Gereedschappen basis

• New lesson editor
• Techniek
• Voortgezet speciaal onderwijs
• Leerroute 4

Gereedschappen in de techniek

Lesdoel

Ik kan veelgebruikte gereedschappen herkennen en uitleggen waarvoor je ze gebruikt.

Tangen: waarvoor gebruik je ze?

Tangen gebruik je om iets vast te houden, te buigen of door te knippen.

Niet elke tang doet hetzelfde. De vorm van de bek bepaalt waarvoor het gereedschap geschikt is.

Open de lesinhoud met het verschil tussen grijpen en knippen. Benadruk dat leerlingen niet op alleen de naam letten, maar vooral op de vorm van de bek.

Zijkniptang

• Voor het doorknippen van draad

• Snijvlak zit aan de zijkant van de bek

• Geschikt voor elektradraad en dun metaal

• Niet bedoeld om iets stevig vast te houden

Combinatietang

• Voor vastpakken, buigen en knippen

• Heeft een grijpdeel en een snijdeel

• Handig bij montagewerk

• Veelzijdiger dan een zijkniptang

Maak het verschil expliciet: een combinatietang kan ook knippen, maar is vooral een allround tang. Een zijkniptang is juist gespecialiseerd in knippen.

Verschil tussen beide tangen

• Zijkniptang: vooral knippen

• Combinatietang: grijpen, buigen én knippen

• Kies het gereedschap dat past bij de taak

• Dat werkt veiliger en netter

Welke tang gebruik je vooral om draad door te knippen?

A

Combinatietang

B

Zijkniptang

C

Klauwhamer

D

Bankhamer

De zijkniptang is gespecialiseerd in knippen. De combinatietang kan meer, maar is minder specifiek voor alleen knippen.

Maak de tekst compleet

Een zijkniptang gebruik je vooral om draad door te knippen. Een combinatietang gebruik je om iets vast te houden, te buigen en ook te knippen. Je kiest de juiste tang bij de taak. Dat werkt veiliger en netter.

zijkniptang

combinatietang

tang

handzaag

bankhamer

zaag

schroevendraaier

Controleer of leerlingen het verschil tussen gespecialiseerd en allround gereedschap begrijpen.

Zagen: waarom zijn er meerdere soorten?

Niet elk materiaal zaag je op dezelfde manier. Hout en metaal vragen om een andere zaag en soms ook om een andere zaagbeweging.

Handzaag

• Voor het zagen van hout

• Groot zaagblad met grove tanden

• Geschikt voor rechte zaagsneden

• Vaak gebruikt bij timmerwerk

Kapzaag

• Zaag met een verstevigde rug

• Voor nauwkeurig zagen in hout

• Vaak gebruikt samen met een verstekbak

• Handig voor korte, strakke zaagsneden

Leg uit dat 'kapzaag' hier de fijne houtzaag met verstevigde rug is. Dat voorkomt verwarring met andere soorten zagen.

Metaalzagen

• Voor het zagen van metaal

• Hebben fijne tanden

• Werken rustiger dan een houtzaag

• Geschikt voor buizen, strip en dun profielmetaal

Houtzaag of metaalzaag?

• Handzaag / kapzaag: voor hout

• Metaalzaag: voor metaal

• Verkeerde zaag kiezen geeft een slecht resultaat

• De tanden passen bij het materiaal

Welke zaag gebruik je voor metaal?

A

Kapzaag

B

Handzaag

C

Metaalzaag

D

Toffelzaag

Vul de juiste woorden in

Een handzaag gebruik je voor hout en heeft vaak grove tanden. Een metaalzaag heeft fijne tanden en is geschikt voor metaal.

handzaag

metaalzaag

kapzaag

toffelzaag

verstekzaag

Laat leerlingen letten op materiaal en nauwkeurigheid.

Hamers: slaan met een doel

Een hamer gebruik je niet alleen om te slaan. De vorm van de kop bepaalt of je vooral wilt inslaan, uittrekken of netjes werken.

Bankhamer

• Stevige hamer voor algemeen werk

• Voor slaan, richten of monteren

• Vaak gebruikt bij metaalbewerking

• Heeft geen klauw om spijkers te trekken

Klauwhamer

• Voor het inslaan van spijkers

• Met de klauw trek je spijkers eruit

• Veel gebruikt bij houtwerk

• Handig bij bouwen en demonteren

Verschil tussen beide hamers

• Bankhamer: algemeen slagwerk

• Klauwhamer: spijkers slaan en trekken

• De achterkant van de kop is anders

• Kies op basis van de klus

Met welke hamer trek je ook spijkers eruit?

A

Bankhamer

B

Kapzaag

C

Klauwhamer

D

Handzaag

De klauw aan de achterkant is het herkenningspunt.

Hoe noem je deze hamer

A

Hamer

B

Bankhamer

C

Klauwhamer

D

Spijkerhamer

Schroevendraaiers

Schroeven hebben verschillende koppen. Daarom bestaan er ook verschillende schroevendraaiers. De punt moet goed passen in de schroefkop.

Benadruk dat een verkeerde maat of verkeerde soort schroevendraaier de schroefkop kan beschadigen.

Veelvoorkomende soorten

• Platte schroevendraaier: voor een rechte sleuf
  (ook wel de Gleufkopschroevendraaier)

• Kruiskop: voor een kruisvormige schroef

• Posidrive: met een dubbele kruisvormige kop, voor een kruisschroef met nog een extra kruislijntje

• Inbus: Eigenlijk geenschroevendraaier maar vaak een sleutel. 6 hoekig.

• Trox: in schroevendraaier of sleutel, stervorm met 6 hoeken

• 
  

• Er zijn verschillende maten

• De juiste maat geeft meer grip

Goed gebruik

• Kies de juiste soort

• Kies de juiste maat

• Duw recht in de schroef

• Werk rustig om beschadiging te voorkomen

Waarom passend gereedschap belangrijk is

• Meer grip op de schroef

• Minder kans op uitschieten

• Minder schade aan materiaal

• Veiliger werken

Welke schroevendraaier past bij een rechte sleuf?

A

Kruiskop

B

Platte

C

Metaalzaag

D

Klauwhamer

De platte schroevendraaier hoort bij een rechte sleuf. De kruiskop hoort bij een kruisvormige schroef.

Sleepvraag

Trox en Inbus

Pozidrive en inbus

kruiskop en gleufkop

Kruiskop en pozidrive

Verstekbak en zaag

Met een verstekbak zaag je hoeken netjes en recht. De zaag wordt door sleuven geleid, zodat de zaagsnede beter klopt.

Waarvoor gebruik je een verstekbak?

• Voor rechte en schuine zaagsneden

• Helpt bij vaste hoeken, zoals 45°

• Handig bij latten en lijsten

• Zorgt voor netter en preciezer werk

Samenwerking van hulpmiddel en zaag

• De verstekbak houdt de richting vast

• De kapzaag zaagt nauwkeurig

• Samen geven ze een strakke hoek

• Dat is belangrijk bij passend werk

Waarom gebruik je een verstekbak?

A

Voor draad knippen

B

Voor vaste hoeken

C

Voor schroeven draaien

D

Voor spijkers trekken

De verstekbak helpt bij rechte en schuine zaagsneden, bijvoorbeeld 45 graden.

Maak de tekst af

De verstekbak houdt de richting van de zaag vast. De kapzaag zaagt nauwkeurig door het hout. Samen maken ze een strakke hoek bij passend werk.

verstekbak

kapzaag

hoek

bankhamer

zijkniptang

schroef

draad

Deze vraag sluit aan op de samenwerking tussen hulpmiddel en zaag.