Industrie en groene chemie (Scheikunde havo), les 3: Terugblik quiz

• newEditor
• Scheikunde
• Middelbare school
• havo
• Leerjaar 4,5

Introduction

Quiz van elf vragen over blokschema, batch en continu, groene chemie, atoomeconomie, E-factor en kringlopen als terugblik voor het examen.

Chemiecomplex Chemelot in Sittard-Geleen, vanuit de lucht (foto: NED2011, CC BY 3.0)

EXAMENSTOF SCHEIKUNDE · INDUSTRIE · GROENE CHEMIE

Quiz

Terugblik: Industrie en groene chemie

Les 3 van 3. Leerlingen beantwoorden individueel; bespreek na elke paar vragen kort de antwoorden. Image credit: NED2011 / Wikimedia Commons, CC BY 3.0

Welk apparaat draagt warmte over van de ene stroom naar de andere?

A

Een reactor

B

Een warmtewisselaar

C

Een scheidingsinstallatie

D

Een recirculatiepomp

Syllabus T1.1. Verwachte fout: reactor, omdat daar warmte vrijkomt of nodig is.

Vul in

Een continuproces draait doorlopend. Bij een batchproces gaat de reactor steeds weer leeg en vol.

continuproces

batchproces

recycling

fijnchemie

Syllabus T1.1.

Wat maakt de fijnchemie vooral?

A

Grote hoeveelheden goedkope basisstoffen

B

Alleen brandstoffen voor transport

C

Alleen stoffen uit afval

D

Kleine hoeveelheden dure, zuivere stoffen

Syllabus T1.1 (fijnchemie). Verwachte fout: de bulkchemie omschrijving kiezen.

Zet de stappen voor de atoomeconomie op volgorde

1

Schrijf de kloppende reactievergelijking op

2

Zoek de molaire massa's op in Binas

3

Deel product door beginstoffen en maal 100%

4

Bereken de massa's met de coëfficiënten

Syllabus T1.5. Zonder kloppende vergelijking weet je de coëfficiënten niet; massa = coëfficiënt × molaire massa; daarna delen en × 100%.

Water splitsen: 2 H₂O → 2 H₂ + O₂. Atoomeconomie voor H₂?

A

88,8%

B

5,6%

C

22,4%

D

11,2%

Syllabus T1.5. Vergelijking: links H 4, O 2; rechts H 4, O 2. M(H₂) = 2,016 en M(H₂O) = 18,016 g mol⁻¹. Gewenst: 2 × 2,016 = 4,032 g; beginstof: 2 × 18,016 = 36,032 g; 4,032 / 36,032 × 100% = 11,2%. 88,8% is het zuurstofdeel, 5,6% komt van de coëfficiënt 2 vergeten, 22,4% van delen door maar één H₂O.

Per uur 750 kg beginstoffen, 480 kg product, rest afval. E-factor?

A

1,6

B

0,56

C

0,36

D

0,64

Syllabus T1.5. Afval = 750 − 480 = 270 kg; 270 / 480 = 0,5625, dus 0,56 (twee significante cijfers). 1,6 komt van 750 / 480, 0,36 van 270 / 750 en 0,64 van 480 / 750.

Vul in

In een stofkringloop wordt een stof na gebruik opnieuw gebruikt. Door elementbehoud verdwijnen atomen niet.

stofkringloop

elementbehoud

massabalans

recirculatie

Syllabus T1.6 en R&A3.1.

Product kookt bij 65 °C, onomgezette beginstof bij 180 °C. Welke scheiding?

A

Filtreren

B

Extraheren

C

Destilleren

D

Bezinken

Syllabus T1.3 (scheidingsstappen toelichten) en R&A2.2: de stoffen verschillen in kookpunt, dus destilleren. Filtreren en bezinken werken met vaste deeltjes, extraheren met verschil in oplosbaarheid.

Welke energiemaatregel past bij groene chemie?

A

Warmte van het product gebruiken om beginstoffen te verwarmen

B

Alle warmte met koelwater lozen

C

Altijd een hogere temperatuur kiezen

D

De reactor extra verwarmen

Syllabus T1.1 (energiehuishouding, warmtewisselaars) en T1.4. Hergebruik van warmte bespaart energie.

Noem één voordeel van recirculatie.

Bijvoorbeeld minder afval, minder grondstof nodig per kg product, hogere benutting van de beginstoffen. Fout: alleen zeggen dat het sneller gaat.

Hoe kan een fabriek minder vers water gebruiken?

A

Meer water toevoegen om afval te verdunnen

B

Proceswater zuiveren en opnieuw gebruiken

C

Water na gebruik direct lozen

D

Alleen vers koelwater gebruiken

Syllabus T1.4 (gebruik van water). Verwachte fout: verdunnen. Dat verlaagt de concentratie maar niet de hoeveelheid afval.

Hoe zeker voel je je over dit onderwerp?

1

Heel zeker

2

Redelijk zeker

3

Niet zo zeker

4

Helemaal niet zeker

Gebruik de uitslag om te bepalen of je een onderdeel herhaalt.

EXAMENSTOF SCHEIKUNDE · INDUSTRIE · GROENE CHEMIE

Goed gedaan!

Je kunt een proces in een blokschema beschrijven, keuzes toelichten en de groenheid beoordelen met atoomeconomie en E-factor. Succes met het examen!