1. Wat is sociale psychologie?

• Gedragswetenschappen
• Secundair onderwijs
• Technisch secundair onderwijs

1. Wat is sociale psychologie?

7VJHO - Gedragswetenschappen

Mevrouw van Loon

2026-2027

Planning

korte herhaling

1. Wat is sociale psychologie?

Herhaling vorige les

Gedragswetenschappen =

wetenschap die het gedrag van de mens bestudeert

Waarom doet iemand zo?

Psychologie (semester 1) + pedagogiek (semester 2)

Herhaling vorige les

Psychologie:

• Onderdeel van gedragswetenschappen
• Bestudeert het individu
• Gedachten, gevoelens en gedrag
• Hoe denkt iemand? Wat voelt hij? Waarom reageert hij op een bepaalde manier?

Overzicht leerstof semester 1

Sociaal gedrag

1 Wat is sociale psychologie? 

2 Sociale rollen en sociale normen 

3 Sociale beïnvloeding en groepsdruk 

4 Groepsdynamica

5 Leiderschap

TikTok-video's laten zien

Definitie sociale psychologie

Psychologie = wetenschap van gedrag en mentale processen.

Sociale psychologie = hoe mensen elkaar beïnvloeden.

Voorbeeld: TikTok-trends, ...

3 componenten/elementen

Componenten

Definitie gedrag

Gedrag = het geheel van acties en reacties van een mens in relatie tot zijn omgeving.

prikkel -> verwerking -> reactie

Indelingen gedrag

uitwendig ↔ inwendig 

(bv. lachen vs. zenuwen voelen)

bewust ↔ onbewust 

(bv. huiswerk maken vs. reflex bij schrik)

aangeboren ↔ aangeleerd 

(bv. zuigreflex bij baby vs. leren autorijden)

Opdracht

Werk per 2

Bedenk bij elk type 1 voorbeeld

Sociaal gedrag

Sociaal gedrag = gedrag in relatie tot anderen.

Voorbeeld: wel/niet reageren op bericht van een vriend

Toepassing

Wat is hier sociaal gedrag? 

Welke invloed speelt mee (persoon of omgeving)?

Je kijkt televisie. Plots is er reclame voor een notensnack. Je had er nog nooit van gehoord, maar de reclame zelf blijft je bij, want ze was nogal ‘speciaal’. Zoveel kleuren, geluiden, blije gezichten! Twee dagen later sta je in de winkel. Je legt twee van die notensnacks in jouw winkelmandje.

Dieter, de broer van je vriendin, is 15 jaar. Het was altijd een rustige en zelfs verlegen jongen. Sinds kort is hij bevriend met drie oudere jongens. Die hebben volgens jou een slechte invloed op hem. Je denkt dat Dieter nu zelfs drugs neemt en alcohol drinkt, gewoon om bij dat clubje te horen.

Schrijf één ding op dat jij vandaag hebt geleerd.

1. Wat is sociale psychologie?

7VJHO - Gedragswetenschappen

Mevrouw van Loon

2025-2026

Planning

Gedrag (herhaling)

Persoonskenmerken

Omgevingskenmerken

Synthese

Wat weet je nog van vorige les?

Componenten

Persoonskenmerken

Persoonlijkheid = stabiele elementen die jouw gedachten, gevoelens en gedrag bepalen

Wat jou uniek maakt!

Bestaat uit 2 delen: temperament en karakter

1) Temperament

• Aangeboren patroon van reacties dat jouw gedrag bepaalt
  
• Van bij de geboorte aanwezig
  
• Blijft grotendeels onveranderd

Voorbeeld: extravert vs. introvert 

Voorbeeld temperament

Mario (19 jaar) geeft een saxofoonoptreden. Zijn familie en vrienden staan vol bewondering te kijken en te applaudisseren. Ze bewonderen vooral Mario’s doorzettingsvermogen en het enthousiasme waarmee hij elk lied neerzet, zelf in de extreem warme zaal. Zo kennen ze hem: Mario geeft nooit op en als hij iets moet doen, dan gaat hij er honderd procent voor. Zijn moeder vertelt na het saxofoonoptreden aan de familie en vrienden dat hij altijd al zo geweest is. Als kind was hij de vrolijkheid en het enthousiasme zelve. Hij kwam soms met de gekste ideeën, zoals leren duiken, en dan smeet hij zich volledig. Ook toen hij zijn been had gebroken en weken niet mocht stappen, nam hij het initiatief om op afstand les te volgen. Niets zou hem immers verhinderen lessen te volgen en zijn diploma te halen.

2) Karakter

• Zowel aangeboren (nature) als aangeleerde eigenschappen (nurture)
  
• Ontwikkelen in de loop van het leven
  
• Resultaat van sociale interacties, ervaringen en cultuur 
• Meer veranderbaar

Voorbeeld karakter

De ouders van Mohna (16 jaar) zijn heel trots op hun dochter. Ze vinden Mohna heel plichtsbewust en ze vinden dat ze veel verantwoordelijkheidszin heeft. Zo hebben ze Mohna geleerd dat alcohol drinken voor 23 jaar niet gezond is voor het brein. Mohna drinkt dan ook nooit alcohol op een fuif. De vrienden van Mohna vinden dan weer dat Mohna op een fuif saai en te ernstig is. Ze drinkt zelfs niet één biertje. Bovendien vinden ze dat Mohna dan betweterig wordt, want ze geeft haar vrienden telkens een preek over het feit dat alcohol niet goed is voor het jonge brein.

Doorzetter: Iemand die heeft geleerd om niet op te geven, bijvoorbeeld door ervaringen op school of sporttrainingen.

1. Temperament
2. Karakter

Fel en energiek: Een baby die snel huilt en intens reageert op prikkels, en later als kind altijd enthousiast en actief is.

1. Temperament
2. Karakter

Terughoudend: Een kind dat van jongs af aan afwachtend en voorzichtig is in nieuwe situaties en zich langzaam aanpast aan veranderingen.

1. Temperament
2. Karakter

Plichtsbewust: Iemand die in zijn jeugd geleerd heeft om verantwoordelijk te zijn en taken zorgvuldig uit te voeren.

1. Temperament
2. Karakter

Opdracht

Wie vindt zichzelf makkelijk/moeilijk beïnvloedbaar? 

Verdeel jezelf over de lengte van de klas 

makkelijk beïnvloedbaar

moeilijk beïnvloedbaar

0100

Omgevingskenmerken

Druk van sociale situaties (omgeving) soms zo sterk dat iemands persoonlijkheid er niet tegen opgewassen is

Groepsdruk: enkel slecht of ook goed?

Einde hoofdstuk

Vragen? Bedenkingen? Complimenten?

In welke mate heb je het gevoel dit deel te begrijpen?

😒🙁😐🙂😃

Exit ticket

Na deze les, 

wil ik...

stuk van de uitleg nog 1 keer horen (vul in op de volgende slide)

meer voorbeelden krijgen

meer oefeningen maken

de leerstof thuis nog even bekijken

overgaan naar nieuwe leerstof

nog meer te weten komen over de leerstof

nog iets anders (vul de vraag op de volgende slide in)

Stuk van de uitleg nog 1x horen, namelijk ...

Nog iets anders, namelijk ...

Toets... Wat nu??

Wat kan jou helpen?

• Lesdoelen
• Cursusmateriaal
• Oefeningen
• ... 

Lesdoelen

Bij elk hoofdstuk: "de leerling..."

Geef overzicht van wat/hoe je de leerstof moet kennen

Hoe te gebruiken? Twee opties:

• Kapstok voor jouw samenvatting/schema
• Checklist wanneer je klaar bent met studeren

Lesdoelen (1)

De leerling:

- Geeft de definitie van sociale psychologie.

- Somt de drie aspecten van sociale psychologie op (gedrag, persoonskenmerken, omgevingskenmerken).

- Somt de drie indelingen van gedrag op (uitwendig vs. inwendig, bewust vs. onbewust, aangeboren vs. aangeleerd).

- Geeft een voorbeeld van elke soort indeling van gedrag.

- Herkent in een gegeven voorbeeld over welke indeling van gedrag het gaat.

- Geeft de definitie van sociaal gedrag.

- Legt de onderlinge relatie tussen de drie aspecten uit (gedrag komt tot stand dankzij de continue interactie tussen verschillende persoonskenmerken en omgevingskenmerken).

- Somt de twee elementen van de persoonlijkheid op.

- Legt uit wat temperament inhoudt.

- Legt uit wat karakter inhoudt.

- Geeft minstens twee voorbeelden van temperament.

- Geeft minstens twee voorbeelden van karakter.

- Legt uit wat het verschil is tussen temperament en karakter.

- Herkent in een gegeven voorbeeld of het om temperament of karakter gaat.

- Legt het belang van omgevingskenmerken uit.

- Argumenteert waarom groepsdruk niet enkel negatief van aard is.

Lesdoelen (2)

De leerling:

- Somt de twee elementen van de persoonlijkheid op.

- Legt uit wat temperament inhoudt.

- Legt uit wat karakter inhoudt.

- Geeft minstens twee voorbeelden van temperament.

- Geeft minstens twee voorbeelden van karakter.

- Legt uit wat het verschil is tussen temperament en karakter.

- Herkent in een gegeven voorbeeld of het om temperament of karakter gaat.

- Legt het belang van omgevingskenmerken uit.

- Argumenteert waarom groepsdruk niet enkel negatief van aard is.

Cursusmateriaal

• LessonUp
• Cursus met verbetersleutel

Oefeningen

Let op!

Oefeningen maken is niet voldoende om te studeren