1
Ruimtefiguren
Paragraaf 1.2
Kubus en vierkant
Een dobbelsteen ligt altijd netjes op één vlak. Wat maakt een kubus zo bijzonder?
Gemaakt bij Getal & Ruimte, leerjaar 1, vmbo-kgt (mavo)
1
Ruimtefiguren
Paragraaf 1.2
Kubus en vierkant
Een dobbelsteen ligt altijd netjes op één vlak. Wat maakt een kubus zo bijzonder?
Gemaakt bij Getal & Ruimte, leerjaar 1, vmbo-kgt (mavo)
Les bij Getal & Ruimte, leerjaar 1, hoofdstuk 1 Ruimtefiguren, paragraaf 1.2 Kubus en vierkant. Ongeveer 40 minuten, mavo. Image credit: Eigen figuur, LessonUp Image credit: LessonUp
Hoofdstuk 1
Paragraaf 1.2
1.2 Kubus en vierkant
Leerdoelen
1.2.1
Je kunt de eigenschappen van een kubus en een vierkant noemen.
1.2.2
Je kunt de omtrek van een vierkant en de totale ribbenlengte van een kubus berekenen.
De leerdoelen staan in het boek bovenaan de paragraaf. Aan het eind van de les komen ze terug in de checklist. Image credit: LessonUp
Hoofdstuk 1
Paragraaf 1.2
Startvraag
De dobbelsteen
Hoeveel vlakken heeft een dobbelsteen?
6
4
8
12
Laat leerlingen de dobbelsteen in gedachten pakken: de zes kanten zijn de vlakken. Wie 8 kiest, telt de hoekpunten en wie 12 kiest de ribben. Vraag door: wat voor vorm hebben die vlakken?
Hoofdstuk 1
Paragraaf 1.2
De kubus
Een kubus heeft:
6 vlakken, allemaal even grote vierkanten
12 ribben, allemaal even lang
8 hoekpunten
Als één rib 3 cm is, dan zijn alle ribben 3 cm.
Laat een leerling de ribben in de figuur aanwijzen en vragen of er een rib is die langer is. De kubus is een bijzondere balk: alles is even lang. Dat komt in de volgende paragraaf terug. Image credit: Eigen figuur, LessonUp Image credit: LessonUp
Hoofdstuk 1
Paragraaf 1.2
Opdrachten Kennis
1
Welke uitspraak over een kubus klopt NIET?
Alle ribben zijn even lang
Alle vlakken zijn vierkanten
Hij heeft 6 vlakken
Hij heeft 10 ribben
Een kubus heeft 12 ribben, niet 10. Wie 10 laat staan, telt verkeerd (bijvoorbeeld twee ribben vergeten). De andere uitspraken zijn eigenschappen van een kubus.
Hoofdstuk 1
Paragraaf 1.2
Het vierkant
Een vierkant zie je op elk vlak van een kubus.
Eigenschappen
Vier even lange zijden en vier rechte hoeken.
Omtrek
De omtrek is de afstand rond de figuur: 4 · zijde.
Een rechte hoek herken je aan het vierkantje in de hoek. Vraag leerlingen waarom je bij de omtrek 4 · zijde kunt rekenen: alle vier de zijden zijn even lang. Image credit: LessonUp
Hoofdstuk 1
Paragraaf 1.2
Het vierkant
Vierkant ABCD heeft vier gelijke zijden van 4 cm. De streepjes laten zien dat de zijden even lang zijn. De vierkantjes in de hoeken zijn rechte hoeken. Omtrek: 4 · 4 = 16 cm.
Laat leerlingen aanwijzen wat de streepjes en de vierkantjes in de hoeken betekenen. De omtrek is 4 · 4 = 16 cm, de afstand als je langs alle vier de zijden loopt. Image credit: Eigen figuur, LessonUp Image credit: LessonUp
Hoofdstuk 1
Paragraaf 1.2
Voorbeeldopdracht 1
Een draadmodel van een kubus heeft ribben van 5 cm. Hoeveel cm draad is er in totaal nodig?
gegeven
Een kubus heeft 12 ribben
Elke rib is 5 cm
uitwerking
12 · 5 = 60
antwoord
60 cm draad
Bespreek waarom je kunt vermenigvuldigen: 12 gelijke ribben van 5 cm. Wie 8 · 5 rekent, telt de hoekpunten in plaats van de ribben. Image credit: Eigen figuur, LessonUp Image credit: LessonUp
Hoofdstuk 1
Paragraaf 1.2
Opdrachten Kennis
2
Een vierkant heeft zijden van 6 cm. Wat is de omtrek?
De omtrek is 4 · 6 = 24 cm. Wie 12 antwoordt, telt maar twee zijden (6 + 6), en wie 36 antwoordt rekent 6 · 6. Image credit: Eigen figuur, LessonUp
Vul de kloppende aantallen in.
Hoofdstuk 1
Paragraaf 1.2
Opdrachten Toepassing
3
Een kubus heeft 12 ribben, 8 hoekpunten en 6 vlakken.
De afleiders 4 en 10 zijn bekende tellfouten. Laat leerlingen elk getal aanwijzen aan een kubus (een dobbelsteen of een verpakking).
Hoofdstuk 1
Paragraaf 1.2
Opdrachten Toepassing
4
De omtrek van een vierkant is 20 cm. Hoe lang is één zijde?
4 cm
5 cm
10 cm
16 cm
Alle vier de zijden zijn even lang: 20 : 4 = 5 cm. Wie 10 kiest, deelt door 2 (alsof het een rechthoek is). Wie 16 kiest, trekt 4 af in plaats van te delen door 4. Wie 4 kiest, deelt 20 door 5.
Hoofdstuk 1
Paragraaf 1.2
Opdrachten Toepassing
★ 5
Een draadmodel van een kubus is in totaal 96 cm draad. Hoe lang is één rib?
Een kubus heeft 12 ribben die even lang zijn: 96 : 12 = 8 cm. Wie 24 antwoordt, deelt door 4. Doorvragen: hoe lang is dan de omtrek van één vlak (4 · 8 = 32 cm)?
Hoofdstuk 1
Paragraaf 1.2
V E R D E R K I J K E R
Een dobbelsteen is geen gokje
Bij een gewone dobbelsteen zijn de ogen op twee tegenover elkaar liggende vlakken samen altijd 7: 1 en 6, 2 en 5, 3 en 4.
Zo kloppen de ogen op alle zes vlakken op één kubus bij elkaar.
Laat leerlingen een echte dobbelsteen pakken en controleren. In totaal zijn er 1 + 2 + 3 + 4 + 5 + 6 = 21 ogen, dat is 3 · 7. Image credit: LessonUp
Hoofdstuk 1
Paragraaf 1.2
Checklist leerdoelen
Welk leerdoel vind je nog het lastigst?
1.2.1 Eigenschappen kubus en vierkant
1.2.2 Omtrek en ribbenlengte berekenen
Ik kan ze allemaal
In het boek sluit elke paragraaf af met de checklist leerdoelen. Gebruik de uitslag om te kiezen wat je de volgende les herhaalt.
Image credit: LessonUp