§2.5 Formule maken bij een tabel (leerjaar 2)

2

Oplossen en formules

Paragraaf 2.5

Formule maken bij een tabel

Je ziet alleen een tabel met getallen. Hoe vind je de formule die erbij hoort?

Gemaakt bij Getal & Ruimte, leerjaar 2, vmbo-kgt (mavo)

1 / 14
next
Slide 1: Slide
New lesson editorWiskundeMiddelbare schoolvmbo t

This lesson contains 14 slides, with interactive quizzes and text slides.

Report this lesson

Introduction

Leerlingen bepalen bij een tabel met een regelmatig verschil de toename en de beginwaarde en maken daar een formule van. Les bij Getal & Ruimte vmbo-kgt (mavo) leerjaar 2, hoofdstuk 2 Oplossen en formules, paragraaf 2.5. Met startvraag, theorie, opdrachten Kennis en Toepassing, een Verderkijker en de checklist leerdoelen.

Items in this lesson

2

Oplossen en formules

Paragraaf 2.5

Formule maken bij een tabel

Je ziet alleen een tabel met getallen. Hoe vind je de formule die erbij hoort?

Gemaakt bij Getal & Ruimte, leerjaar 2, vmbo-kgt (mavo)

Les bij Getal & Ruimte, leerjaar 2, hoofdstuk 2 Oplossen en formules, paragraaf 2.5 Formule maken bij een tabel. Ongeveer 40 minuten, mavo. Image credit: Eigen figuur, LessonUp Image credit: LessonUp

Hoofdstuk 2

Paragraaf 2.5

2.5  Formule maken bij een tabel

Leerdoelen

2.5.1

Je kunt in een tabel de toename per stap bepalen.

2.5.2

Je kunt de beginwaarde bepalen, ook als x = 0 niet in de tabel staat.

2.5.3

Je kunt een formule bij een tabel maken en controleren.

De leerdoelen staan in het boek bovenaan de paragraaf. Aan het eind van de les komen ze terug in de checklist. Image credit: LessonUp

Hoofdstuk 2

Paragraaf 2.5

Startvraag

Het patroon in de tabel

Bekijk de tabel. Welk getal hoort bij het vraagteken?

A

14

B

15

C

16

D

17

Het verschil is steeds 3: 4, 7, 10, 13, dus daarna 16. Wie 14 kiest, telt maar 1 erbij. Wie 17 kiest, telt 4 erbij in plaats van 3. Laat de leerlingen eerst het verschil benoemen voor ze iets uitrekenen. Image credit: Eigen figuur, LessonUp

Hoofdstuk 2

Paragraaf 2.5

Verschil en beginwaarde

Kijk eerst naar het verschil in y bij elke stap van x. Dat is de toename: hier 3.

Bij x = 0 staat de beginwaarde: hier 5.

De formule is y = 3x + 5.

Laat de leerlingen de rij +3 aanwijzen. Controle: x = 4 geeft 3 · 4 + 5 = 17. Het idee van de vorige les komt terug: toename is het getal bij x, beginwaarde het losse getal. Het verschil is dat je de gegevens nu uit een tabel haalt. Image credit: Eigen figuur, LessonUp Image credit: LessonUp

Hoofdstuk 2

Paragraaf 2.5

Opdrachten Kennis

1

Wat is de toename per stap in deze tabel?

A

4

B

2

C

8

D

14

Het verschil is 4: 2, 6, 10, 14. Wie 2 kiest, pakt de beginwaarde. Wie 14 kiest, pakt de laatste waarde. Wie 8 kiest, rekent 2 + 6 of kijkt naar twee stappen in plaats van één. De formule is y = 4x + 2. Image credit: Eigen figuur, LessonUp

Hoofdstuk 2

Paragraaf 2.5

Zo maak je de formule

Drie stappen bij elke tabel.

1 Verschil

Trek twee naast elkaar liggende y-waarden van elkaar af. Dat is de toename.

2 Begin

Kijk bij x = 0. Ontbreekt x = 0? Ga terug en trek de toename af.

3 Controle

Vul een punt in de formule in en kijk of de uitkomst klopt.

De derde stap wordt vaak overgeslagen, maar is de goedkoopste fout-vanger. Laat leerlingen de controle altijd met een punt doen dat ze niet gebruikt hebben om de formule te maken. Image credit: LessonUp

Hoofdstuk 2

Paragraaf 2.5

Voorbeeldopdracht 1

Maak de formule bij deze tabel. Let op: x = 0 staat er niet in.

gegeven

x: 1, 2, 3, 4

y: 9, 13, 17, 21

uitwerking

Toename: 13 − 9 = 4

Terug naar x = 0: 9 − 4 = 5

Controle: 4 · 3 + 5 = 17

antwoord

y = 4x + 5

x = 0 ontbreekt, dus ga een stap terug: 9 − 4 = 5. Wie y = 4x + 9 schrijft, neemt de eerste y als beginwaarde. Wie y = 9x + 4 schrijft, verwisselt begin en toename. Controle met x = 4: 4 · 4 + 5 = 21. Image credit: Eigen figuur, LessonUp Image credit: LessonUp

Hoofdstuk 2

Paragraaf 2.5

Opdrachten Kennis

2

Een tabel heeft toename 6 en bij x = 0 staat 3. Wat is y bij x = 5?

y = 6x + 3, dus bij x = 5 is y = 6 · 5 + 3 = 33. Wie 30 antwoordt, vergeet de beginwaarde. Wie 45 antwoordt, rekent (6 + 3) · 5. Wie 14 antwoordt, telt de getallen 6, 3 en 5 bij elkaar op.

Maak de formule bij de tabel.

Hoofdstuk 2

Paragraaf 2.5

Opdrachten Toepassing

3

Bij x = 0 is y gelijk aan 12 en y stijgt met 7 per stap.

De formule is y = 7x + 12.

7
12
19
5

De toename (7) hoort bij x, de beginwaarde (12) is het losse getal. De afleider 19 is de y-waarde bij x = 1: 7 + 12. De afleider 5 is het verschil tussen 12 en 7. Vraag leerlingen om y bij x = 3 uit te rekenen: 33.

Hoofdstuk 2

Paragraaf 2.5

Opdrachten Toepassing

4

Welke formule hoort bij deze tabel? x gaat per stap 2 omhoog.

A

y = 3x + 11

B

y = 3x + 5

C

y = 6x + 5

D

y = 3x + 6

y stijgt 6 als x met 2 omhoog gaat, dus 3 per x. Terug naar x = 0: 11 − 2 · 3 = 5. Formule: y = 3x + 5. Wie y = 6x + 5 kiest, deelt niet door de stapgrootte van x. Wie y = 3x + 11 kiest, neemt de eerste y als beginwaarde. Wie y = 3x + 6 kiest, rekent bij het terugrekenen verkeerd: 11 − 5 in plaats van 11 − 6. Image credit: Eigen figuur, LessonUp

Hoofdstuk 2

Paragraaf 2.5

Opdrachten Toepassing

★ 5

Wat kost de fietsverhuur voor 10 uur? Maak eerst de formule.

De prijs stijgt 6 euro per uur. Terug naar 0 uur: 11 − 6 = 5 euro vaste kosten. Formule: y = 6x + 5. Voor 10 uur: 6 · 10 + 5 = 65 euro. Wie 60 antwoordt, vergeet de vaste kosten. Wie 110 antwoordt, rekent 11 · 10. Doorvraag: wat betekent de 5 in dit verhaal? Image credit: Eigen figuur, LessonUp

Hoofdstuk 2

Paragraaf 2.5

V E R D E R K I J K E R

Als het verschil verandert

Kijk altijd eerst naar de verschillen. Bij 2, 5, 8, 11 zijn ze steeds 3: een rechte lijn. Bij 1, 4, 9, 16 zijn ze 3, 5, 7: dat is geen rechte lijn. Het zijn de kwadraten 1², 2², 3² en 4². Daar hoort een andere formule bij.

Laat leerlingen zelf een rij verzinnen met een constant verschil en een rij zonder. Ze merken snel dat een formule met kwadraten steeds grotere stappen geeft. Dit is een voorproefje voor later. Image credit: LessonUp

Hoofdstuk 2

Paragraaf 2.5

Checklist leerdoelen

Welk leerdoel vind je nog het lastigst?

1

2.5.1 Toename bepalen

2

2.5.2 Beginwaarde bepalen

3

2.5.3 Formule maken en controleren

4

Ik kan ze allemaal

In het boek sluit elke paragraaf af met de checklist leerdoelen. Gebruik de uitslag om te kiezen wat je de volgende les herhaalt.

2.5

Klik hier

Image credit: LessonUp