Waarden en normen

• LOB
• MBO
• Studiejaar 1

Doelen

• De student kan aan het einde van de les de begrippen normen en waarden in eigen woorden uitleggen.
• De student koppelt de waarden aan activiteiten in het leven.

Wat vind je van het gedrag van Janice?

Waarden

Een waarde is iets dat belangrijk is, iets van ‘waarde’. Iets dat je wenselijk vindt, iets wat je na wilt streven. 

Een waarde is meestal één enkel woord, bijvoorbeeld: eerlijkheid, hulpvaardigheid, vriendelijkheid enz.

Waarden kun je omschrijven als de idealen of overtuigingen van een groep mensen. Zaken die belangrijk worden gevonden en het nastreven waardig zijn. Vanuit waarden ontstaan gedragsregels (normen). Vandaar dat deze twee woorden zo vaak samen worden gebruikt.

Normen

Als je de waarde nastreeft dan gedraag je je op een bepaalde manier. Dat noemen we dan de norm, bijvoorbeeld: 

Waarde = eerlijkheid -> Norm = niet liegen

Waarde = hulpvaardigheid -> Norm = anderen helpen

Waarde = vriendelijkheid -> Norm = aardig zijn

Er kunnen meerdere normen (gedragsregels) worden toegeschreven aan een bepaalde waarde.  

Voorbeeld beleefdheid -> 

1 . Als iemand je helpt met iets, bedank je die persoon. 

2. Als er oudere mensen in de trein instappen sta je voor diegene op. Enzovoort

Wat zijn waarden?

1. Wat JIJ belangrijk vindt in het leven
2. Hetzelfde als normen
3. Regels die de wet bepaalt
4. Wat anderen belangrijk vinden

Waarden zijn cultuur- en persoonsafhankelijk 

Wat zijn normen?

1. Gezondheid en vriedschap
2. Ander woord voor waarden
3. Alles in de maatschappij
4. Handeling of gedrag vanuit waarden

Norm of waarde?
Behulpzaam zijn

1. Norm
2. Waarde

Norm of waarde?
Respect tonen

1. Norm
2. Waarde

Norm of waarde?
Iemand aankijken tijdens een gesprek.

1. Norm
2. Waarde

Norm: Als je zegt dat je iemand helpt, dan doe je dat ook. Welke waarde past hierbij?

1. Geduldig
2. Vriendelijk
3. Trouw

Norm: Als iemand je de weg vraagt, help je die persoon door het te uit te leggen.
Welke waarde?

1. Respect
2. Geduld
3. Trouw
4. Behulpzaamheid

Norm: Wanneer je ziet dat iemand geld laat vallen, zeg je dat tegen die persoon.

1. Eerlijkheid
2. Trouw
3. Respect
4. Gehoorzaamheid

Vrijheid

Gelijkwaardigheid

Veiligheid

Ik mag gaan en staan waar ik wil.

 Als je op een scooter rijdt, doe je een helm op.

Wat gij niet wilt dat u geschiedt, doe dat ook een ander niet

behulpzaamheid - betrouwbaarheid- bescheidenheid - betrokkenheid - dankbaarheid - discipline - eerlijkheid - respect - duidelijkheid - eenvoud - eigenheid - flexibiliteit- geduld - gehoorzaamheid - gelijkwaardigheid- humor - veiligheid - liefde - loyaliteit - onafhankelijkheid - originaliteit - openheid- optimisme - rationaliteit - rechtvaardigheid - toewijding - tolerantie - vertrouwen - zorgzaamheid verantwoordelijkheid - zelfstandigheid

Noem 5 waarden
die voor jou persoonlijk
belangrijk zijn

Bespreek waarom deze waarde belangrijk zijn voor de studenten en welke normen hieraan verbonden zijn. Wat nemen zij hiervan mee naar de praktijk? 

Koppeling met bezigheden

Normen en waarden bepalen ons referentiekader

• Hoe je kijkt naar iets;
• Hoe je over iets denkt;
• Hoe je je gedraagt on een bepaalde situatie.

Geef 1 voorbeeld van een waarde gekoppeld aan school.

Opdracht voor je portfolio

1. Noteer je top 5 waarden.

2. Beschrijf kort waarom deze waarden belangrijk zijn voor je. Hoe heb je je waarden gekregen?

3. Koppel iedere waarde aan iets uit je leven.

Wat heb je geleerd?

Lesdoelen:

De student kan aan het einde van de les de begrippen normen en waarden in eigen woorden uitleggen.

De student kan aan het einde van de les professionele eigenschappen bij zichzelf herkennen.

Beschrijf 1 tip en 1 top.