§4.3 Lijndiagram en cirkeldiagram (leerjaar 2)

4

Statistiek

Paragraaf 4.3

Lijndiagram en cirkeldiagram

Groeit je aantal volgers? Waar geef je je zakgeld aan uit? Twee soorten diagrammen laten het in één oogopslag zien.

Gemaakt bij Getal & Ruimte, leerjaar 2, vmbo-kgt (mavo)

1 / 15
suivant
Slide 1: Slide
newEditorWiskundeMiddelbare schoolvmbo t

Cette leçon contient 15 diapositives, avec quiz interactifs et diapositives de texte.

Signaler cette leçon

Introduction

Leerlingen lezen lijndiagrammen af om een ontwikkeling in de tijd te zien, lezen cirkeldiagrammen en rekenen met percentages en hoeken in de cirkel. Les bij Getal & Ruimte vmbo-kgt (mavo) leerjaar 2, hoofdstuk 4 Statistiek, paragraaf 4.3. Met startvraag, theorie, opdrachten Kennis en Toepassing, een Verderkijker en de checklist leerdoelen.

Éléments de cette leçon

4

Statistiek

Paragraaf 4.3

Lijndiagram en cirkeldiagram

Groeit je aantal volgers? Waar geef je je zakgeld aan uit? Twee soorten diagrammen laten het in één oogopslag zien.

Gemaakt bij Getal & Ruimte, leerjaar 2, vmbo-kgt (mavo)

Les bij Getal & Ruimte, leerjaar 2, hoofdstuk 4 Statistiek, paragraaf 4.3 Lijndiagram en cirkeldiagram. Ongeveer 40 minuten, mavo. Image credit: Eigen figuur, LessonUp Image credit: LessonUp

Hoofdstuk 4

Paragraaf 4.3

4.3  Lijndiagram en cirkeldiagram

Leerdoelen

4.3.1

Je kunt in een lijndiagram waarden aflezen en een stijging of daling beschrijven.

4.3.2

Je kunt in een cirkeldiagram delen aflezen als percentage of als hoek.

4.3.3

Je kunt kiezen welk diagram bij welke vraag past.

De leerdoelen staan in het boek bovenaan de paragraaf. Aan het eind van de les komen ze terug in de checklist. Image credit: LessonUp

Hoofdstuk 4

Paragraaf 4.3

Startvraag

Welk diagram?

Je wilt laten zien hoe het aantal volgers van je kanaal elke maand groeit. Welk diagram past het best?

A

Cirkeldiagram

B

Beelddiagram

C

Steelbladdiagram

D

Lijndiagram

Laat stemmen en vraag naar de reden: een lijn laat zien hoe iets verandert van punt naar punt. Een cirkeldiagram laat een verdeling zien van een geheel op één moment en is dus niet geschikt voor groei. Een steelbladdiagram komt in de volgende paragraaf. Een beelddiagram zou kunnen, maar toont de ontwikkeling in de tijd veel minder duidelijk.

Hoofdstuk 4

Paragraaf 4.3

Lijndiagram

Een lijndiagram laat zien hoe iets verandert in de tijd. Punten zijn met lijnen verbonden.

  • stijgende lijn: toename

  • dalende lijn: afname

  • vlakke lijn: geen verandering

Lees samen af: in januari 120 volgers, in juni 310. De lijn stijgt steeds, maar aan het eind bijna vlak: de groei vlakt af. Vraag leerlingen om met eigen woorden de ontwikkeling te beschrijven: eerst snel omhoog, daarna rustiger. Image credit: Eigen figuur, LessonUp Image credit: LessonUp

Hoofdstuk 4

Paragraaf 4.3

Opdrachten Kennis

1

Hoeveel graden was het op donderdag?

A

20°

B

22°

C

18°

D

24°

Het punt van donderdag ligt op 22 op de verticale as. 20° is vrijdag en 18° is woensdag en zaterdag: leerlingen lezen dan een naastgelegen dag af. 24° staat boven de grafiek en komt alleen door gokken. Image credit: Eigen figuur, LessonUp

Hoofdstuk 4

Paragraaf 4.3

Het cirkeldiagram

Een cirkeldiagram laat zien hoe een geheel is verdeeld.

Het geheel

De hele cirkel is 100% en 360°. Elke taartpunt is een deel van het geheel.

Van procent naar hoek

25% van de cirkel is 25 : 100 · 360° = 90°. Dat is een kwart van de cirkel.

Laat leerlingen een rechte hoek (90°) en een halve cirkel (180°) als percentage noemen: 25% en 50%. Zo bouwen ze een gevoel op voor hoek en percentage. Image credit: LessonUp

Hoofdstuk 4

Paragraaf 4.3

Zakgeld in een cirkeldiagram

Dit cirkeldiagram laat zien waaraan 12-jarigen hun zakgeld uitgeven. Samen is het 100%. Aan kleding gaat het meeste: 30%. Snoep is een kwart van het zakgeld.

Controleer samen dat alle percentages samen 100% zijn: 25 + 30 + 20 + 15 + 10 = 100. Vraag: welke uitgave zou jij groter of kleiner maken? Image credit: Eigen figuur, LessonUp Image credit: LessonUp

Hoofdstuk 4

Paragraaf 4.3

Voorbeeldopdracht 1

In een cirkeldiagram is 40% van het zakgeld voor games. Hoeveel graden is die taartpunt?

gegeven

deel = 40%

hele cirkel = 360°

uitwerking

40% = 40 : 100 = 0,4

0,4 · 360° = 144°

antwoord

144°

Laat leerlingen de redenering controleren: 144° plus de rest (216°) moet samen 360° zijn. Wie 40° antwoordt, neemt het percentage als hoek. Wie 14,4° geeft, deelt door 100 maar vergeet te vermenigvuldigen met 360. Image credit: Eigen figuur, LessonUp Image credit: LessonUp

Hoofdstuk 4

Paragraaf 4.3

Opdrachten Kennis

2

Een taartpunt in een cirkeldiagram is 90°. Hoeveel procent van het geheel is dat?

90 : 360 = 0,25 = 25%. Een rechte hoek is een kwart van de cirkel. Wie 90% antwoordt, neemt de hoek als percentage. Wie 4% geeft, deelt 360 door 90 en stopt daar.

Hoofdstuk 4

Paragraaf 4.3

Opdrachten Toepassing

3

In welke maand is de verkoop van ijs en chocomel even groot?

A

mei

B

juni

C

september

D

augustus

Alleen in september zijn beide waarden 40. De lijnen kruisen tussen mei en juni, maar dat is geen meetpunt: op een lijn zijn alleen de punten gemeten waarden. Wie mei of juni kiest, kijkt naar het kruispunt in plaats van naar de punten. Image credit: Eigen figuur, LessonUp

Hoofdstuk 4

Paragraaf 4.3

Opdrachten Toepassing

★ 4

In totaal 600 leerlingen. Hoeveel nemen de bus?

Bus is 60° van 360°. 60 : 360 = 1 : 6, dus een zesde van 600 is 100 leerlingen. Een tweede route: 60° is 60 : 360 = ongeveer 16,7%, en 16,7% van 600 is ook 100. Wie 60 antwoordt, neemt de hoek als aantal. Image credit: Eigen figuur, LessonUp

Vul de hoek en het percentage in.

Hoofdstuk 4

Paragraaf 4.3

Opdrachten Toepassing

5

De hele cirkel is 360°.

Een taartpunt van 72° is 72 : 360 = 0,2 van de cirkel.

Dat is 20% van het geheel.

360
0,2
20
100
180
2

72 : 360 = 0,2 en 0,2 = 20%. Controleer of leerlingen zien dat 0,2 en 20% hetzelfde zijn. De afleiders 100 en 180 horen bij procent en halve cirkel, 2 komt van een verkeerde komma.

Hoofdstuk 4

Paragraaf 4.3

V E R D E R K I J K E R

Een diagram kiezen

Kies het diagram dat het verhaal het best vertelt. Een diagram kan ook misleiden: begint de verticale as pas bij 90, dan lijkt een kleine stijging heel groot.

Kijk bij een grafiek in het nieuws altijd naar de assen.

Laat leerlingen een grafiek uit het nieuws meenemen of opzoeken en bespreken: welk diagram is gekozen, en past dat bij de vraag? Let ook op afgekapte assen. De tabel is een samenvatting van deze paragraaf. Image credit: Eigen figuur, LessonUp Image credit: LessonUp

Hoofdstuk 4

Paragraaf 4.3

Checklist leerdoelen

Welk leerdoel vind je nog het lastigst?

1

4.3.1 Lijndiagram lezen

2

4.3.2 Cirkeldiagram lezen

3

4.3.3 Het juiste diagram kiezen

4

Ik kan ze allemaal

In het boek sluit elke paragraaf af met de checklist leerdoelen. Gebruik de uitslag om te kiezen wat je de volgende les herhaalt.

4.3

Klik hier

Image credit: LessonUp