Plattegrond, schaal en route (Rekenen mbo niveau 3, Oriëntatie 2D en 3D 1)

O P M A A T

R E K E N E N   ·   N I V E A U 3

Plattegrond, schaal en route

Een werktekening op 1 : 50, een fietskaart op 1 : 25.000. Hoe groot is het in het echt, en hoe kom je er?

Les 3  ·  Oriëntatie in 2D en 3D

1 / 17
next
Slide 1: Slide
New lesson editorRekenenMBOStudiejaar 1

This lesson contains 17 slides, with interactive quizzes and text slides.

time-iconLesson duration is: 40 min
Report this lesson

Introduction

Studenten rekenen met schaal van werktekening naar werkelijkheid en terug, gebruiken de schaal van een fietskaart en beschrijven een route met windrichtingen, afstanden en herkenningspunten. Ze tekenen hun eigen lokaal op schaal. Rekenen mbo niveau 3, domein Oriëntatie in de twee- en driedimensionale wereld, ongeveer 40 minuten.

Worksheets

Items in this lesson

O P M A A T

R E K E N E N   ·   N I V E A U 3

Plattegrond, schaal en route

Een werktekening op 1 : 50, een fietskaart op 1 : 25.000. Hoe groot is het in het echt, en hoe kom je er?

Les 3  ·  Oriëntatie in 2D en 3D

Over deze les: les 3 van de serie Op maat, rekenen voor mbo niveau 3, ongeveer 40 minuten. Studenten rekenen met schaal van tekening naar werkelijkheid en terug, gebruiken een kaartschaal en beschrijven een route met windrichtingen, afstanden en herkenningspunten.

Koppeling: de les hoort bij het domein Oriëntatie in de twee- en driedimensionale wereld uit de rekeneisen voor het mbo (2020), mbo-niveau 3: leest en interpreteert een werktekening, kaart en plattegrond (2D) en verbindt deze met de ruimtelijke werkelijkheid (3D); volgt routes op plattegronden en kaarten en beschrijft een eenvoudige route; gebruikt gangbare meetkundige namen en windrichtingen. Schaal is ook een verhouding. Neem als het kan een plattegrond van de school mee, en zorg voor meetlinten of rolmaten voor de opdracht. Image credit: Photograph: Frank C. Müller, Baden-Baden, CC BY-SA 4.0 Image credit: LessonUp

L E E R D O E L E N

LES 3

Na deze les:

1

Je kan met een schaal een maat op een tekening omrekenen naar de echte maat.

2

Je kan een echte maat omrekenen naar een maat op de tekening.

3

Je kan een route beschrijven met windrichtingen, afstanden en herkenningspunten.

Leerdoelen: lees ze kort voor. Aan het eind van de les kiezen studenten welk doel ze nog lastig vinden.

S T A R T V R A A G

LES 3

Hoe vind jij de weg in een gebouw of stad waar je nog nooit bent geweest?

1

Met een app op mijn telefoon

2

Ik kijk op een plattegrond of bord

3

Ik vraag het iemand

4

Ik loop gewoon tot ik het zie

Startvraag: bespreek kort dat een app ook een kaart is, met een schaal die verandert als je in- en uitzoomt. Installateurs, schilders, beveiligers en bezorgers werken ook met tekeningen en plattegronden van gebouwen.

K E R N B E G R I P

LES 3

Schaal

De schaal zegt hoeveel keer iets verkleind is. Schaal 1 : 50 betekent: 1 cm op de tekening is 50 cm in het echt. Bij 1 : 100 is 1 cm op de tekening 100 cm, dus 1 meter, in het echt. Hoe groter het tweede getal, hoe sterker verkleind.

Kernbegrip: schaal is een verhouding. Teken een verhoudingstabel: tekening 1 cm, echt 50 cm; tekening 2 cm, echt 100 cm. Vraag: bij welke schaal wordt de tekening van een kamer het grootst, 1 : 50 of 1 : 100? (bij 1 : 50)

Z O R E K E N J E H E T U I T

LES 3

Past het keukenblok in de kantine?

Priya loopt stage bij een interieurbouwer. Op de plattegrond van een kantine (schaal 1 : 50) is de muur voor het keukenblok 7,2 cm lang. Het keukenblok is 3,4 m breed. Past het?

W E R K B O N

Schaal 1 : 50

7,2 cm x 50 = 360 cm

360 cm = 3,6 m

3,6 m - 3,4 m = 0,2 m

Ruimte over: 20 cm

Ja, het past, met 20 cm over

Uitwerking: eerst de maat op de tekening omrekenen naar de echte maat, dan pas vergelijken, en dan in dezelfde eenheid. Op een echte werktekening staan de maten vaak ook in millimeters bij de lijnen. Meten met een liniaal op een print is minder nauwkeurig, omdat een printer de tekening kan verkleinen.

V R A A G

LES 3

Een werktekening heeft schaal 1 : 20. Een kast is op de tekening 4,5 cm breed. Hoe breed is de kast in het echt?

A

9 cm

B

90 cm

C

4,5 m

D

45 cm

Antwoord: B. 4,5 x 20 = 90 cm. Wie 45 cm of 4,5 m kiest, rekent met schaal 1 : 10 of 1 : 100 in plaats van 1 : 20. 9 cm is maar twee keer zo groot als op de tekening.

Z O R E K E N J E H E T U I T

LES 3

Van echte maat naar tekening

Bram tekent de plattegrond van een kapsalon op schaal 1 : 50. De salon is 9 m lang en 4,5 m breed. Hoe groot tekent hij de salon op papier?

W E R K B O N

9 m = 900 cm

900 : 50 = 18 cm

4,5 m = 450 cm

450 : 50 = 9 cm

Een rechthoek van 18 bij 9 cm

Uitwerking: van echt naar tekening is delen, van tekening naar echt is vermenigvuldigen. Laat studenten controleren: 18 x 50 = 900 cm = 9 m. Vraag: hoe groot wordt dezelfde salon op schaal 1 : 100? (9 bij 4,5 cm)

K A A R T

LES 3

Schaal op een kaart

Op een wandelkaart of fietskaart staat vaak schaal 1 : 25.000 of 1 : 50.000.

Bij 1 : 25.000 is 1 cm op de kaart 25.000 cm in het echt. Dat is 250 m: haal twee nullen weg voor meters, nog drie nullen voor kilometers.

4 cm op deze kaart is dus 4 x 250 m = 1000 m = 1 km.

Uitleg: oefen met 1 : 50.000 (1 cm is 500 m) en 1 : 10.000 (1 cm is 100 m). Op veel kaarten staat ook een schaalstok: een balkje met de echte afstand erbij. Daarmee meet je zonder te rekenen.

V R A A G

LES 3

Op een fietskaart met schaal 1 : 25.000 is de route naar je stage 6 cm. Hoe ver is dat in het echt?

A

150 m

B

15 km

C

1,5 km

D

6 km

Antwoord: C. 1 cm is 250 m, dus 6 cm is 6 x 250 = 1500 m = 1,5 km. Wie 150 m kiest, haalt een nul te veel weg. Wie 15 km kiest, een nul te weinig.

R O U T E

LES 3

Een route beschrijven

Een goede routebeschrijving noemt steeds de richting, de afstand en een herkenningspunt.

'Loop vanaf de hoofdingang 40 meter naar het noorden. Sla bij de lift rechtsaf, dan loop je naar het oosten. De werkplaats is de tweede deur links.'

Let op: links en rechts hangen af van hoe je staat. Noord, oost, zuid en west niet.

Uitleg: laat een student met de rug naar de klas staan en een andere student met het gezicht naar de klas. Links en rechts zijn dan omgedraaid, de windrichtingen blijven hetzelfde. Op de meeste kaarten en plattegronden is het noorden boven.

V R A A G

LES 3

Je loopt naar het zuiden en slaat linksaf. Welke kant loop je nu op?

A

Naar het oosten

B

Naar het westen

C

Naar het noorden

D

Naar het zuiden

Antwoord: A. Wie naar het zuiden kijkt, heeft het oosten aan de linkerkant. Laat het nadoen: ga met je gezicht naar het zuiden van het lokaal staan en wijs naar links. Veel studenten kiezen westen omdat west op een kaart links ligt, maar dat geldt alleen als je naar het noorden kijkt.

O P D R A C H T

LES 3

Jouw lokaal op schaal

1

Meet de lengte en de breedte van het lokaal met een meetlint of rolmaat.

2

Reken de maten om naar schaal 1 : 50. Hoeveel cm wordt elke muur op papier?

3

Teken het lokaal op schaal met de deur en de ramen. Zet de schaal en het noorden erbij.

12

minute

00

second

In tweetallen

Opdracht: voorbeeld: een lokaal van 8 m bij 6,5 m wordt op schaal 1 : 50 een rechthoek van 800 : 50 = 16 cm bij 650 : 50 = 13 cm. Dat past op een A4 (21 bij 29,7 cm). Is het lokaal langer dan 14 m, neem dan schaal 1 : 100. Help wie vastloopt: eerst de echte maat in cm, dan delen door 50.

Extra voor snelle studenten: beschrijf de route van de deur van het lokaal naar de dichtstbijzijnde nooduitgang.

J O U W A N T W O O R D

LES 3

Klopt het dat je op een kaart van 1 : 50.000 meer details ziet dan op 1 : 25.000? Leg uit.

Open vraag: nee. Op 1 : 25.000 is 1 cm 250 m, op 1 : 50.000 is 1 cm 500 m. Op de kaart van 1 : 25.000 is alles twee keer zo groot getekend, dus daar zie je meer details. Op de kaart van 1 : 50.000 past wel een groter gebied op hetzelfde papier.

S T E L L I N G

LES 3

Met een navigatie-app hoef je zelf geen kaart of plattegrond meer te kunnen lezen.

1

Eens

2

Oneens

3

Ik twijfel

Stelling: er is geen goed of fout. Argumenten: een app kan uitvallen of de verkeerde ingang aanwijzen; bezorgers, chauffeurs en monteurs moeten vaak een plattegrond van een gebouw of terrein lezen; met schaal en windrichting kun je controleren of de app klopt.

T E R U G B L I K

LES 3

Welk leerdoel vind je nog het lastigst?

1

Van tekening naar echt

2

Van echt naar tekening

3

Route beschrijven

4

Ik kan ze allemaal

Terugblik: kies op basis van de uitslag wat je aan het begin van de volgende les herhaalt.

V O L G E N D E L E S

Oppervlakte en inhoud

Hoeveel vloer leg je, hoeveel verf koop je, hoeveel liter past in een bak? Volgende les reken je met oppervlakte in m² en inhoud in m³ en liter.

  • Je kan de oppervlakte van een vloer of muur uitrekenen.

  • Je kan inhoud uitrekenen en omrekenen naar liters.

Volgende les: Oriëntatie in 2D en 3D 2, les 4 van de serie.

Klik hier

Image credit: LessonUp