Knaagdieren examentraining 2026

• Verzorging
• Middelbare school
• vmbo
• Leerjaar 4

Examentraining knaagdieren

Leerdoelen van vandaag:

• Je weet wat knaagdieren zijn.
• Je kunt verschillende knaagdieren hanteren.
• Je kunt de natuurlijke leefomgeving en het gedrag van de knaagdieren omschrijven.
• Je kunt de huisvestingseisen voor de knaagdieren benoemen.
• Je kunt de gezondheid van een knaagdier beoordelen.

Algemene termen

• Soorten en rassen
• Solitair of groepsdier
• Speenleeftijd, fokrijp, geslachtsrijp
• Seksen
• Nachtdier, dagdier, schemerdier
• Nestblijver of nestvlieder
• Omnivoor, herbivoor, carnivoor
• Stereotiep gedrag 

Soorten

Dieren van een bepaalde soort kunnen erg van uiterlijk verschillen.

Voorbeeld: Soort = paard.

Rassen

Kenmerken:

- Dieren binnen een ras lijken op elkaar.

- Ze kunnen vruchtbare nakomelingen krijgen.

Behoren een ezel en paard tot dezelfde soort?

1. Ja
2. Nee

Nee, want ze kunnen geen vruchtbare nakomelingen krijgen.

Wel nakomelingen -> muildier en muilezel

Maar dus niet vruchtbaar.

Behoren de rottweiler en een teckel tot dezelfde soort?

1. Ja
2. Nee

Welke knaagdieren ken jij?

Seksen knaagdieren

Man ♂

Vrouw ♀

Verschil tussen plasbuis en anus afstand.

Let op tekentje man en vrouw

Huisvestingseisen knaagdieren

De hamster

• 20 verschillende soorten
• 2 positieflijst: Syrisch goudhamster & dwerghamster
• Voorpoten: 4 tenen (en vaak een klein, niet-ontwikkeld duimpje). Achterpoten: 5 tenen.
• Omnivoor
• Drinkt 2% van zijn lichaamsgewicht

Bron: Licg.nl

Natuurlijk gedrag hamster

• Eten in de wangzakken (hamsteren)
• Schemer & nachtdieren
• Vanaf 15 graden in winterslaap
• Solitair levend
• Nestblijvers 

Korenwolf.

Enige in Nederland levende wilde hamster, komt voor in Limburg.

Huisvesting

Hamster

• Liefst glas of tralies met grote diepe bak
• Min. 70 bij 50 groot & 50 cm hoog
• Minimaal 5 cm bodemmateriaal (houtkrullen, hennepvezel, katoen)
• Schuilhuisjes
• Graven 
• Looprad (mag -> dicht!)
• Klimmateriaal
• (Wilgen)takken voor hun tanden
• Hooi voor een nestje of ander nestmateriaal
• Voerbakje (metaal/steen) en waterflesje (klein)

Grote diepe bak mag plastic zijn.

De hamster is een ........... levend dier.

1. Solitair
2. Groepsdier

Welk loopwiel is beter?

1. Metaal, want dan hebben de dieren grip tijdens het lopen.
2. Hout, want dat voorkomt rugklachten.
3. Metaal, want dat is schoner.
4. Hout, want een dicht loopwiel voorkomt letsel/ongelukken.

Welk bodemmateriaal
is beter?

1. Hennepstrooisel, want dat bevat niet zoveel stof.
2. Zaagsel, want dat is goedkoper.
3. Zaagsel, want dat is lekker zacht en warm.
4. Hennepstrooisel, want dat is goedkoper.

Wat is betere verrijking?

1. Plastic, want dat gaat niet snel kapot.
2. Kokosnoot, want dat is natuurlijk.
3. Plastic, want dat is warmer.
4. Kokosnoot, want dat is mooier in het hok.

De gerbil

• 38 verschillende varianten
• 5 positieflijst: Mongoolse gerbil
• Voorpoten: 4 tenen (en vaak een klein, niet-ontwikkeld duimpje). Achterpoten: 5 tenen.
• Omnivoor (voornamelijk plantaardig)
• Drinkt 4 tot 10 ml per dag

Bron: Licg.nl

5 op de positief lijst maar ze hoeven alleen mongoolse te kennen.

Natuurlijk gedrag gerbil

• Schemer & nachtdieren
• Geen winterslaap
• Groepsdieren
• Nestblijvers 

Huisvesting

gerbil

• Liefst glas of tralies met grote diepe bak
• Min. 100 bij 50 groot & 50 cm hoog
• Minimaal 5 cm bodemmateriaal (houtkrullen, hennepvezel, katoen)
• Schuilhuisjes
• Graven 
• Looprad (mag -> dicht!) en groter dan 15 cm.
• Klimmateriaal
• (Wilgen) takken voor hun tanden
• Hooi voor een nestje of ander nestmateriaal
• Voerbakje (metaal/steen) en waterflesje (klein)
• Zandbakje met chinchillazand/badzand

• Nestmateriaal mag geen hamsternestmateriaal zijn (dat gekleurde). 
• Plastic bak is niet aan te raden ivm het doorknagen.
• Je mag geen inkt op het spul hebben.

Inrichten van een dierverblijf

Geschikt

Ongeschikt

Open loopwiel

Plastic eierdozen

Schelpenzand

Gesloten loopwiel >15 cm

Hooi

Lege wc rollen

Wilgentakken

Kartonnen eierdozen

Papiersnippers zonder inkt

Badzand

Evaluatie en afsluiting

Hoe hanteer je een hamster?

Hoe hanteer je een gerbil?

Stappenplan in magister.learn

Magister.learn