geld en economie

De Bank loopt bij het verstrekken van de lening aan mevrouw Kraam minder risico omdat: ze een vaste baan heeft met een  hoger maandinkomen. Meneer Staal heeft een bijstandsuitkering.

2^e klas

Opdracht 10