1
Ruimtefiguren
Paragraaf 1.6
Prisma
Een Toblerone-doos, een tent, een dakkapel: ze hebben dezelfde vorm. Wat is dat voor een figuur?
Gemaakt bij Getal & Ruimte, leerjaar 1, vmbo-kgt (mavo)
1
Ruimtefiguren
Paragraaf 1.6
Prisma
Een Toblerone-doos, een tent, een dakkapel: ze hebben dezelfde vorm. Wat is dat voor een figuur?
Gemaakt bij Getal & Ruimte, leerjaar 1, vmbo-kgt (mavo)
Les bij Getal & Ruimte, leerjaar 1, hoofdstuk 1 Ruimtefiguren, paragraaf 1.6 Prisma. Ongeveer 40 minuten, mavo. Image credit: Eigen figuur, LessonUp Image credit: LessonUp
Hoofdstuk 1
Paragraaf 1.6
1.6 Prisma
Leerdoelen
1.6.1
Je kunt een prisma herkennen en de eigenschappen noemen.
1.6.2
Je kunt hoekpunten, ribben en vlakken van een prisma tellen en berekenen.
De leerdoelen staan in het boek bovenaan de paragraaf. Aan het eind van de les komen ze terug in de checklist. Image credit: LessonUp
Hoofdstuk 1
Paragraaf 1.6
Startvraag
De Toblerone
Een Toblerone-doos heeft een driehoek als voorkant. Welke ruimtefiguur is dat?
Piramide
Kegel
Prisma
Cilinder
Laat eerst stemmen. Een prisma heeft twee gelijke veelhoeken (hier driehoeken) en rechthoekige zijvlakken. Een piramide loopt naar een top. Vraag door: wat zijn andere voorwerpen in prismavorm?
Hoofdstuk 1
Paragraaf 1.6
Het prisma
Een prisma heeft twee gelijke veelhoeken, hier de driehoeken voor en achter. De zijvlakken zijn rechthoeken. Dit prisma heeft driehoeken als grondvlak, een driehoeksprisma.
Laat leerlingen de twee driehoeken en de drie rechthoeken in de figuur aanwijzen. Een balk is ook een prisma: dan zijn de twee gelijke veelhoeken rechthoeken. Image credit: Eigen figuur, LessonUp Image credit: LessonUp
Hoofdstuk 1
Paragraaf 1.6
Opdrachten Kennis
1
Welke vorm hebben de zijvlakken van een prisma?
Rechthoeken
Driehoeken
Cirkels
Ruiten
De zijvlakken van een prisma zijn altijd rechthoeken. Wie driehoeken kiest, denkt aan de piramide of aan de voorkant van dit prisma. Cirkels en ruiten komen niet voor als zijvlak van een prisma.
Hoofdstuk 1
Paragraaf 1.6
Twee prisma's
Allebei een prisma, met een ander grondvlak.
Driehoeksprisma
6 hoekpunten, 9 ribben en 5 vlakken.
Balk
Ook een prisma: 8 hoekpunten, 12 ribben en 6 vlakken.
Laat leerlingen controleren of de aantallen kloppen aan een tent en een schoenendoos. Een balk is een prisma met een rechthoek als grondvlak. Image credit: LessonUp
Hoofdstuk 1
Paragraaf 1.6
Een telpatroon
De eerste kolom is de vorm van het grondvlak. Zie je het patroon? Het aantal hoekpunten is 2 keer het aantal hoeken van het grondvlak. Het aantal ribben is 3 keer zo veel. Het aantal vlakken is er 2 meer dan het aantal hoeken.
Laat leerlingen het patroon zelf ontdekken. Bij een zeshoek: hoekpunten 2 · 6 = 12, ribben 3 · 6 = 18 en vlakken 6 + 2 = 8. Image credit: Eigen figuur, LessonUp Image credit: LessonUp
Hoofdstuk 1
Paragraaf 1.6
Voorbeeldopdracht 1
Een prisma heeft een driehoek met zijden van 3, 4 en 5 cm als voorkant en is 6 cm lang. Hoeveel cm zijn alle ribben samen?
gegeven
Twee driehoeken met zijden 3, 4 en 5 cm
Drie ribben van 6 cm
uitwerking
Driehoeken: 2 · (3 + 4 + 5) = 24
Lange ribben: 3 · 6 = 18
24 + 18 = 42
antwoord
42 cm
Bespreek dat de twee driehoeken elk een omtrek van 12 cm hebben. Wie 36 antwoordt, telt maar één driehoek mee. Daarna komen de drie lange ribben bij. Image credit: Eigen figuur, LessonUp Image credit: LessonUp
Hoofdstuk 1
Paragraaf 1.6
Opdrachten Kennis
2
Hoeveel ribben heeft een prisma met een zeshoek als grondvlak?
Per hoek van de zeshoek zijn er 3 ribben: 3 · 6 = 18. Wie 12 antwoordt, telt alleen de ribben van de twee zeshoeken (6 + 6). Wie 6 antwoordt, telt maar één zeshoek.
Vul de kloppende aantallen in.
Hoofdstuk 1
Paragraaf 1.6
Opdrachten Toepassing
3
Een prisma met een vijfhoek als grondvlak heeft
10 hoekpunten, 15 ribben en 7 vlakken.
Gebruik het patroon: 2 · 5 = 10, 3 · 5 = 15 en 5 + 2 = 7. De afleiders 5 en 12 zijn getallen die uit tellen of uit het patroon van de balk komen.
Hoofdstuk 1
Paragraaf 1.6
Opdrachten Toepassing
4
Een tent is een prisma met een driehoek als voorkant. Hoeveel hoekpunten heeft hij?
9
5
6
8
Een driehoek heeft 3 hoekpunten en er zijn twee driehoeken: 2 · 3 = 6. Wie 9 kiest, telt de ribben. Wie 5 kiest, telt de vlakken. Wie 8 kiest, denkt aan een balk. Image credit: Eigen figuur, LessonUp
Hoofdstuk 1
Paragraaf 1.6
Opdrachten Toepassing
★ 5
Een prisma heeft 24 hoekpunten. Hoeveel hoeken heeft het grondvlak?
Het aantal hoekpunten is 2 keer het aantal hoeken van het grondvlak: 24 : 2 = 12. Wie 8 kiest, leest het patroon verkeerd. Doorvragen: hoeveel ribben heeft dit prisma (3 · 12 = 36)?
Hoofdstuk 1
Paragraaf 1.6
V E R D E R K I J K E R
Een prisma splitst licht
Als wit licht door een glazen driehoeksprisma valt, buigt het. Elke kleur buigt net even anders, dus je ziet een regenboog verschijnen.
Zo ontdekte Isaac Newton dat wit licht uit alle kleuren bestaat.
Laat leerlingen zelf kijken met een glazen prisma (of een CD of waterglas) in zonlicht. Dit is een mooi natuurkundig vervolg op wat een prisma is. Image credit: LessonUp
Hoofdstuk 1
Paragraaf 1.6
Checklist leerdoelen
Welk leerdoel vind je nog het lastigst?
1.6.1 Eigenschappen van een prisma
1.6.2 Hoekpunten, ribben en vlakken berekenen
Ik kan ze allemaal
In het boek sluit elke paragraaf af met de checklist leerdoelen. Gebruik de uitslag om te kiezen wat je de volgende les herhaalt.
Image credit: LessonUp