Nederland in de oorlog (Geschiedenis vmbo), les 2: Examentraining
TWEEDE WERELDOORLOG · NEDERLAND
Examentraining
Nederland in de oorlog: zo pak je examenvragen aan
La durée de la leçon est: 45 minIntroduction
Éléments de cette leçon
TWEEDE WERELDOORLOG · NEDERLAND
Examentraining
Nederland in de oorlog: zo pak je examenvragen aan
Les 2 van 3. Laat leerlingen in tweetallen overleggen bij de open vragen. Image credit: Anefo / Nationaal Archief via Wikimedia Commons, CC0
TWEEDE WERELDOORLOG · NEDERLAND
Wat ga je kunnen?
Ik kan vragen over Nederland in de Tweede Wereldoorlog goed beantwoorden: aanleiding en oorzaak, bronnen, opvattingen van toen en tijd.
Cet élément n'a pas d'instructions
TWEEDE WERELDOORLOG · NEDERLAND
Zo pak je een examenvraag aan
1. Lees: lees de vraag en de bron goed. Let op het vraagwoord.
2. Zoek: zoek het begrip, het jaartal of de gebeurtenis die erbij hoort.
3. Schrijf: geef een kort antwoord met een begrip uit de les en leg uit waarom.
Cet élément n'a pas d'instructions
Stakers op het Raamplein in Amsterdam, 25 februari 1941
TWEEDE WERELDOORLOG · NEDERLAND
Vraagtype 1: aanleiding en oorzaken
De aanleiding is de directe oorzaak: wat zette het in gang?
Daarnaast zijn er diepere oorzaken, die al langer speelden.
Bij de Februaristaking was de razzia de aanleiding.
Image credit: Keimpe Sikkema / Wikimedia Commons, publiek domein
Wat was de aanleiding van de Februaristaking?
De razzia op Joodse mannen in Amsterdam
De Duitse inval in mei 1940
Het vertrek van de koningin
De invoering van de bonkaart
De razzia was de directe aanleiding. Verwachte fout: de inval, dat is een veel eerdere gebeurtenis.
Wat was de aanleiding van de capitulatie van Nederland?
De Februaristaking
De slag om Arnhem
Het vertrek van de koningin
Het bombardement op Rotterdam
Na het bombardement op Rotterdam gaf Nederland zich over. Verwachte fout: het vertrek van de koningin, dat was geen aanleiding voor de overgave.
Twee mannen zeven kolen op het Weesperplein in Amsterdam, Hongerwinter 1945
TWEEDE WERELDOORLOG · NEDERLAND
Vraagtype 2: een bron beoordelen
Bruikbaarheid: past de bron bij jouw vraag?
Standplaats: wie maakte de bron en met welk doel?
KB, GL/TL: let ook op betrouwbaarheid: kun je de bron vertrouwen?
Image credit: Emmy Andriesse / Wikimedia Commons, publiek domein
Je wilt weten hoe de Hongerwinter was. Welke bron is het meest bruikbaar?
Een foto van de Duitse inval in 1940
Een foto van mensen die kolen zeven in Amsterdam, 1945
Een plattegrond van Westerbork
Een foto van de bevrijding in mei 1945
De foto uit 1945 laat zien hoe mensen in de Hongerwinter leefden. Verwachte fout: een bevrijdingsfoto, die gaat over vreugde en niet over honger.
Waarom is een krant onder censuur minder betrouwbaar? (KB, GL/TL)
De Duitsers bepaalden wat er in de krant mocht staan
Kranten schreven nooit over de oorlog
De krant was te oud om te lezen
Er stonden geen jaartallen in
Door censuur ontbreekt informatie of is die verdraaid. Verwachte fout: de bron helemaal afwijzen; hij is wel bruikbaar om te zien wat de bezetter wilde.
Pasfoto van Anne Frank, mei 1940
TWEEDE WERELDOORLOG · NEDERLAND
Vraagtype 3: je verplaatsen in mensen van toen
Mensen hadden motieven: waarom deden ze wat ze deden?
Denk aan angst, overtuiging of zorg voor het gezin.
Je hoeft hun keuze niet goed te vinden om haar te begrijpen.
Image credit: Collectie Anne Frank Huis / Wikimedia Commons, publiek domein
Waarom kozen veel mensen voor aanpassing in plaats van verzet?
Ze vonden de bezetter een goede zaak
Ze wisten niet dat er oorlog was
Ze waren bang voor straf en wilden hun gezin beschermen
Ze waren lid van de NSB
Aanpassing komt vaak uit angst en zorg. Verwachte fout: de bezetter goed vinden; dat is collaboratie.
Waarom hielpen sommige mensen onderduikers, ook al was dat gevaarlijk?
Goed: ze vonden de Jodenvervolging onrecht, wilden mensen redden of handelden vanuit hun geloof of geweten. Verwachte fout: antwoorden dat ze er voordeel van hadden; meestal juist niet.
Ruïnes aan de Stationsweg in Rotterdam na het bombardement, mei 1940
TWEEDE WERELDOORLOG · NEDERLAND
Vraagtype 4: tijd bepalen
Zet gebeurtenissen in de juiste volgorde met de jaartallen van de les.
1940: inval. 1941: Februaristaking. 1944: Arnhem. 1945: bevrijding.
Let op het jaartal in de vraag.
Image credit: J. Nolte / Rijksmuseum via Wikimedia Commons, CC0
In welk jaar was de Februaristaking?
1940
1941
1942
1944
Februaristaking is 1941. Verwachte fout: 1940, het jaar van de inval.
Op welke dag was Nederland bevrijd, volgens de les?
10 mei 1940
15 mei 1940
6 juni 1944
5 mei 1945
5 mei 1945 is de Dag van de Vrijheid. Verwachte fout: 6 juni 1944, D-Day, dat was de landing in Normandië.
Welk vraagtype vind jij het lastigst?
Aanleiding en oorzaken
Een bron beoordelen
Je verplaatsen in mensen van toen
Tijd bepalen
Cet élément n'a pas d'instructions
TWEEDE WERELDOORLOG · NEDERLAND
Tips voor op het examen
Leer de jaartallen: 10 mei 1940, 1941, 1944 en 5 mei 1945.
Aanleiding is de directe oorzaak, de rest zijn diepere oorzaken.
Bij een bron: wie maakte hem, wanneer en waarom?
Cet élément n'a pas d'instructions
