Wat is voordeliger? (Rekenen mbo niveau 3, Verhoudingen 2)

O P M A A T

R E K E N E N   ·   N I V E A U 3

Wat is voordeliger?

Een grote verpakking, een kleine verpakking, een aanbieding. Met de prijs per kilo of per liter zie je wat echt voordelig is.

Les 6  ·  Verhoudingen herkennen en gebruiken

1 / 18
suivant
Slide 1: Slide
newEditorRekenenMBOStudiejaar 1

Cette leçon contient 18 diapositives, avec quiz interactifs et diapositives de texte.

time-iconLa durée de la leçon est: 40 min
Signaler cette leçon

Introduction

Studenten rekenen de prijs per kilo, per liter of per stuk uit en vergelijken zo verpakkingen en aanbiedingen in de winkel, de kantine en de snackbar. Ze zetten aanbiedingen als 3 halen 2 betalen om in een percentage en vergelijken verhoudingen met procenten. Rekenen mbo niveau 3, domein Verhoudingen herkennen en gebruiken, ongeveer 40 minuten.

Instructions

Feuilles de travail

Éléments de cette leçon

O P M A A T

R E K E N E N   ·   N I V E A U 3

Wat is voordeliger?

Een grote verpakking, een kleine verpakking, een aanbieding. Met de prijs per kilo of per liter zie je wat echt voordelig is.

Les 6  ·  Verhoudingen herkennen en gebruiken

Over deze les: les 6 van de serie Op maat, rekenen voor mbo niveau 3, ongeveer 40 minuten. Studenten rekenen de prijs per eenheid uit, vergelijken verpakkingen en aanbiedingen, en vergelijken twee verhoudingen door ze om te zetten in procenten.

Koppeling: de les hoort bij het domein Verhoudingen herkennen en gebruiken uit de rekeneisen voor het mbo (2020), mbo-niveau 3: interpreteert samengestelde grootheden als een verhouding en voert er voorstelbare berekeningen mee uit, zoals de prijs per kilo; kiest een passende aanpak om verhoudingsgewijs te rekenen; zet verhoudingen om in breuken, delingen of percentages om ze te kunnen vergelijken. Een rekenmachine mag. Image credit: Dietmar Rabich, CC BY-SA 4.0 Image credit: LessonUp

L E E R D O E L E N

LES 6

Na deze les:

1

Je kan de prijs per kilo, per liter of per stuk uitrekenen.

2

Je kan verpakkingen en aanbiedingen eerlijk vergelijken.

3

Je kan twee verhoudingen vergelijken door ze om te zetten in procenten.

Leerdoelen: lees ze kort voor. Aan het eind van de les kiezen studenten welk doel ze nog lastig vinden.

S T A R T V R A A G

LES 6

Waar let jij het meest op als je iets koopt in de supermarkt?

1

Op de prijs op het kaartje

2

Op de prijs per kilo of liter

3

Op aanbiedingen

4

Op het merk

Startvraag: veel mensen kijken alleen naar de prijs op het kaartje. Op het schapkaartje staat in kleinere letters ook de prijs per kilo of per liter. Vraag wie dat weleens gebruikt heeft.

K E R N B E G R I P

LES 6

Prijs per eenheid

De prijs per eenheid is wat één kilo, één liter of één stuk kost. Je rekent hem uit met prijs : hoeveelheid. Zo vergelijk je verpakkingen van verschillende grootte eerlijk. Kost 400 g kaas € 5,20? Dan is de prijs per kilo € 5,20 : 0,4 = € 13.

Kernbegrip: winkels moeten bij producten die per gewicht of inhoud worden verkocht ook de prijs per kilo of per liter vermelden. Dat heet de eenheidsprijs. Let op: de hoeveelheid moet in de eenheid staan die je wilt, dus 400 g wordt 0,4 kg.

V O O R B E E L D

LES 6

Twee schapkaartjes in de supermarkt

Pindakaas, pot 350 g

€ 2,79

prijs per kg € 7,97

Pindakaas, pot 600 g

€ 4,49

prijs per kg € 7,48

Lees de schapkaartjes

Welke pot is per kilo goedkoper? Hoeveel scheelt het per kilo? Reken één prijs per kilo zelf na.

Voorbeeld: de pot van 600 g is per kilo € 0,49 goedkoper (€ 7,97 - € 7,48). Nagerekend: € 2,79 : 0,35 = € 7,97 en € 4,49 : 0,6 = € 7,48 (afgerond op centen). Bespreek: voor wie maakt dat verschil uit? Voor een lunchroom die veel pindakaas gebruikt wel.

Z O R E K E N J E H E T U I T

LES 6

Handzeep voor de salon

Daan koopt handzeep in voor de kapsalon waar hij stage loopt. Een fles van 500 ml kost € 2,95. Een navulzak van 2 liter kost € 9,80. Wat is per liter goedkoper?

W E R K B O N

Fles: 500 ml = 0,5 l

€ 2,95 : 0,5 = € 5,90 per l

Zak: € 9,80 : 2 = € 4,90 per l

Verschil: € 1,00 per liter

De navulzak is per liter goedkoper

Uitwerking: eerst dezelfde eenheid (liter), dan delen. Vraag: hoeveel bespaart de salon als ze 6 liter zeep per maand gebruikt? (6 x € 1,00 = € 6 per maand) Bespreek ook: een navulzak bespaart plastic.

V R A A G

LES 6

Koffiebonen voor de kantine: een zak van 1 kg kost € 14,50, een zak van 250 g kost € 4,20. Welke zak is per kilo voordeliger, en wat kost een kilo dan?

A

De zak van 1 kg: € 14,50 per kilo

B

De zak van 250 g: € 4,20 per kilo

C

De zak van 1 kg: € 3,63 per kilo

D

De zak van 250 g: € 16,80 per kilo

Antwoord: A. 250 g is een kwart kilo, dus de kleine zak kost per kilo 4 x € 4,20 = € 16,80. De grote zak kost € 14,50 per kilo. Dat scheelt € 2,30 per kilo.

Wie '€ 4,20 per kilo' kiest, neemt de prijs van de zak als prijs per kilo. Wie '€ 3,63 per kilo' kiest, deelt € 14,50 door 4: dat is wat 250 g uit de grote zak kost, geen kilo. Wie '€ 16,80 per kilo' kiest, rekent goed, maar ziet het hoogste bedrag per kilo als het voordeligst.

V R A A G

LES 6

Een bakker koopt een zak van 15 kg bloem voor € 13,50. Wat is de prijs per kilo?

A

€ 1,11

B

€ 0,09

C

€ 0,90

D

€ 1,35

Antwoord: C. € 13,50 : 15 = € 0,90 per kilo. Controle: 15 x € 0,90 = € 13,50. Wie € 1,35 kiest, deelt door 10 in plaats van 15. Wie € 1,11 kiest, deelt 15 door 13,50: dat geeft kilo per euro, niet euro per kilo.

Wie € 0,09 kiest, zet de komma een plek te ver naar links: € 13,50 : 15 = € 0,90.

A A N B I E D I N G E N

LES 6

3 halen, 2 betalen

Bij 3 halen, 2 betalen krijg je 1 van de 3 gratis. Dat is 1/3 deel korting, ongeveer 33%.

Bij 1 + 1 gratis krijg je 1 van de 2 gratis: 50% korting.

Bij de tweede halve prijs betaal je 1,5 keer de prijs voor 2 stuks: 25% korting.

Je hebt alleen voordeel als je alles echt gebruikt.

Uitleg: zet een aanbieding om in een percentage, dan kun je vergelijken. Laat studenten zelf uitrekenen: 4 halen, 3 betalen? (1 van de 4 gratis, 25%) 5 halen, 4 betalen? (1/5, 20%)

V R A A G

LES 6

Welke aanbieding geeft de meeste korting per stuk?

A

3 halen, 2 betalen

B

Tweede halve prijs

C

30% korting

D

1 + 1 gratis

Antwoord: D. 1 + 1 gratis is 50% korting per stuk. 3 halen, 2 betalen is ongeveer 33%, 30% korting is 30% en de tweede halve prijs is 25%. Let op: bij 1 + 1 gratis moet je wel twee stuks kopen.

Z O R E K E N J E H E T U I T

LES 6

Welk magazijn is vaker te laat?

Bij magazijn Noord waren 18 van de 60 bestellingen te laat. Bij magazijn Zuid 12 van de 48. Zuid heeft minder te late bestellingen. Maar welk magazijn is in verhouding vaker te laat?

W E R K B O N

Noord: 18 van de 60

18 : 60 = 0,30 = 30%

Zuid: 12 van de 48

12 : 48 = 0,25 = 25%

30% is meer dan 25%

Noord is in verhouding vaker te laat

Uitwerking: aantallen vergelijken is oneerlijk als de totalen verschillen. Zet beide om in een deel van het geheel. Met breuken kan het ook: 18/60 = 3/10 en 12/48 = 1/4. Volgende lessen gaan verder met procenten.

De vraag hierna oefent leerdoel 3 met twee andere afdelingen.

V R A A G

LES 6

Op afdeling A hadden 6 van de 40 klanten een klacht, op afdeling B 9 van de 75. Waar zijn in verhouding de meeste klachten?

A

Afdeling B, want 9 klachten is meer dan 6

B

Afdeling B, want 75 : 9 = 8,3 en 40 : 6 = 6,7

C

Afdeling A, want 15% is meer dan 12%

D

Dat kun je niet vergelijken, de groepen verschillen

Antwoord: C. A: 6 : 40 = 0,15 = 15%. B: 9 : 75 = 0,12 = 12%. Op afdeling A zijn in verhouding meer klachten.

Wie 'want 9 klachten is meer' kiest, vergelijkt aantallen terwijl de totalen verschillen. Wie '75 : 9 = 8,3' kiest, deelt het geheel door het deel. Dat betekent 1 klacht op de 8,3 klanten, en dan is een groter getal juist minder klachten. Wie 'niet vergelijken' kiest, vergeet dat je ongelijke groepen eerlijk vergelijkt door ze om te zetten in procenten.

O P D R A C H T

LES 6

Frituurolie inkopen

1

Frituurolie voor de snackbar is er in drie maten: 1 liter voor € 3,20, 5 liter voor € 13,50 en 10 liter voor € 28,00.

2

Reken voor elke verpakking de prijs per liter uit. Welke is het voordeligst?

3

De snackbar heeft 20 liter nodig. Wat is de goedkoopste manier om die te kopen?

10

minute

00

second

In tweetallen

Opdracht: per liter: 1 liter € 3,20; 5 liter € 13,50 : 5 = € 2,70; 10 liter € 28,00 : 10 = € 2,80. De verpakking van 5 liter is het voordeligst, niet de grootste. 20 liter: 4 x 5 liter = € 54,00, tegen 2 x 10 liter = € 56,00. Help wie vastloopt: begin met de verpakking van 10 liter, daar is delen het makkelijkst.

J O U W A N T W O O R D

LES 6

Een zak chips kost € 1,80. Wat is goedkoper voor 3 zakken: 3 halen, 2 betalen of 35% korting? Leg uit.

Open vraag: 3 halen, 2 betalen: je betaalt 2 x € 1,80 = € 3,60. 35% korting: 3 zakken kosten normaal 3 x € 1,80 = € 5,40. 35% van € 5,40 is € 1,89 korting, dus je betaalt € 3,51. 35% korting is € 0,09 goedkoper. Logisch: 35% korting is iets meer dan 1/3, ongeveer 33%.

S T E L L I N G

LES 6

Een grotere verpakking is altijd voordeliger.

1

Eens

2

Oneens

3

Ik twijfel

Stelling: niet altijd. In de opdracht was 5 liter frituurolie per liter goedkoper dan 10 liter. Winkels zetten soms juist de kleine verpakking in de aanbieding. En wat je weggooit omdat het over de datum is, kost ook geld. Reken het na met de prijs per eenheid.

T E R U G B L I K

LES 6

Welk leerdoel vind je nog het lastigst?

1

De prijs per kilo, per liter of per stuk uitrekenen

2

Verpakkingen en aanbiedingen eerlijk vergelijken

3

Twee verhoudingen vergelijken door ze om te zetten in procenten

4

Geen, alle drie lukken me

Terugblik: kies op basis van de uitslag wat je aan het begin van de volgende les herhaalt.

V O L G E N D E L E S

Korting en btw

Op een factuur staat een prijs zonder btw, in de winkel betaal je met btw. Volgende les reken je korting en btw uit, en leer je waarom een prijs met btw 121% is.

  • Je kan korting uitrekenen met elk percentage, via 1% of met een factor.

  • Je kan een prijs inclusief btw uitrekenen met 121% of 109%.

  • Je kan een eenvoudige factuur met btw maken.

Volgende les: Procenten 1, les 7 van de serie.

Klik hier

Image credit: LessonUp