Ruimtelijke ordening 24-25.pptx

• New lesson editor
• Aardrijkskunde
• Secundair onderwijs

Ruimtelijke ordening

Waaraan denk je bij de term ruimtelijke ordening?

Wat is ruimtelijke ordening?

Wat is een doel van ruimtelijke ordening?

A

Toename van woningprijzen

B

Verlies van biodiversiteit

C

Afname van werkgelegenheid

D

Efficiënt gebruik van ruimte

Wat is ruimtelijke ordening?

• Plannen, organiseren en beheren van de fysieke ruimte.

• Lange definitie.

• Korter: Ruimtelijke ordening is het proces waarbij de inrichting van de fysieke ruimte wordt gepland en geregeld om een efficiënt en duurzaam gebruik van het land te bevorderen.

• Opgesteld in 1960.

2 categorieën sinds 1960

1. Ruimtelijke structuurplannen

2. Bestemmingsplannen

Ruimtelijke structuurplannen

• Dynamisch

• Welk gebied heeft welke bestemming
  

• RSV, provincies, gemeente
  

• Draagkracht en duurzame ontwikkeling
  

• Enkel grote lijnen

• RSV

Basisdoelstellingen RSV

• Bescherming open ruimte

• Herwaardering van de stad

• Hoe?

• Voor 1960:
  - Wet van de sterkste

Hoe kan de open ruimte bewaard worden en de stad gerheropwaardeerd worden?

Basisdoelstellingen RSV

• Bescherming open ruimte

• Herwaardering van de stad

• Hoe? Bebouwing concentreren in bundels i.p.v. in linten langs wegen.

RSV bestaat uit 4 structurerende elementen

• Stedelijke gebieden en netwerken

• Open ruimte

• Concentratiegebieden voor economische activiteit

• Lijninfrastructuur en mobiliteit

Wat zijn concentratiegebieden voor economische activiteit?

Wat is ruimtelijke ordening?

A

Milieuvervuiling verminderen

B

Beheer van financiële middelen

C

Onderwijsstructuur verbeteren

D

Plannen van de fysieke ruimte

Bestemmingsplannen

• Op gewestelijk, provinciaal en gemeentelijk vlak

• Verfijning op perceelniveau (ruimtelijke uitvoeringsplan (RUP))

• De plannen bepalen:

  • welke activiteiten er mogen plaatsvinden,

  • waar al dan niet mag worden gebouwd en aan welke stedenbouwkundige voorschriften huizen en constructies in een bepaalde zone moet voldoen

  • hoe een bepaald gebied ingericht en beheerd moet worden.

RUP

3. Duurzame ontwikkeling: ecologie

• Behoud en bescherming van het milieu
  

Wat is het doel van ecologische duurzaamheid?

A

Verminderen van menselijke impact

B

Bevorderen van broeikasgasuitstoot

C

Behoud van natuurlijke hulpbronnen

D

Maximaliseren van afvalproductie

Wat is een belangrijk aspect van afvalbeheer?

A

Recycling bevorderen

B

Minimaliseren van afvalproductie

C

Verhoogde afvalverbranding

D

Afvaldumping op stortplaatsen

3. Duurzame ontwikkeling: ecologie

• Behoud en bescherming van het milieu
  

1. Biodiversiteit en ecosystemen

2. Klimaatsverandering

3. Beheer van grondstoffen

4. Afvalbeheer

3. Duurzame ontwikkeling: economie

Wat is het doel van economische duurzaamheid?

A

Negatieve effecten op het milieu negeren

B

Stabiele en veerkrachtige economie creëren

C

Korte termijn winst vooropstellen

D

Zo veel mogelijk winkels hebben

3. Duurzame ontwikkeling: economie

• Stabiele economie met economische activiteiten op lange termijn
  

1. Lokale economieën

2. Groene economie

3. Efficiënt gebruik van hulpbronnen

4. Toegankelijkheid en gelijkheid

3. Duurzame ontwikkeling: sociologie

• Verbeteren van het welzijn van de mensen
  

1. Gelijke kansen

2. Kwaliteit van leven

3. Sociale cohesie

4. Participatie en democratie

5. Sociale segregatie

4. Duurzaam ruimtegebruik

• Betonstop

• Mobiliteit in de stad
  - Verkeerscirculatieplannen

• Bescherming van de landschappen

Wat is de betonstop?

Betonstop

• Vanaf 2040 enkel nog bouwen op al ingenomen ruimte

  • Beoogt verkerning, bouwen:

    • In dorpskernen

    • In steden

    • Nabij knooppunten van openbaar vervoer

  • Gaat lintbebouwing en versnippering tegen

Verkeerscirculatieplannen

- Autoverkeer beperken
- Openbaar vervoer en fietsers voorrang geven
- Alles moet echter bereikbaar blijven

Belangrijkste elementen autoverkeer

• Zone 30: gemengd verkeer veiliger maken

  • Grote randparkings + beperking parkeerplaatsen i/d stad: stad autoluw maken

    • Lussensysteem: rondrijden bemoeilijken

    • Eenrichtingsverkeer: bevordert de doorstroming, verminderd aantal kruispunten

Belangrijkste elementen fietsverkeer

• Geen fietspaden: vertraagt autoverkeer

  • Mogen in alle straten in 2 richtingen rijden: fiets betekent kortere weg dan auto

Belangrijkste elementen openbaar vervoer

Meer bussen + frequenter rijden

Bussen mogen soms wel door autoluwe zones

Hierdoor: verbeterde lucht- en geluidskwaliteit

 Beter leefbaarheid in de stad

• Opnieuw verbinden van versnipperde natuurgebieden

• Een landschap kan verschillende waarden vertegenwoordigen:

  • Cultuurhistorische waarde

  • Esthetische waarde

  • Natuurwetenschappelijk waarde

Bescherming van landschappen

• Landinrichting vooral gericht op bescherming landelijke facetten

  • Natuur

  • Landbouw

  • Recreatie

Soms gericht op cultuurhistorische elementen

Sleutelcompetentie 7

Burgerschap

Wat is sociale cohesie?

A

Samenwerking in de gemeenschap

B

Concurrentie tussen buren

C

Verbondenheid tussen mensen

D

Isolatie van individuen

Wat bevordert sociale cohesie?

A

Afscheiding van groepen

B

Ondersteuning van elkaar

C

Gezamenlijke activiteiten

D

Conflict tussen inwoners

Wat is een gevolg van sociale cohesie?

A

Grotere betrokkenheid bij buurt

B

Meer conflicten binnen de groep

C

Afname van vrijwilligerswerk

D

Verhoogde sociale stabiliteit

Welke factor vermindert sociale cohesie?

A

Wederzijds respect

B

Open communicatie

C

Discriminatie binnen de gemeenschap

D

Sociaal-economische ongelijkheid

Wat is een indicator van sociale cohesie?

A

Burgers helpen elkaar

B

Scheiden van sociale groepen

C

Minder contact met buren

D

Deelnemen aan lokale evenementen

Sociale cohesie

• Verbondenheid, samenhang en solidariteit binnen een samenleving.

• Ontstaat door:
  - Vertrouwen tussen mensen en in instituties.
  - Gemeenschappelijke normen en waarden.
  - Actieve deelname aan sociale activiteiten.
  - Weinig conflicten en sociale uitsluiting.

• Hoe een ruimte wordt ingericht, heeft rechtstreeks invloed op de verbondenheid en interactie tussen mensen.

Daarom… zorgen voor inclusie door

• Leefbare en inclusieve wijken.

• Openbare ruimte en ontmoetingsplekken.

• Veiligheid en sociale controle.

• Bereikbaarheid en mobiliteit.

• Duurzaamheid en gedeelde verantwoordelijkheid

Wat is inclusie? (Hint: tegenovergestelde van exclusie)

Leefbare en
inclusieve wijken

• Gemengde woonwijken.

• Sociale woningbouw.

• Sociale segregatie

Wat is sociale segregatie?

A

Verhoogde economische groei

B

Scheiding van groepen in de samenleving

C

Toename van sociale interactie

D

Verbetering van sociale cohesie

Sociale segregatie

Welke stad in België heeft een hoge segregatie?

A

Antwerpen

B

Brugge

C

Gent

D

Brussel

Hoe kan je voor inclusie zorgen?

Openbare ruimte en ontmoetingsplekken

• Parken.

• Speeltuinen.

• Buurthuizen.

• Sportcentra.

• … .

• Aanmoedigen sociale interactie.

Veiligheid en sociale controle

• Criminaliteit

Bereikbaarheid en mobiliteit

• Goede verbindingen stimuleren integratie en toegankelijkheid.

• Autoluwe zones
  verbeteren
  duurzaamheid en
  sociale interacties.

Duurzaamheid en gedeelde verantwoordelijkheid

• Duurzame wijken --> stadslandbouw

Hoe kan je zorgen voor exclusie?

Exclusie

• Gentrificatie.

• Privatisering openbare ruimte.

• Gebrek aan infrastructuur.

• Hostile architecture.

Gentrificatie

• Opwaardering wijken.

• Stijging prijzen.

Privatisering openbare ruimte

Gebrek aan infrastructuur

• Slecht openbaar vervoer.

• Achtergestelde wijken.

Hostile architecture

Opdracht

• Ga zelf op zoek naar 4 voorbeelden van inclusie of exclusie.

• Zet in een word-document en bespreek kort.

• Zoek 3 voorbeelden wat jouw dorp/stad beter kan doen om inclusie te bevorderen.