Les 2, deel 3/3: De zonsverduistering

• Woordenschat
• Wereldoriëntatie
• +1
• Basisschool
• Groep 6

Les 2: De zonsverduistering

DEEL 3

NB:
Dit lesmateriaal is tot stand gekomen in de periode 2021 - 2024 in het project UGO (Utrecht Gelijke Onderwijskansen) op basis van het curriculum van de voormalig Brede School Academie (BSA) Utrecht en in samenwerking met de gemeente Utrecht en de Utrechtse schoolbesturen PCOU Willibrord, SPO Utrecht en KSU. Het project UGO eindigt op 1 oktober 2024.

         

         kun je de tien nieuwe woorden toepassen;

         weet je (nog) meer over eclipsen en/of over de zon zelf;

         kun je iets vertellen over de biografie van de auteur

         van je leesboek;

         kun je vertellen wat je deze les hebt geleerd en welke

         vragen je nog hebt.

     Aan het eind van dit deel van de les:

woordenschat

woordenschat

het onderzoek<br />

de boekenclub<br />

terugblikken<br />

vooruitkijken<br />

het tafereel

waarnemen

de positie

geleidelijk

de verduistering

De eerste helft van de nieuwe woorden nogmaals op een rijtje:

<span style="color:rgb(23, 97, 151)"><span style="font-weight:bold">Woord</span>: de positie</span><div><span style="color:rgb(23, 97, 151)"><span style="font-weight:bold">Betekenis</span>: de plaats waar je bent (ten opzichte van iets anders)
</span><div><span style="color:rgb(23, 97, 151)"><span style="font-weight:bold">Voorbeeldzin</span>: <i>Vanuit zijn positie op de top van de berg, had hij een prachtig uitzicht over het dal.</i></span></div></div>

4

<span style="color:rgb(23, 97, 151)"><span style="font-weight:bold">Woord</span>: de verduistering</span><div><span style="color:rgb(23, 97, 151)"><span style="font-weight:bold">Betekenis</span>: het donker maken
</span></div><div><span style="color:rgb(23, 97, 151)"><span style="font-weight:bold">Voorbeeldzin</span>: <span style="font-style:italic">Door de verduistering van de slaapkamer slaap ik een stuk beter. Er hangen nu dikke, donkere&nbsp;</span></span><i style="color:rgb(23, 97, 151)">gordijnen.</i></div>

1

<span style="color:rgb(23, 97, 151)"><span style="font-weight:bold">Woord</span>: het tafereel</span><div><span style="color:rgb(23, 97, 151)"><span style="font-weight:bold">Betekenis</span>:&nbsp; de situatie of gebeurtenis waar je naar kijkt
</span></div><div><span style="color:rgb(23, 97, 151)"><span style="font-weight:bold">Voorbeeldzin</span>: <span style="font-style:italic">Het was een prachtig tafereel, al die kinderen op het ijs. Veel mensen stonden te kijken.
</span></span></div>

2

<span style="color:rgb(23, 97, 151)"><span style="font-weight:bold">Woord</span>: geleidelijk</span><div><span style="color:rgb(23, 97, 151)"><span style="font-weight:bold">Betekenis</span>: beetje bij beetje</span></div><div><span style="color:rgb(23, 97, 151)"><span style="font-weight:bold">Voorbeeldzin</span>: <span style="font-style:italic">In de lente gaat de temperatuur geleidelijk omhoog.</span></span></div>

3

<span style="color:rgb(23, 97, 151)"><span style="font-weight:bold">Woord</span>: waarnemen</span><div><span style="color:rgb(23, 97, 151)"><span style="font-weight:bold">Betekenis</span>: zien, voelen, horen, ruiken of proeven<br /><span style="font-weight:bold">Voorbeeldzin</span>: <span style="font-style:italic">De vlekjes op haar huid waren bijna niet waar te nemen. Ze waren te klein om goed te zien.
</span></span></div>

5

Klik op het nummer bij het woord om
de betekenis van het woord en een
voorbeeldzin te laten verschijnen.
Klik op het geluidsfragment om het woord te beluisteren.

woordenschat

het onderzoek<br />

de boekenclub<br />

terugblikken<br />

vooruitkijken<br />

Sleep de woorden naar de juiste zin.

Een zons______________ wordt ook wel een eclips genoemd.

Oudere mensen krijgen ______________ steeds meer grijze haren.

Op het schilderijtje stond een schattig _______________; een jong hondje in een mandje.

Het was een heldere ochtend. Ik ben blij dat wij de zonsopkomst ook konden  _______________.

Ik vind de bank daar niet mooi staan. In de hoek is een betere ________________ ervoor.

woordenschat

het onderzoek<br />

de boekenclub<br />

terugblikken<br />

vooruitkijken<br />

verduistering

tafereel

geleidelijk

positie

waarnemen

 Op welke manier zou je kunnen waarnemen dat je soep 

nog te heet is om te eten? Leg uit. 

woordenschat

het onderzoek<br />

de boekenclub<br />

terugblikken<br />

vooruitkijken<br />

Vanaf welke positie zou je een goed uitzicht hebben 

op de straten in jouw buurt? Leg uit. 

woordenschat

het onderzoek<br />

de boekenclub<br />

terugblikken<br />

vooruitkijken<br />

opwekken

fors

paraat staan

mislopen

de eclips

Ook de tweede helft van de nieuwe woorden nog even op een rijtje:

<span style="color:rgb(23, 97, 151)"><span style="font-weight:bold">Woord</span>: de eclips</span><div><span style="color:rgb(23, 97, 151)"><span style="font-weight:bold">Betekenis</span>: de zonsverduistering
<br /><span style="font-weight:bold">Voorbeeldzin</span>: <span style="font-style:italic">De laatste eclips in Nederland was op 10 juni 2021. De maan schoof toen een stukje voor de zon.</span></span></div>

6

<span style="color:rgb(23, 97, 151)"><span style="font-weight:bold">Woord</span>: mislopen</span><div><span style="color:rgb(23, 97, 151)"><span style="font-weight:bold">Betekenis</span>: het net niet krijgen</span></div><div><span style="color:rgb(23, 97, 151)"><span style="font-weight:bold">Voorbeeldzin</span>: <span style="font-style:italic">Fidan liep de 1e plaats in de tenniswedstrijd net mis. Ze had te weinig punten maar kreeg wel de 2e&nbsp;</span><span style="font-style:italic">prijs.</span></span></div>

7

<span style="color:rgb(23, 97, 151)"><span style="font-weight:bold">Woord</span>: opwekken</span><div><span style="color:rgb(23, 97, 151)"><span style="font-weight:bold">Betekenis</span>: iets laten ontstaan</span></div><div><span style="color:rgb(23, 97, 151)"><span style="font-weight:bold">Voorbeeldzin</span>: <i>Met wind en zonlicht kan energie opgewekt worden. Die energie kan omgezet worden in elektriciteit&nbsp;</i></span><i style="color:rgb(23, 97, 151)">voor in onze huizen.</i></div>

8

<span style="color:rgb(23, 97, 151)"><span style="font-weight:bold">Woord</span>: fors</span><div><span style="color:rgb(23, 97, 151)"><span style="font-weight:bold">Betekenis</span>: groot</span></div><div><span style="color:rgb(23, 97, 151)"><span style="font-weight:bold">Voorbeeldzin</span>: <span style="font-style:italic">We moesten een fors bedrag betalen voor de nieuwe fiets. Zo'n dure had ik nog nooit gehad!</span></span></div>

9

<span style="color:rgb(23, 97, 151)"><span style="font-weight:bold">Woord</span>: paraat staan</span><div><span style="color:rgb(23, 97, 151)"><span style="font-weight:bold">Betekenis</span>: klaar staan<br /></span><div><span style="color:rgb(23, 97, 151)"><span style="font-weight:bold">Voorbeeldzin</span>: <span style="font-style:italic">Hij staat altijd paraat om zijn kleine zusje te helpen.&nbsp;</span></span></div></div>

10

Klik ook hier op het nummer bij het woord om de betekenis van het woord en een voorbeeldzin te laten verschijnen.
Klik op het geluidsfragment om het woord te horen.

woordenschat

het onderzoek<br />

de boekenclub<br />

terugblikken<br />

vooruitkijken<br />

Sleep de woorden naar de juiste zin.

Door de zonnige dagen werd veel energie _______________ door de zonnepanelen.

Zijn vader was een _______________ man. Hij was ruim twee meter lang en woog 120 kilo!.

Jaimy is de aanbieding _______________. Hij was net één dag te laat in de winkel!

Een ______________ is een bijzonder natuurfenomeen. Ik zou het graag eens zien.

Natuurlijk ben ik er voor je! Ik heb toch altijd voor jou _______________?

woordenschat

het onderzoek<br />

de boekenclub<br />

terugblikken<br />

vooruitkijken<br />

eclips

misgelopen

paraat gestaan

opgewekt

forse

 Voor wie zou jij altijd paraat staan? Leg uit. 

woordenschat

het onderzoek<br />

de boekenclub<br />

terugblikken<br />

vooruitkijken<br />

Waarom moet je je ogen tijdens een eclips afschermen? Leg uit.

woordenschat

het onderzoek<br />

de boekenclub<br />

terugblikken<br />

vooruitkijken<br />

Klik op de spinner en maak een zin met het woord.

Te makkelijk? Klik nog een
keer en maak een zin met

twee woorden uit de spinner.

Klik maximaal drie keer.

woordenschat

het onderzoek<br />

de boekenclub<br />

terugblikken<br />

vooruitkijken<br />

Welke zin heb jij zojuist gemaakt?
Noteer je zelfgemaakte zin hier.

woordenschat

het onderzoek<br />

de boekenclub<br />

terugblikken<br />

vooruitkijken<br />

het onderzoek

de boekenclub<br />

woordenschat

het onderzoek<br />

terugblikken<br />

vooruitkijken<br />

Hoe doe je onderzoek?

Onderzoek doen is op school, en later ook in veel banen, heel gewoon én heel belangrijk. Dus, ben jij ook zo geïnteresseerd geraakt in het onderwerp van de tekst? Laten we er nog meer over leren!

1. Kies zo één van de twee onderwerpen in de volgende slide.
2. Stel onderzoeksvragen op: Wat wil je over dit onderwerp te weten komen?
3. Maak goede aantekeningen tijdens het lezen van de informatie.
4. Noteer de antwoorden op je onderzoeksvragen in je eigen woorden.

woordenschat

het onderzoek

de boekenclub

terugblikken

vooruitkijken

Bedenk over welk van deze onderwerpen je meer wilt weten.

Waar ben jij nieuwsgierig naar?

Of wil je meer weten over de zon zelf of over zonne-energie? 

In de tekst heb je gelezen over een zonsverduistering. Wil je hier meer  over weten?

het onderzoek<br />

de boekenclub<br />

woordenschat

terugblikken<br />

vooruitkijken<br />

Welke onderwerp heb jij gekozen?

het onderzoek<br />

de boekenclub<br />

woordenschat

terugblikken<br />

vooruitkijken<br />

zonsverduistering

de zon zelf of zonne-energie

Wat zijn goede onderzoeksvragen?

Je hebt een onderzoeksonderwerp gekozen. 

Wat wil je daar nog meer over weten? In de volgende slide ga je die onderzoeksvragen noteren.

Een goede onderzoeksvraag:

•    komt voort uit je eigen nieuwsgierigheid,
•    is niet met één woord te beantwoorden, en
•    gaat over feiten (niet over meningen).

het onderzoek<br />

de boekenclub<br />

woordenschat

terugblikken<br />

vooruitkijken<br />

Welke onderzoeksvragen heb jij bij je gekozen onderwerp? Schrijf ze hier op.

het onderzoek<br />

de boekenclub<br />

woordenschat

terugblikken<br />

vooruitkijken<br />

Op zoek naar informatie!

In de volgende dia typ je je aantekeningen.

De zon zelf of zonne-energie

Open een nieuw tabblad en ga naar de website www.docukit.nl en typ in de zoekbalk ‘zon’. Kies de boekjes met de titel ‘De zon’ (dat zijn er 2) of ‘Zonne-energie’. 

Zonsverduistering

Open een nieuw tabblad en tik in bij Google: 'leerwiki natuurverschijnselen'

Kies dan de site met de naam: 'Natuurverschijnselen – leerwiki.nl'

Klik onder ‘nu populair’ op: 'Wat is een zonsverduistering?'

Als je nog tijd overhebt,
kan je ook nog klikken op:
'wat is een maansverduistering?'

het onderzoek<br />

de boekenclub<br />

woordenschat

terugblikken<br />

vooruitkijken<br />

Welke nieuwe informatie ben je tijdens je onderzoek te weten gekomen?
Typ hier je aantekeningen.

het onderzoek<br />

de boekenclub<br />

woordenschat

terugblikken<br />

vooruitkijken<br />

Heb je antwoord gekregen op je onderzoeksvragen?

het onderzoek<br />

de boekenclub<br />

woordenschat

terugblikken<br />

vooruitkijken<br />

de boekenclub

woordenschat

het onderzoek<br />

de boekenclub<br />

terugblikken<br />

vooruitkijken<br />

In de biografie van een schrijver kun je lezen hoe zijn of haar leven eruit ziet (of zag), 

welke boeken hij of zij nog meer geschreven heeft en nog veel meer.

Biografieën op Leesfeest.nl

1. Open een nieuw tabblad en ga naar de website www.leesfeest.nl
2. Klik in het menu bovenin op 'Schrijvers'.
   
3. Scroll een stukje naar beneden tot je bij het kopje 'Biografieën' bent.
4. Kijk of de schrijver van jouw boek er tussen staat en klik op de naam om naar de biografie te gaan.
   
5. Lees die goed door. In de volgende dia typ je de informatie die je gevonden hebt.
   
6. Staat jouw schrijver niet in de lijst of wil je nog meer weten over jouw auteur? Ga dan naar Google en zoek op 'naam van je schrijver + biografie'
   

het onderzoek<br />

de boekenclub<br />

woordenschat

terugblikken<br />

vooruitkijken<br />

Type hier interessante informatie over de auteur van jouw leesboek.

woordenschat

het onderzoek<br />

de boekenclub<br />

terugblikken<br />

vooruitkijken<br />

terugblikken

woordenschat

het onderzoek<br />

de boekenclub<br />

terugblikken<br />

vooruitkijken<br />

Schrijf drie dingen op die je deze les hebt geleerd. 

Denk ook aan deel 1 en 2 van deze les.

woordenschat

het onderzoek<br />

de boekenclub<br />

terugblikken<br />

vooruitkijken<br />

Schrijf twee dingen op waarover je nog meer wilt weten.

woordenschat

het onderzoek<br />

de boekenclub<br />

terugblikken<br />

vooruitkijken<br />

Schrijf één ding op wat je nog niet zo goed begrijpt

of waar je nog vragen over hebt.

woordenschat

het onderzoek<br />

de boekenclub<br />

terugblikken<br />

vooruitkijken<br />

Kijk nog eens terug naar de doelen van dit deel van de les.

Welke heb je al behaald? Een welke (nog) niet? Sleep ze naar het juiste vak.

woordenschat

het onderzoek<br />

de boekenclub<br />

terugblikken<br />

vooruitkijken<br />

<span style="color:rgb(23, 97, 151);font-weight:700">Ja, dit doel heb ik behaald</span>

<span style="color:rgb(23, 97, 151);font-weight:700">Nee, aan dit doel moet ik nog werken</span>

Ik kan de tien nieuwe woorden toepassen.

Ik weet nog meer over eclipsen 

en/of over de zon en zonne-energie.

Ik kan iets vertellen over de biografie

van de auteur van mijn leesboek.

Ik kan vertellen wat ik deze les heb geleerd.

Ik kan vertellen wat ik nog meer wil weten

en/of waar ik nog vragen over heb.

Wat ga je thuis vertellen over deze les?

woordenschat

het onderzoek<br />

de boekenclub<br />

terugblikken<br />

vooruitkijken<br />

Je bent nu klaar met les 2

van dit blok. Op naar les 3!

woordenschat

het onderzoek<br />

de boekenclub<br />

terugblikken<br />

vooruitkijken<br />