Groepsdynamica blok 1

• Pedagogisch werk
• MBO
• Studiejaar 1

Groepsdynamica

Groepsdynamiek vs. Groepsdynamica

Groepsdynamiek: De psychologische processen van wederzijdse beïnvloeding binnen een groep

Groepsdynamica: De wetenschap die zich bezighoudt met het beïnvloeden van deze processen

Een van de kenmerken van een groep is dat de groep eigen normen en regels heeft. De volgende tabel bevat een lijst normen. Geldt dit voor onze groep/klas?

1 In de lokalen heeft iedereen een vaste plaats.

2 We hebben een hekel aan discussies.

3 Kritiek op andere groepsleden houd je voor je.

4 We werken zo veel mogelijk in dezelfde groepjes samen.

5 Als je de spullen die je hebt gebruikt moet opruimen, probeer je daar

onderuit te komen.

6 Over persoonlijke problemen wordt niet gepraat.

7 Vijf minuten voor een theorieles eindigt, pakken we onze tas in.

8 Als er één student praat, houden anderen hun mond.

Definitie van een groep

Een groep is een verzameling mensen die een eenheid vormen op basis van een of meer overeenkomsten. Daardoor voelen ze zich betrokken bij elkaar, hebben contact met elkaar en is er sprake van saamhorigheid..

Groepsnormen

Elke groep heeft eigen waarden en normen.  De GROEPSCULTUUR is het geheel van waarden, normen, gewoonten en opvattingen. 

Welke kenmerken heeft een ideale groep volgens jou?

POSITIEVE GROEP

Een positieve groep is goed voor de ontwikkeling van kinderen en gunstig voor de prestaties.

Kenmerken:

- Ontspannen en gezellige sfeer

- Respect voor elkaar

- Gemeenschappelijk doel

- Weinig ruzie, meningsverschillen worden snel uitgepraat

- Respect voor ieders rol en inbreng

NEGATIEVE GROEP

Kenmerken negatieve groep:

- Spanningen

- Ruzie

- Pestgedrag

- Moeilijk voor kinderen om rustig en zelfstandig aan het werk te zijn

- Onrustige houding

GROEPSVORMING

• Het groepsproces is de groepsvorming en groepsverandering die optreedt doordat groepsleden op elkaar reageren.
  
• De groepsontwikkeling is de levenscyclus van een groep. 
• Bestaat uit vijf fasen: vormfase, stormfase, normfase, prestatiefase en afscheidsfase.
  

VORMFASE

Tijdens de vormfase zijn de kinderen bezig met het veroveren van een plekje in de groep. Wat wordt er van mij verwacht? Wie ken ik? Hoe kom ik over? Wie kan ik vertrouwen en wie niet? Met wie kan ik vrienden worden?

STORMFASE

In deze fase gaat het erom hoe iedereen in de groep met elkaar omgaat. Met wie kan ik het goed vinden? Van wie kan ik maar beter een beetje afstand houden?

Er komt beweging in de groep. Het kan er in deze fase soms behoorlijk onrustig aan toegaan. Deze fase heet niet voor niets stormfase: je vraagt je misschien af wat er met die rustige groep is gebeurd. Is er soms storm op komst?

NORMFASE

In de normfase verloopt alles een stuk rustiger. In deze fase worden de omgangsregels vastgesteld waaraan iedereen zich moet houden.

Hoe gaan we met elkaar om? Hoe krijgen we een fijne groep? Wat is daarvoor nodig? Wat kan ieder van ons daar aan doen? Hoe denk je er zelf over? Hoe lossen we problemen op?

 

PRESTATIEFASE

De groep heeft zich gevormd, de rollen liggen vast, de regels zijn duidelijk.

Nu kan er gewerkt, gepresteerd en goed worden samengewerkt.

Er heerst een ´wij´gevoel.

AFSCHEIDSFASE

De afscheidsfase is de laatste fase van de groep voordat deze uit elkaar valt. De groepsleden kennen elkaar door en door. Als de sfeer goed is, vindt iedereen het jammer dat de groep uit elkaar gaat.

GROEPSPROCESSEN

Als gastouder begeleid je bij groepsprocessen

Concreet: de onderlinge wisselwerking tussen kinderen die iets ondernemen begeleiden.

GROEPSSTRUCTUUR

Als je de groepssfeer wilt beïnvloeden moet je eerst weten hoe de samenstelling binnen de groep is en weten welke processen er zich af spelen

Dit doe je door de interactie tussen de kinderen te observeren en te analyseren. Zo krijg je een beeld van de groepsstructuur

OBSERVEREN

Observeren is bewust en doelgericht naar gedrag kijken.

op verschillende momenten en plaatsen: bijv. tijdens het eten, bij de kinderboerderij;

SOCIOGRAM

   Een manier om een groepsproces in kaart te brengen is het maken van een sociogram.

Sociogram

Door een sociogram

• kunnen positieve en negatieve voorkeursrelaties binnen een groep in kaart worden gebracht.

• Kun je dus overzicht krijgen van de groepsleden die veel of weinig contact met elkaar hebben.
• Wordt rol van ieder groepslid aangegeven.
• Zie je actieve, sociale en neutrale groepsleden.

Welke kenmerken heeft een ideale groep volgens jou?

Wat wordt er bedoeld met cohesie?

Sociaal wenselijk gedrag

Sociaal wenselijk gedrag betekent: 

Gedrag laten zien waarmee je wilt voldoen aan de wens van de omgeving of aan wat je denkt wat de omgeving wenst. Vaak is dit gebaseerd op aannames die niet kloppen. 

Sociaal wenselijke antwoorden geven, daarbij kun je ook denken aan politiek correcte antwoorden.

Wanneer doen we dit?

Wat doet deze video met jou?

voorbeelden van
storend gedrag

Vertonen jongens anders of meer
storend gedrag dan meisjes volgens jou? Leg uit.

Wat heb je vandaag geleerd?