Tijd, snelheid en samengestelde eenheden (Rekenen mbo niveau 3, Grootheden en eenheden 2)

O P M A A T

R E K E N E N   ·   N I V E A U 3

Tijd, snelheid en samengestelde eenheden

Een rit van 45 minuten, een uurloon van € 15,20, een bus die 1 op 12 rijdt. Hoe reken je met twee eenheden tegelijk?

Les 2  ·  Grootheden en eenheden

1 / 17
suivant
Slide 1: Slide
newEditorRekenenMBOStudiejaar 1

Cette leçon contient 17 diapositives, avec quiz interactifs et diapositives de texte.

time-iconLa durée de la leçon est: 40 min
Signaler cette leçon

Introduction

Studenten rekenen met tijd in uren en minuten en met samengestelde eenheden zoals km/u, liter per 100 km en euro per uur. Ze gebruiken woordformules voor afstand, snelheid en tijd, plannen een bezorgroute en rekenen een loon uit. Rekenen mbo niveau 3, domein Grootheden en eenheden, ongeveer 40 minuten.

Instructions

Feuilles de travail

Éléments de cette leçon

O P M A A T

R E K E N E N   ·   N I V E A U 3

Tijd, snelheid en samengestelde eenheden

Een rit van 45 minuten, een uurloon van € 15,20, een bus die 1 op 12 rijdt. Hoe reken je met twee eenheden tegelijk?

Les 2  ·  Grootheden en eenheden

Over deze les: les 2 van de serie Op maat, rekenen voor mbo niveau 3, ongeveer 40 minuten. Studenten rekenen met tijd (uren, minuten en tijd als kommagetal), met snelheid in km/u en met andere samengestelde eenheden zoals verbruik en uurloon.

Koppeling: de les hoort bij het domein Grootheden en eenheden uit de rekeneisen voor het mbo (2020), mbo-niveau 3: gebruikt samengestelde eenheden, zoals km per uur of km per liter benzine, en voert hiermee berekeningen uit; gebruikt vuistregels en eenvoudige woordformules. Ook Verhoudingen, niveau 3: interpreteert samengestelde grootheden als een verhouding. Ondersteunend: rekenen met tijd. Een rekenmachine mag; let vooral op het omzetten van minuten naar uren. Image credit: PDQ Courier, CC BY-SA 4.0 Image credit: LessonUp

L E E R D O E L E N

LES 2

Na deze les:

1

Je kan minuten omrekenen naar een deel van een uur en terug.

2

Je kan snelheid, afstand en reistijd uitrekenen met een woordformule.

3

Je kan rekenen met verbruik en uurloon.

Leerdoelen: lees ze kort voor. Aan het eind van de les kiezen studenten welk doel ze nog lastig vinden.

S T A R T V R A A G

LES 2

Hoe lang doe jij over je reis naar school of stage?

1

Minder dan 15 minuten

2

15 tot 30 minuten

3

30 minuten tot een uur

4

Meer dan een uur

Startvraag: vraag een paar studenten ook hoeveel kilometer hun reis is. Wie 10 km in een halfuur fietst of rijdt, gaat gemiddeld 20 km per uur. Zo heb je meteen de eerste samengestelde eenheid te pakken.

K E R N B E G R I P

LES 2

Samengestelde eenheid

Een samengestelde eenheid bestaat uit twee eenheden met 'per' ertussen. Kilometer per uur (km/u) is een snelheid. Euro per uur is een uurloon. Liter per 100 kilometer is een verbruik. 'Per' betekent: hoeveel van het een hoort bij één van het ander.

Kernbegrip: laat studenten samengestelde eenheden noemen uit hun beroep: euro per kilo, klanten per uur, megabyte per seconde, milliliter per uur. De schuine streep in km/u betekent 'per'.

T I J D

LES 2

Minuten als deel van een uur

Een uur heeft 60 minuten, niet 100. Daarom is 1,5 uur niet 1 uur en 50 minuten.

  • 15 minuten = 0,25 uur

  • 30 minuten = 0,5 uur

  • 45 minuten = 0,75 uur

  • 1,2 uur = 1 uur en 12 minuten (0,2 x 60)

Van minuten naar uren: deel door 60.

Uitleg: dit is de meest gemaakte fout bij tijd. Laat studenten 1,2 uur, 2,4 uur en 0,1 uur omrekenen naar uren en minuten (1 uur en 12 minuten, 2 uur en 24 minuten, 6 minuten).

Extra voor snelle studenten: hoeveel uur is 1 uur en 40 minuten als kommagetal? (40 : 60 = 0,67, dus ongeveer 1,67 uur)

Z O R E K E N J E H E T U I T

LES 2

Hoe hard rijdt de bezorger?

Sem bezorgt pakketten met een elektrische bakfiets. Hij rijdt 9 km van het depot naar de eerste klant en doet daar 30 minuten over. Wat is zijn gemiddelde snelheid in km/u?

W E R K B O N

30 min = 0,5 uur

Snelheid = afstand : tijd

9 : 0,5 = 18 km/u

Of: 30 min is 9 km,

60 min is 2 x 9 = 18 km

Gemiddeld 18 km/u

Uitwerking: laat beide manieren zien. Delen door 0,5 uur is de woordformule, verdubbelen naar 60 minuten is rekenen in een verhoudingstabel. Gemiddeld betekent: soms ging hij harder, soms stond hij stil voor een stoplicht. Een elektrische fiets trapt mee tot 25 km/u.

V R A A G

LES 2

Een bestelbus rijdt 1 op 12: met 1 liter diesel rijdt hij 12 km. De route is 168 km. Hoeveel liter diesel is nodig?

A

14 liter

B

16 liter

C

12 liter

D

20 liter

Antwoord: A. 168 : 12 = 14 liter. Controle: 14 x 12 = 168 km. Wie 12 liter kiest, neemt het getal uit de vraag over zonder te rekenen.

Extra voor snelle studenten: stel dat diesel € 1,80 per liter kost. Wat kost de rit aan brandstof? (14 x € 1,80 = € 25,20)

V R A A G

LES 2

Ayaan werkt in een hotel voor € 15,20 per uur. Zijn dienst duurt 6 uur en 45 minuten. Hoeveel verdient hij met deze dienst?

A

€ 98,04

B

€ 91,20

C

€ 106,40

D

€ 102,60

Antwoord: D. 45 minuten is 0,75 uur. 6,75 x € 15,20 = € 102,60. Wie € 98,04 kiest, rekent met 6,45 uur (6,45 x 15,20): de klassieke fout van minuten als honderdsten. € 91,20 is alleen de 6 hele uren, € 106,40 is 7 uur.

S N E L H E I D

LES 2

Afstand, snelheid en tijd

Met deze drie woordformules reken je alles uit:

  • Afstand = snelheid x tijd

  • Snelheid = afstand : tijd

  • Tijd = afstand : snelheid

Staat de snelheid in km/u? Reken de tijd dan eerst om naar uren. Wie 80 km/u rijdt, komt in een kwartier 80 x 0,25 = 20 km ver.

Uitleg: dit zijn woordformules, precies wat de rekeneisen voor niveau 3 vragen. Laat studenten een driehoek tekenen met afstand bovenaan en snelheid en tijd onderaan als geheugensteun. Vraag: hoe lang doe je over 120 km bij 80 km/u? (120 : 80 = 1,5 uur = 1 uur en 30 minuten)

V R A A G

LES 2

Een monteur vertrekt om 13:50 uur naar een klant. De rit duurt 1 uur en 35 minuten. Hoe laat is hij bij de klant?

A

15:15 uur

B

15:25 uur

C

14:25 uur

D

15:35 uur

Antwoord: B. 13:50 uur plus 1 uur is 14:50 uur. Plus 10 minuten is 15:00 uur, plus de laatste 25 minuten is 15:25 uur. Wie 13,50 en 1,35 gewoon optelt, krijgt 14,85: dat is geen bestaande tijd. Reken via het hele uur. Wie 14:25 uur kiest, vergeet het uur.

O P D R A C H T

LES 2

Plan de bezorgroute

1

Een bezorgster rijdt gemiddeld 36 km/u. Ze rijdt achter elkaar naar drie adressen: 18 km, 9 km en 27 km.

2

Reken voor elke rit uit hoeveel minuten ze rijdt. Tel bij elk adres 10 minuten afleveren op.

3

Ze vertrekt om 8:30 uur. Hoe laat is ze klaar bij het derde adres?

10

minute

00

second

In tweetallen

Opdracht: 18 : 36 = 0,5 uur = 30 minuten. 9 : 36 = 0,25 uur = 15 minuten. 27 : 36 = 0,75 uur = 45 minuten. Rijden: 30 + 15 + 45 = 90 minuten. Afleveren: 3 x 10 = 30 minuten. Totaal 120 minuten = 2 uur. Ze is klaar om 10:30 uur. Help wie vastloopt: 36 km per 60 minuten is 18 km per 30 minuten.

Extra voor snelle studenten: het depot ligt 24 km van het derde adres. Hoe laat is ze terug? (24 : 36 = 0,67 uur = 40 minuten, dus 11:10 uur)

V E R B R U I K

LES 2

1 op 15 of 6 liter per 100 km?

Verbruik kun je op twee manieren schrijven.

  • 1 op 15: met 1 liter rijd je 15 km. Hoe groter het getal, hoe zuiniger.

  • 6 liter per 100 km: hoe kleiner het getal, hoe zuiniger.

Omrekenen: 1 op 15 is voor 100 km 100 : 15 = 6,7 liter. Een auto die 6 liter per 100 km gebruikt, is dus zuiniger.

Uitleg: hier zet je de ene samengestelde eenheid om in de andere. Laat studenten 1 op 20 omrekenen (100 : 20 = 5 liter per 100 km) en 8 liter per 100 km terug naar 1 op ... (100 : 8 = 12,5, dus 1 op 12,5).

J O U W A N T W O O R D

LES 2

Een koerier rijdt gemiddeld 18 km/u. Hoeveel minuten doet zij over 4,5 km? Laat je berekening zien.

Open vraag: tijd = afstand : snelheid = 4,5 : 18 = 0,25 uur = 15 minuten. Of met een verhoudingstabel: 18 km in 60 minuten, dus 4,5 km in 15 minuten (alles gedeeld door 4). Laat een student met de formule en een student met de tabel het voordoen.

S T E L L I N G

LES 2

De snelste route is altijd de kortste route.

1

Eens

2

Oneens

3

Ik twijfel

Stelling: laat studenten het met de woordformule onderbouwen. Voorbeeld: 30 km binnendoor met gemiddeld 40 km/u duurt 30 : 40 = 0,75 uur = 45 minuten. 45 km over de snelweg met gemiddeld 100 km/u duurt 45 : 100 = 0,45 uur = 27 minuten. De langere route is hier sneller. Maar die kost wel meer brandstof: dan speelt het verbruik mee.

T E R U G B L I K

LES 2

Welk leerdoel vind je nog het lastigst?

1

Tijd omrekenen

2

Snelheid en reistijd

3

Verbruik en uurloon

4

Ik kan ze allemaal

Terugblik: kies op basis van de uitslag wat je aan het begin van de volgende les herhaalt.

V O L G E N D E L E S

Plattegrond, schaal en route

Een werktekening, een plattegrond van een gebouw of een kaart in een app: alles is verkleind. Volgende les reken je met schaal en beschrijf je een route.

  • Je kan met een schaal echte afstanden uitrekenen.

  • Je kan een route beschrijven met windrichtingen en afstanden.

Volgende les: Oriëntatie in 2D en 3D 1, les 3 van de serie.

Klik hier

Image credit: LessonUp