11.4 toepassing van kunststoffen

• Scheikunde
• Middelbare school
• vmbo g, t, mavo
• Leerjaar 4

par 11.4 toepassing van kunststoffen

plastic

In ons dagelijks taalgebruik hebben we het vaak over "plastic". Hiermee bedoelen we kunststoffen die vervormbaar (plastisch) zijn. Dit zijn dus thermoplasten.

Er zijn ook kunststoffen die niet vervormbaar zijn (thermoharders). Niet alle kunststoffen zijn dus "plastic".

In het volgende filmpje zie je hoe je de hardheid van een thermoplast kunt veranderen.

Thermoplasten en thermoharders

Een manier om kunststoffen te sorteren is door te kijken naar de eigenschappen als je het verwarmt. Er zijn soorten die dan makkelijk vervormen (thermoplasten) en soorten die niet vervormen (thermoharders) tijdens het verwarmen. Als je naar de structuur van het polymeer kijkt, kun je het verschil tussen die twee goed zien. Links zie je een thermoplast, rechts een thermoharder:

Thermoplast

Plastic wordt zacht door verwarming 

Geen dwarsverbindingen tussen polymeren 

_______________

_______________    vb: Polyetheen, polypropeen, 

_______________            PVC (polyvinylchloride)

Thermoplasten 

• Dat thermoplasten smelten bij hogere temperatuur ligt aan de chemische structuur;
• Thermoplasten bestaan uit allemaal losse ketens.

Thermoplasten 

• Thermoplasten zijn polymeren die bij verwarmen zacht en buigzaam worden. Ze hebben lineaire en vertakte ketens.
• Worden gebruikt bij:
• schuim
• folie
• buizen
• kabel
• vezels
• kunstglas

Thermoharders

Thermoharders 

Thermoharders blijven hard als ze verwarmd worden. Toepassingen:

• speelgoed
• huishoudelijke artikelen
• bakeliet

omdat ze een driedimensionaal fijnmazig netwerk van polymeerketens met dwarsverbindingen hebben.

Thermoharders

• Bij een thermoharder zijn de ketens verbonden door dwarsverbindingen (crosslinks);
  
• Hierdoor blijven ze bij verhitting intact

Recycling symbolen kunststof

• Er bestaan veel verschillende soorten kunststoffen. 
• Elke soort heeft zijn eigen eigenschappen en toepassingen 
• Op kunststof producten staat symbool dat aangeeft wat het is
• Hiernaast zie van de 1e zes symbolen wat ze betekenen en of het recyclebaar of herbruikbaar is
• Groep 7 zijn de overige soorten hieronder valt bijvoorbeeld nylon panty, teflon, plexiglas enz

	Thermoplast	Thermoharder	Elastomeer
verwarmen	wordt zacht	ontleedt	ontleedt
structuur
voorbeeld

lange polymeerketens niet verbonden

lange polymeerketens onderling veel verbonden, daardoor niet vervormbaar

lange polymeerketens onderling op paar plaatsen verbonden, daardoor elastisch

• Je maakt een composiet om betere stofeigenschappen te krijgen. 
• Een composiet bestaat uit twee verschillende materialen  
• De kunststof in het composiet
• De vezels in een composiet bijvoorbeeld
  koolstofvezels (in Carbon fietsen of racewagens)
  of porselein in vullingen

De mechanische eigenschappen van de matrix zijn meestal minder dan die van de wapening.

Composiet: mengsel van kunststof met ander metaal

Als een thermoharder sterk wordt verwarmd dan gaat het ......

1. smelten
2. ontleden
3. verdampen
4. er gebeurd niets

Na het maken van een plastic voorwerp van een thermoharder kan je deze nog van vorm veranderen

1. waar
2. niet waar

aan de slag 

lezen en maken:

11.4 toepassing van kunststoffen

Wat kan je doen om te voorkomen dat plastic in het milieu komt?

nadelen kunststoffen

• ze zijn niet of nauwelijks afbreekbaar en veroorzaken daardoor veel problemen zoals de plastic soep en sterfte van dieren
• bij verbranden komen  vaak giftige stoffen vrij
• alleen de  bio - en synthetisch afbreekbare polymeren (door licht,water of micro-organisme)   belasten het milieu niet. 
  

Leidernaar Merijn Tinga is kunstenaar en vraagt als plastic soup surfer aandacht voor zwerfafval

Milieu

• aardolie lekkage
• verwerken van aardolie geeft giftige stoffen
• kunststoffen worden slecht afgebroken' (zie tabel 44 BINAS)
• weekmakers in plastics zijn slecht voor je gezondheid
• vlamvertragers zijn slecht voor je gezondheid

Slecht afbreekbare kunststoffen zijn een gevaar voor het milieu.