P2.3 BIOT Branchetaak urineweginfectie

• Biologie
• MBO
• Studiejaar 2

P2.3 Basisanalist: Branchetaak urineweginfectie

Bronnen

BIOP 2.3  basis : zicht op analyseren

Thema "Branchetaken"

Opdracht Urineweginfectie

P2.3 Basisanalist: Branchetaak urineweginfectie

Wat zijn infectieziekten? 

Wat zijn infectieziekten?

Ziekten die veroorzaakt worden door <span style="color: rgb(236, 72, 77); font-weight: bold">micro-organismen</span>.<div><ul><li>Een groot aantal infectieziekten zijn besmettelijk</li><li>Micro-organismen die ziekte veroorzaken heten <span style="color: rgb(236, 72, 77); font-weight: bold">pathogenen</span></li></ul></div>

Bacteriën

Van alle micro-organismen verzoorzaken bacteriën de meeste infectieziekten.

Pathogeniteit

Het vermogen van een micro-organisme om bij mens en dier ziekte te kunnen veroorzaken

P2.3 Basisanalist: Branchetaak urineweginfectie

Hoe  komen pathogenen ons lichaam binnen? 

• De plek waar een micro-organisme binnendringt noemen we de porte d' entree

Wat is een infectie?

Als het binnengedrongen pathogene micro-organisme zich <span style="color: rgb(236, 72, 77); font-weight: bold">vermenigvuldigt</span>&nbsp;in het lichaam.&nbsp;

P2.3 Basisanalist: Branchetaak urineweginfectie

Micro- organismen komen niet zomaar ons lichaam binnen. Ons lichaam geeft

kolonisatieresistentie

De natuurlijke weerstand van ons lichaam die ervoor zorgt dat micro- organismen zich niet zomaar kunnen nestelen (koloniseren).&nbsp;

3-vormen van kolonisatieresistentie

Mechanische barrière

Onze huid, slijmvliezen, darmperistaltiek, tranen en urineren vormen deze barrière.&nbsp;<div>
</div><div>
</div><div>
</div><div>
</div><div>
</div><div>
</div>

Biologische barrière

Overal in ons lichaam zitten en groeien commensalen.&nbsp;<div>Deze bacteriën nemen zoveel 'plaats' in dat ongewilde gasten zich niet kunnen nestelen. Op deze wijze vormen de commensalen een biologische barrière.&nbsp;</div><div><br></div><div>Deze bacteriën komen NIET voor in:</div><div>bloed, hersenvloeistof, <span style="color: rgb(236, 72, 77); font-weight: bold">urineblaas, nieren</span>, middenoor, baarmoeder, en longblaasjes.&nbsp;</div>

Chemische barrière

Ons lichaam werkt samen met de commensale bacteriën.&nbsp;<div>Ze maken stoffen aan die een <span style="font-weight: bold; color: rgb(236, 72, 77)">remmende</span> werking op de groei van ongewenste bacteriën hebben.&nbsp;</div><div><ul><li>Lage pH in de maag</li><li>Lage pH van de huid&nbsp; (talg omzetten in vetzuren)</li><li>Lage pH in de vagina (melkzuurbacteriën)</li></ul><div><br></div></div>

Slijmvliezen

Slijmvliezen bedekken verschillende organen en structuren zoals.
<div><ul><li>De mond, keel en neusholte.
</li><li>Oppervlak van de ogen (bindvlies)
</li><li>Slokdarm
</li><li>Maag
</li><li>Dunne darm
</li><li>Dikke darm (colon)
</li><li><b style="color: rgb(236, 72, 77)">Blaas en urinewegen</b></li><li>Luchtwegen (zoals uw luchtwegen en longen).
</li><li>Voortplantingsorganen (zoals de baarmoeder, baarmoederhals en vagina)</li></ul></div>

P2.3 Basisanalist: Branchetaak urineweginfectie

Bouw van urinewegstelsel

<ul><li>Nieren: Twee boonvormige organen. Ze filteren het bloed en verwijderen afvalstoffen en overtollig vocht, wat resulteert in de vorming van urine.
</li><li>Urineleiders (ureters): Twee buizen die de urine van de nieren naar de blaas transporteren.&nbsp;</li><li>Urineblaas: Een holle spier die urine tijdelijk opslaat totdat deze wordt uitgescheiden. De blaas kan zich uitrekken om een aanzienlijke hoeveelheid urine te bevatten.
</li><li>Plasbuis: De buis waardoor urine het lichaam verlaat. Bij mannen is deze langer dan bij vrouwen, omdat deze ook door de penis loopt.</li></ul>

Functies van het Urinewegstelsel

<div><ul><li>Filtratie: De nieren filteren het bloed om afvalstoffen, overtollig water, en andere ongewenste stoffen te verwijderen.
</li><li>Urineproductie: De gefilterde stoffen worden omgezet in urine, die in de nieren wordt aangemaakt en vervolgens naar de blaas wordt getransporteerd.
</li><li>Uitscheiding: Wanneer de blaas vol is, wordt urine via de plasbuis uit het lichaam uitgescheiden.
</li><li>Homeostase: Het urinewegstelsel helpt bij het reguleren van de vochtbalans, de bloeddruk en het zuur-base-evenwicht in het lichaam</li></ul></div>

Urinewegstelsel

P2.3 Basisanalist: Branchetaak urineweginfectie

Urinewegen: verschil tussen man en vrouw

De plasbuis van een vrouw is korter dan die van mannen.<div>Daarom komen urineweginfecties bij vrouwen vaker voor dan bij mannen</div>

Urineweginfectie

Een urineweginfectie is de verzamelnaam voor alle infecties die betrekking hebben op de urinewegen: nier, nierkelk, urineleider, blaas en urinebuis.

Symptomen

<ul><li>Branderig gevoel bij het plassen</li><li>Vaak plassen</li><li>Pijn in de onderbuik</li><li>Bloed in de urine</li><li>Koorts en pijn in de zij</li><li>Stinkende urine</li></ul>

P2.3 Basisanalist: Branchetaak urineweginfectie

Urineonderzoek

Kwantitatief onderzoek

<div>Onderzoek in gemeten aantallen, grootte of hoeveelheden.&nbsp;</div><div><br></div><div><br></div>

Semi kwantitatief onderzoek

Semi = half of niet volledig<div>Kwantitatief = hoeveelheid</div><div><br></div>

Kwalitatief onderzoek

<div>Onderzoek naar kenmerken (dus geen aantallen)</div><div><br></div><div><br></div>

P2.3 Basisanalist: Branchetaak urineweginfectie

Microbiologische onderzoek

<ul><li>Uricult</li><li>Antibiogram</li><li><span style="font-style: italic">E</span>-coli PCR gevolgd door agarosegel elektroforese</li></ul><div>M.b.v van de uricult is zichtbaar door welk type micro-organisme de onsteking wordt veroorzaakt.&nbsp;</div><div><br></div><div>M.b.v. het antibiogram is uit zoeken welk type antibioticum geschikt is om de bacteriële infectie te bestrijden.</div><div><br></div><div>M.b.v. de PCR is vast te stellen of de infectie door <span style="font-style: italic">E</span>-coli wordt veroorzaakt</div>

Eiwit in urine m.b.v. dipstick

<div>Dipsticks geven een <b><u style="color:rgb(236, 72, 77)">indicatie</u></b> met kleurvakken.</div><div>Het gebruik van een dipstick is een snelle screeningsmethode.&nbsp;</div><div>Het bespraart tijd en geld!&nbsp;</div><div><ul><li>Is de eiwitconcentratie hoog, dan is de ophopingsmethode niet nodig.&nbsp;</li><li>Is de eiwitconcentratie niet meetbaar, dan volgt de ophopingsmethode. Een kleine hoeveelheid is niet meetbaarmet de dipstick.</li></ul></div>

Eiwit bepaling m.b.v. ophopingsmethode

<ul><li>Ophopingsmethode spectroftometrie m.b.v. biureet</li></ul><div>Het belang van dit onderzoek:</div><div>Een eiwitbepaling bij een urineweginfectie is belangrijk omdat het kan wijzen op nierschade, zelfs als de infectie beperkt blijft tot de blaas, om te voorkomen dat het een nierbekkenontsteking wordt, wat de nierfunctie kan aantasten.</div>

De branchetaak onderzoeken

Macroscopisch onderzoek

<div><br></div><div><ul><li>Hoeveelheid urine</li><li>Kleur</li><li>Helderheid</li><li>Geur</li></ul><div><br></div></div><div><br></div>

P2.3 Basisanalist: Branchetaak urineweginfectie

Eiwitbepaling in urine volgens de ophopingsmethode

Principe eiwit bepaling ophopingsmethode

Een kleine hoeveelheid eiwit in urine kan wijzen op nierschade.<div>Die hoeveelheid is met de dipstick en met biureet niet aan te tonen.</div><div>De ophopingsmethode concentreert het eiwit m.b.v. perchloorzuur.</div><div>Daardoor wordt de concentratie verhoogd en is het meetbaar</div>

Berekenen: hoeveelheid (mg) uitgescheiden eiwit in 24uur

<div>1: Vanuit de spectrofotometrische methode wordt de concentratie eiwit berekend (g/L)&nbsp;</div><div>2: Het patiëntgegeven geeft het volume (ml) uitgeplaste urine in 24uur</div><div>3: Uit de concentratie eiwit en het patiëntgegeven is de hoeveelheid uitgescheiden eiwit (mg) per 24 uur te berekenen.&nbsp;</div><div><br></div><div>&nbsp;</div>

Kwalitatief onderzoek

Semi kwantitatief onderzoek

Kwantitatief onderzoek

Onder welk type onderzoek vallen de uitgevoerde practica? 

P2.3 Basisanalist: Branchetaak urineweginfectie

Kwaliteit in het laboratorium

In het laboratorium moet de kwaliteit van de uitslagen aan bepaalde eisen voldoen zodat het analyseresultaat van een onderzoek een juiste weergave is van de werkelijke situatie.

De kwaliteit van het analyseresultaat wordt bepaald door: 

Laboranten

<ul><li>Monstername</li><li>Registratie (labjournaal)</li><li>Vaardigheden</li><li>Kennis</li></ul>

Apparatuur

De werking van de appatuur wordt gecontroleerd door een bekend monster te meten in de tijd.&nbsp; De uitkomst moet altijd binnen de gestelde grenzen van het monster vallen.&nbsp;<div><br><div>Bijvoorbeeld: Iedere week Tartrazine meten op dezelfde spectrofotometer (periode 2.1 DATA)</div></div>

1ste lijns controle

Het analyseproces tot aan de meting, controleert de laborant zelf m.b.v.&nbsp;<div>de eerste lijns controle.&nbsp; De precisie en de juistheid wordt gecontroleerd.&nbsp;</div><div><br></div><div><u>Precisie</u></div><div><ul><li>Duploverschillen</li><li>indien van toepassing: R²&nbsp;</li></ul><div><u>Juistheid</u></div></div><div>De juistheid is goed als de waarde van het controlemonster binnen het betrouwbaarheidsinterval valt.&nbsp;</div><div><br></div><div>Als de uitslag van het controlemonster binnen het betrouwbaarheidsinterval valt, mag aangenomen worden dat het analyseresultaat van het monster ook betrouwbaar is.&nbsp;</div>

P2.3 Basisanalist: Branchetaak urineweginfectie

1ste lijns controle

Juistheid

De juistheid van een meetresultaat wordt vastgesteld met het controlemonster.&nbsp;<div><ul><li>Vanuit de VC wordt het betrouwbaarheidsinterval berekend.&nbsp;</li><li>De analyse is<u> juist</u>&nbsp;als de uitkomst binnen het interval valt.&nbsp;</li><li>Het aantal <u>systematische fouten</u> is minimaal als de uitkomst binnen het interval valt.&nbsp;</li></ul></div>

Precisie

De precisie wordt vastgesteld door te kijken hoe dicht meetresultaten bij elkaar liggen.&nbsp;<div><ul><li>In de praktijk worden geven duplo's hierover inzicht.</li><li>Bij een hoge <u>precisie</u>&nbsp;zijn er weinig <u>toevallige fouten.</u>&nbsp;</li></ul></div>